Dzień Ojca częściej niż Dzień Matki kończy się spóźnionymi życzeniami. Z badania przeprowadzonego dla marki Twix wynika, że o święcie mamy zawsze pamięta 63 proc. młodych Polaków, podczas gdy o święcie taty – 52 proc. Składane ojcom życzenia częściej niż w przypadku mam ograniczają się do krótkiej formuły. Różnice widać także w codziennych relacjach – większość ankietowanych wskazuje mamę jako kontakt pierwszego wyboru.

– Młodzi Polacy najchętniej utrzymują kontakt z rodzicami poprzez rozmowy telefoniczne oraz spotkania na żywo. To naturalne kanały komunikacji, które pozwalają budować bliskość i wymieniać się informacjami w bardziej osobisty sposób. Jednocześnie widzimy wyraźną różnicę między relacjami z mamą i tatą – mama częściej pozostaje pierwszą osobą, do której zwracamy się w codziennych sprawach, dlatego kontakt z nią jest zwykle częstszy i bardziej rozbudowany – podkreśla w rozmowie z agencją Newseria Dominika Hauerland, portfolio & activation manager Twix & Ice cream.

Wyniki badania pokazują, że różnice dotyczą codziennych relacji z rodzicami. Blisko sześciu na 10 młodych Polaków deklaruje, że częściej lub wyłącznie kontaktuje się z matką. Tylko 12 proc. respondentów w odpowiedzi na to pytanie wskazało ojca. Ponad połowa badanych przyznaje też, że to właśnie z mamą prowadzi bardziej rozbudowane rozmowy, podczas gdy tatę wskazuje 9 proc.

– Sposób składania życzeń często odzwierciedla charakter relacji, jaką mamy z daną osobą. Respondenci deklarują, że dla mam częściej przygotowują dłuższe, bardziej osobiste życzenia, podczas gdy w przypadku ojców częściej ograniczają się do krótkich form. Może to wynikać z faktu, że z mamami częściej rozmawiamy o emocjach i codziennych sprawach, przez co łatwiej przychodzi nam także wyrażanie uczuć przy okazji ważnych świąt rodzinnych – ocenia Dominika Hauerland.

Różnice widać także w tym, jak młodzi Polacy pamiętają o świętach. Spóźnione życzenia częściej dotyczą ojców niż matek (37 proc. wobec 32 proc.). Jednocześnie dłuższe i bardziej osobiste życzenia przygotowuje dla mamy 18 proc. respondentów, a dla taty – 11 proc. Niemal co czwarta osoba przyznaje, że życzenia dla ojca ograniczają się zwykle do krótkiego „wszystkiego najlepszego”.

– 78 proc. badanych przyznaje, że zdarzyło im się zapomnieć o ważnej dacie lub rocznicy bliskiej osoby. Co ciekawe, nie wynika to najczęściej z braku zaangażowania czy obojętności, ale raczej z tempa życia, natłoku obowiązków i liczby informacji, które codziennie do nas docierają. Potwierdzają to również odpowiedzi respondentów – większość odczuwa wyrzuty sumienia i stara się naprawić sytuację poprzez spóźnione życzenia – mówi przedstawicielka Twix & Ice cream.

Większość zapominalskich próbuje naprawić sytuację, wysyłając spóźnione życzenia, a niemal co 10 badany przyznaje, że z powodu wyrzutów sumienia lub wstydu ostatecznie rezygnuje z kontaktu i nie składa życzeń wcale. Na tym zjawisku marka Twix oparła swoją kampanię. Z myślą o osobach, które zapomniały o ważnej okazji lub nie wiedzą, jak rozpocząć rozmowę po takiej wpadce, udostępniła w Polsce Twix Harmoniser – narzędzie oparte na sztucznej inteligencji, działające w aplikacji WhatsApp. Użytkownik nagrywa wiadomość głosową, a system automatycznie przekształca ją w duet, który można przesłać bliskiej osobie.

– Narzędzie pomaga przełamać tę barierę w lekki i humorystyczny sposób. Nie zastępuje szczerych intencji, ale może być dobrym pretekstem do wykonania pierwszego kroku i przypomnienia, że nawet spóźnione życzenia są lepsze niż ich całkowity brak – przekonuje Dominika Hauerland.

Raport Banków Żywności alarmuje: mimo poprawy w statystykach głód dzieci nie zniknął, ale zmienił postać – na trudniejszą do wykrycia i zwalczania. Chodzi o problem niedożywienia jakościowego, który wynika ze spożywania żywności niepełnowartościowej, przetworzonej, z dużą zawartością cukru czy soli. Istotne jest to, że dotyczy on także rodzin, które nie żyją w ubóstwie, i mocno wpływa na różne aspekty rozwoju dzieci.

– Skala głodu w Polsce na pewno się zmniejszyła w kontekście zmian społecznych i ekonomicznych naszego kraju, natomiast ten głód, który diagnozujemy i który potwierdzają specjaliści, jest jeszcze trudniejszy, bo jest ukryty. Nie mówimy już tylko o niedożywieniu ilościowym, ale również jakościowym. Dzieci teoretycznie otrzymują odpowiednią liczbę kalorii, natomiast żywność, jaką spożywają, jest niepełnowartościowa, wysokoprzetworzona, zawiera dużo cukru, soli, tłuszczów trans. To wszystko powoduje, że dziecko nie może się prawidłowo rozwijać tak pod kątem fizycznym, jak i umysłowym – wskazuje w rozmowie z agencją Newseria Beata Ciepła, prezeska Federacji Polskich Banków Żywności.

Z danych GUS na koniec 2024 roku, na które powołuje się raport Banków Żywności „Ukryty głód dzieci”, wynika, że w Polsce w skrajnym ubóstwie żyje ok. 5,4 proc. społeczeństwa w wieku 0–17 lat. Obejmuje to ok. 364 tys. najmłodszych. W 2005 roku odsetek ten wynosił ok. 29 proc., a w 2014 roku – ponad 10 proc., widać więc, że transfery socjalne znacząco zmniejszyły skalę zjawiska. Jednak statystycznie w każdej klasie nadal jest przynajmniej jedno dziecko zagrożone ryzykiem głodu.

– Musimy mieć świadomość, i na to też wskazuje nasz raport, że niedożywione są nie tylko dzieci z rodzin ubogich. Ubóstwo jest pierwszym i podstawowym problemem, który może powodować nieprawidłowe odżywianie i brak pełnowartościowych posiłków. Druga rzecz, która jest niezwykle istotna i która nie dotyczy wyłącznie rodzin w niedostatku, to brak kompetencji żywieniowych. Rodzice czy opiekunowie nie nadzorują właściwego odżywiania dzieci, stąd też gotowe posiłki i żywność wysokoprzetworzona, która nie dostarcza składników odżywczych, jakich dziecko w okresie dużego wzrostu i rozwoju potrzebuje – mówi Beata Ciepła.

Potwierdzają to także wyniki badania ankietowego przeprowadzonego na potrzeby raportu wśród ponad 950 dzieci z 10 szkół podstawowych w pięciu województwach. Ponad 36 proc. badanych wskazuje, że najczęściej zabiera do szkoły „coś słodkiego”, np. baton czy drożdżówkę, a 7,4 proc. – „coś słonego”, np. chipsy. 14 proc. sięga po takie przekąski co najmniej dwa razy w tygodniu. Częściej niż wodę mają w szkole słodzone napoje, a czasem sięgają także po energetyki.

Eksperci wskazują, że w najgorszej sytuacji są dzieci, u których występują obie przyczyny niedożywienia jednocześnie – i ubóstwo, i niskie kompetencje żywieniowe opiekunów. Obecność żywności wysokoprzetworzonej, np. słonych przekąsek czy fast foodów, w diecie dzieci to często efekt tego, że jest ona tania – bo masowo produkowana, łatwo dostępna i „zapycha”, szybko zaspokajając uczucie głodu.

– Głód i niedożywienie dzieci mają przede wszystkim konsekwencje fizyczne. Brak podstawowych minerałów i składników odżywczych powoduje wolniejszy rozwój dziecka, problemy z kondycją fizyczną, omdlenia na WF-ie. I to jest pierwszy objaw niedożywienia – wymienia prezeska Federacji Polskich Banków Żywności.

Dzieci niedożywione często mają niedobory witamin C, D oraz z grupy B, co osłabia strukturę szkliwa i zwiększa podatność na próchnicę. Stąd liczne ubytki w ich zębach mlecznych i stałych. Niedożywienie w okresie dzieciństwa skutkuje zaburzeniami rozwoju i dojrzewania narządów oraz układów, co może zwiększać ryzyko wystąpienia nadciśnienia, zaburzeń lipidowych czy cukrzycy typu 2. Niedożywieniu może też towarzyszyć otyłość, która jest efektem spożywania w nadmiarze niezdrowych produktów, dużej ilości cukru, a małej ilości białka czy błonnika. Eksperci przytaczają dane WHO z lat 2022–2024 wskazujące, że Polska znajduje się w pierwszej dziesiątce państw Unii Europejskiej z najwyższym odsetkiem nadwagi i otyłości wśród ośmiolatków.

– Niezwykle ważne są także konsekwencje psychiczne, kwestia psychorozwoju dziecka i jego koncentracji. Dziecko, które nie myśli o nauce podczas lekcji, tylko zastanawia się, ile jeszcze pozostało czasu do otwarcia stołówki, aby mogło pójść na obiad, niestety nie może się skoncentrować na lekcji. Przez to uczy się gorzej i te konsekwencje odczuwalne będą przez kolejne lata – mówi Beata Ciepła.

Autorzy raportu przytaczają dane z badań prowadzonych na Mauritiusie, które wykazały, że dzieci, które jako trzylatki były niedożywione, jeszcze osiem lat później osiągały niższe wyniki w różnego rodzaju testach i czytaniu. Istotnie częściej były też agresywne, nadpobudliwe i wykazywały objawy zaburzeń zachowania.

– To nie jest może zjawisko w dużej skali, ale zdarzały się sytuacje, że dzieci posuwają się do kradzieży, aby pozyskać żywność czy dla siebie, czy swojego młodszego rodzeństwa – mówi ekspertka.

Niepewność związana z jedzeniem jest źródłem stresu i obniżonej samooceny. Lęk przed wykluczeniem z grupy rówieśniczej uruchamia mechanizmy obronne: ukrywanie swojej sytuacji, wycofanie lub agresję. To ma z kolei wpływ na relacje rówieśnicze. Dzieci, które doświadczały głodu z powodu niedostatku, w ankiecie często przywołują słowo „wstyd” – nie chcą się przyznawać do trudnej sytuacji w domu, izolują się więc od grupy, nie spędzają z rówieśnikami czasu po szkole.

– Ten wstyd wydaje mi się niezwykle ważnym i trudnym problemem, stąd też refleksja, abyśmy byli bardziej empatyczni. Czasami dotyka on nie tylko dzieci, ale również ich rodziców. Korzystanie z możliwych form wsparcia, po pierwsze, wymaga wykonania różnych czynności administracyjnych, których te osoby się obawiają, a po drugie, powoduje, że niektóre osoby wstydzą się pokazać swojego mieszkania, zaprosić pracownika socjalnego na wywiad środowiskowy. To są rzeczy, które blokują wsparcie. Myślę, że niewiele trzeba, aby to zmienić i aby osoby potrzebujące mogły skorzystać z takich form pomocy – wskazuje prezeska Federacji Polskich Banków Żywności..

Jak podkreśla, w Polsce istnieje rozbudowany, publiczno-społeczny system pomocy żywnościowej, jednak pozostaje on niewystarczający. Potrzebne jest m.in. wsparcie, które poza przekazaniem żywności uwzględni także budowanie kompetencji żywieniowych w rodzinach i zdrowych nawyków, bez stygmatyzacji.

– Obiady w szkołach często są dla dzieci z rodzin najuboższych jedynym ciepłym posiłkiem w ciągu dnia. Tymczasem, jeśli spojrzymy na kalendarz, okazuje się, że blisko połowa dni w roku jest wolna od zajęć, bo są wakacje, ferie, weekendy. W tych dniach dzieci nie mają możliwości zjedzenia tego posiłku – mówi Beata Ciepła. – Oczywiście są organizacje i instytucje, które zapewniają wyżywienie na przykład w świetlicach socjoterapeutycznych, ale w małych miejscowościach, środowiskach wiejskich tego typu wsparcia nie ma. Są gminy, w których nie są realizowane programy pomocy żywnościowej, bo nie ma organizacji pomocowych, a samorząd nie chce się w to włączyć. Tymczasem ta pomoc może tam docierać i w jakiejś mierze pomóc rozwiązać ten problem.

Banki Żywności apelują, by pomoc żywnościową zwiększać, ale organizować ją dyskretnie, by dzieci i dorośli mogli bez wstydu i stygmatyzacji zabezpieczyć swoje podstawowe potrzeby.

– Niezwykle ważne są współpraca i dobre, mądre rozwiązania na szczeblu administracji publicznej, wsparcia polityk społecznych. W naszym kraju to wsparcie jest duże. Istnieją różne programy pomocowe, posiłki w szkole, dofinansowanie obiadów, owoce i warzywa w szkole czy program Fundusze Europejskie na Pomoc Żywnościową, który realizują również Banki Żywności, gdzie zabezpieczamy żywność dla osób potrzebujących, w tym rodzin z dziećmi na terenie całego kraju. Natomiast często te programy się ze sobą nie widzą albo są luki, które należałoby uzupełnić. To jest trudna praca, trudne wyzwanie i my nie jesteśmy w stanie dać jednoznacznego rozwiązania, co zrobić. Raportem chcemy zachęcić wszystkich do współpracy i współdziałania, aby wyeliminować zjawisko niedożywienia i głodu dzieci – mówi prezeska Federacji Polskich Banków Żywności.

Warszawska Opera Kameralna stawia na krótsze i bardziej przystępne spektakle, by zachęcić młodych odbiorców do pierwszego kontaktu z operą. Jednym z nich jest „Dyrektor teatru”, przygotowany w ramach 7. Festiwalu Mozart Junior. Jak podkreśla Alicja Węgorzewska, śpiewaczka operowa i dyrektor Warszawskiej Opery Kameralnej, lekka, pełna humoru jednoaktówka pokazuje, że problemy artystów i kulisy teatru niewiele się zmieniły od czasów Mozarta.

– Musimy pamiętać, że „Dyrektor teatru” jest częścią siódmej edycji Festiwalu Mozart Junior. Szukamy takich form i aranżacji, które trafią do młodych widzów. Jeśli od razu trafią na trzygodzinne „Idomeneo”, może być trudno, może nie wrócą. Spektakl „Dyrektor teatru” pokazuje, jaki Mozart był dowcipny. Śpiewaczki, które rywalizują o wyższą gażę, o lepszą fryzurę, o większą garderobę, o pierwszoplanowość roli – te problemy ludzkie są dokładnie takie same. Sam tytuł jest niezwykle atrakcyjny, bo ukazuje trochę kulisy prowadzenia instytucji, z czym mierzy się dyrektor teatru, a nie tylko artyści na scenie – podkreśla w rozmowie z agencją Newseria Alicja Węgorzewska, śpiewaczka operowa, dyrektor Warszawskiej Opery Kameralnej.

Festiwal Mozart Junior to część Festiwalu Mozartowskiego przygotowana z myślą o młodszej publiczności. Program obejmuje krótsze spektakle, koncerty i warsztaty, a obok uznanych artystów występują także młodzi śpiewacy i instrumentaliści. Z badań Narodowego Centrum Kultury wynika, że w 2024 roku 61 proc. osób w wieku 18–24 lata i 55 proc. osób w wieku 25–34 lata nigdy nie było w operze ani filharmonii. W tegorocznym programie festiwalu znalazły się m.in. „Dyrektor teatru”, „Bastien i Bastienne”, „La finta semplice” oraz koncerty familijne.

„Dyrektor teatru” („Der Schauspieldirektor”) powstał w 1786 roku na zamówienie cesarza Józefa II. Mozart stworzył jednoaktową komedię jako dworską rozrywkę. Z dużym humorem sportretował środowisko teatralne, pokazał rywalizację artystów i kulisy przygotowań do spektaklu. Choć od premiery minęło blisko 240 lat, poruszane w nim konflikty i teatralne ambicje nadal łatwo odnaleźć we współczesnym świecie.

– Na scenie występuję tylko jako artystka, ale gdy schodzę ze sceny, idę na widownię i siedzę koło reżysera, scenografa, to się od razu zamieniam w dyrektora teatru. Muszę też powiedzieć, dlaczego Wojtek Wysocki i ja znaleźliśmy się w tym spektaklu. Klamrą tego wszystkiego jest rodzina Strumiańskich oraz Joanna i Jan Kulmowie, współzałożyciele Warszawskiej Opery Kameralnej. Joanna Kulmowa kiedyś przetłumaczyła libretto, odnaleźliśmy wersję włoską, a Jakub Przebindowski stworzył adaptację tego libretta. Całość dedykujemy Joannie i Janowi Kulmom – podkreśla Węgorzewska.

Warszawska inscenizacja przenosi akcję do świata włoskiego kina lat 50. i 60. W filmowym studiu trwa casting do nowej produkcji, podczas którego spotykają się śpiewacy operowi, aktorzy dramatyczni i producenci. Obok mozartowskich arii wykonywanych po włosku publiczność usłyszy także utwory włoskiego piosenkarza Marino Mariniego, nawiązujące do klimatu tamtej epoki.

– Gina Ferrari to postać luksusowa, bo akurat nie jest artystką i nie konkuruje z żadną koleżanką o rolę, garderobę czy o gażę, jest bardzo silną kobietą biznesu. Wpada więc i szuka dyrektora, żeby zapłacił jej za towar. Gina Ferrari jest więc bardzo ekspansywną, silną kobietą, która daje wentyl od całej tej intrygi teatralnej – tłumaczy dyrektor Warszawskiej Opery Kameralnej.

W spektaklu Alicja Węgorzewska wciela się w Ginę Ferrari – kobietę biznesu, która pojawia się w samym środku castingu do nowej produkcji.

– Jestem tak diametralnie różna niż ta kobieta, którą gram, że mam z tego ogromny fun, bo jest to jednak postać śmieszna, trochę zabawnie podchodząca do swojego biznesu, właśnie przez tę ekspansywność. Gdybym zagrała dyrektora teatru, to bym zagrała siebie, a tak gram po prostu dziwną, silną kobietę, która ma stragan na Via Lorenzo – tłumaczy Alicja Węgorzewska.

Warszawska Opera Kameralna od ponad trzech dekad organizuje Festiwal Mozartowski, który należy do najdłużej odbywających się na świecie wydarzeń poświęconych twórczości Wolfganga Amadeusza Mozarta. Jubileuszowa, 35. edycja potrwa do 5 lipca.

Ryzykowne podejście zetek do inwestycji to mit – wskazuje badanie Erste TFI. Połowa inwestujących młodych wybiera bezpieczne instrumenty, a mniej niż co trzeci gotowy jest na większe ryzyko. Z kolei osoby, które nie inwestują, przyznają, że brakuje im do tego wiedzy – zarówno o mechanizmach inwestowania, jak i o samym wejściu na rynek. Jednocześnie są chętne do nauki na ten temat, a informacji szukają przede wszystkim w mediach społecznościowych.

– Zetki nie szukają hazardu ani szybkiego zarobku na kryptowalutach, jak sugerują stereotypy. Szukają ochrony przed inflacją i sposobu na zebranie wkładu własnego na pierwsze mieszkanie – mówi Marcin Groniewski, prezes Erste TFI. – Zetki dorastały w okresie wysokiej inflacji i doskonale rozumieją, że pieniądze leżące na koncie tracą wartość.

Jak podkreśla, zetki, czyli osoby między 18. a 30. rokiem życia, nie są ryzykantami, jak je postrzegają starsze pokolenia. W grupie inwestujących 28 proc. deklaruje gotowość do większego ryzyka, a połowa wybiera bezpieczne inwestycje. To wniosek z raportu Erste TFI „Pokolenia na rynku inwestycji 2.0” (dostępny na erste.pl/tfi), przygotowanego na podstawie badań z 2026 roku.

– Dzisiaj to obligacje są wśród młodych popularniejsze niż kryptowaluty. To pokolenie, które dorastało w cieniu kryzysu finansowego 2008 roku, pandemii i inflacji. Oni wiedzą, że świat jest nieprzewidywalny i zamiast grać va banque, szukają stabilności. Brawura zetek to mit – podkreśla Marcin Groniewski.

Obligacje wybiera 24 proc. badanych inwestorów z pokolenia Z, a kryptowaluty – 14 proc. Z kolei 13 proc. wskazało na instrumenty dobrowolnego odkładania na emeryturę, czyli IKE i IKZE. Zetki wiedzą, że przyszłe emerytury mogą być niskie, ale ta świadomość nie przekłada się jeszcze na działanie. Jest to dla nich zbyt odległa perspektywa, by uwzględniali ją w swoich decyzjach finansowych.

– Motywacje generacji Z do inwestowania są bardzo konkretne i pragmatyczne – wskazuje prezes Erste TFI.

Gen Z – podobnie jak milenialsi – postrzegają finanse szeroko. Są dla nich narzędziem zarówno do budowania bezpieczeństwa finansowego, jak i spełniania marzeń. Starsze pokolenia koncentrują się zwykle na jednym priorytecie, którym jest bezpieczeństwo.

Zetki wyróżniają się też największym odsetkiem osób dokonujących dodatkowych wpłat regularnie. Inwestorzy z tego pokolenia budują kapitał długoterminowo. Interesują się finansami, a inwestowanie traktują jako normalną strategię i element myślenia o przyszłości. Młodych cechują ciekawość, chęć nauki i rosnąca pewność siebie.

– Rozumieją, że inwestować można niewielkie środki, stąd pierwsza inwestycja często nie przekracza 500 zł – wskazuje Marcin Groniewski.

Zetki rzadziej niż starsze pokolenia twierdzą, że barierą w rozpoczęciu inwestowania są zbyt małe środki na inwestycje (29 proc. vs. 37 proc.). Poważniejszym problemem, ich zdaniem, jest brak wystarczającej wiedzy. Młodzi nieinwestujący przyznają, że często nie wiedzą, jaki powinien być pierwszy krok. Zwykle mają niskie oszczędności, poniżej 10 tys. zł. Jeśli odkładają, to na jakiś krótkoterminowy cel, np. wakacje. Osoby te postrzegają inwestowanie jako coś, co nie jest dla nich, bo kojarzy im się z ryzykiem i stresem.

Z drugiej strony młodzi nieinwestujący na tle innych pokoleń są grupą najchętniejszą do rozpoczęcia inwestowania w najbliższym czasie – wskazało tak 39 proc. badanych. Przyznają, że skłoniłyby ich do tego dodatkowe zachęty. Najbardziej podobałaby im się gwarancja zainwestowanych środków i jasna instrukcja, co robić krok po kroku. Nieinwestujące zetki charakteryzują się największą otwartością na naukę inwestowania.

– To pokolenie, które nie boi się przyznać, że czegoś nie wie, i aktywnie szuka informacji. Kluczowa różnica: uczą się z YouTube’a, Instagrama i TikToka, nie z podręczników. Około 60 proc. nowych inwestorów czerpie wiedzę z social mediów – wyjaśnia prezes Erste TFI.

Co więcej, 30 proc. zetek-inwestorów podejmuje decyzję inwestycyjną pod wpływem mediów społecznościowych. Dla ogółu populacji odsetek wynosi 23 proc. To oznacza, że młodzi decydują o wejściu na rynek nie w banku czy u doradcy, ale często na którejś z popularnych platform.

Jak wskazują eksperci Erste TFI, czyni ich to grupą najbardziej narażoną na ataki typu phishing czy fałszywe strony tradingowe podszywające się pod znane marki. W ich przypadku wyższe jest ryzyko trafienia nie tylko na scam inwestycyjny, ale też na niezweryfikowane rady influencerów. Z drugiej strony młodzi częściej niż inne pokolenia zasięgają rady znajomych i rodziny przed podjęciem decyzji o pierwszej inwestycji. 19 proc. jako źródło wiedzy o inwestowaniu wskazuje na narzędzia sztucznej inteligencji.

Trener zwraca uwagę na potrzebę większego zaangażowania sponsorów oraz instytucji w rozwój sportowców. Dla dużych firm wsparcie pojedynczego zawodnika może być niewielkim wydatkiem, natomiast dla samego sportowca często oznacza realną szansę na szlifowanie swoich umiejętności i udział w atrakcyjnych zawodach międzynarodowych.

Sylwester Wilk wspomina, że już od dziecka sport był jego pomysłem na życie. Chciał się rozwijać, poprawiać swoje wyniki i zdobywać medale. W budowaniu kariery talent i ciężka praca jednak nie wystarczą, potrzebne jest też wsparcie finansowe. On, mimo że osiągał sukcesy, to jednak dostawał tylko symboliczne wynagrodzenie.

– Ja sportem zawodowo zajmuję się od 12. roku życia, od 14. już na poziomie ogólnopolskim, byłem więc znany z wyników sportowych, w gazetach były moje zdjęcia i artykuły o moich osiągnięciach. W wieku 15–16 lat mogłem liczyć na dodatkowe pieniądze, za mistrzostwo Polski dostałem stypendium w wysokości 200 zł miesięcznie. Dla sportowca trochę mało, ale to były takie czasy – mówi.

Sylwester Wilk zauważa, że w Polsce jest wielu utalentowanych sportowców, którzy zamiast się skupiać tylko na osiąganiu dobrych wyników, tracą czas i energię, szukając sponsorów. Nie mają wsparcia finansowego ani medialnego. Doskonale pamięta, jak sam bardzo chciał pojechać na jakieś ważne zawody i pokazać swoje umiejętności, ale niestety nie stać go było na ten wyjazd. Niejednokrotnie więc zwracał się z prośbą o wsparcie do sponsorów i próbował przekonać ich, dlaczego to właśnie w niego powinni zainwestować.

– Już jako dorosły człowiek, sportowiec z ambicjami, sam musiałem pisać do firm i szukać sponsorów, chociażby po to, żeby móc pojechać na mistrzostwa Europy do Danii. W tym przypadku znalazł się jeden sponsor, który pokrył 1/5 kosztów związanych z tym wyjazdem, co i tak było super – mówi.

Trener podkreśla, że sportowcy muszą dbać o swoją kondycję i o zdrowie, walczyć o jak najlepsze wyniki, a także o pieniądze. Miejsca do treningów, odpowiedni sprzęt, stroje i obuwie nie należą bowiem do najtańszych, a bez nich trudno szlifować formę. On sam nie ukrywa, że jego rozmowy ze sponsorami nie zawsze kończyły się sukcesem. Wiele próśb zostało zignorowanych.

– Na moim koncie instagramowym mam stare wiadomości do naprawdę dużych firm, do których pisałem, gdy miałem 20 lat, czy nie chciałyby mnie sponsorować, bo zamierzam wygrać medal na mistrzostwach Europy. I na te wiadomości nie dostawałem żadnego odzewu, natomiast dzisiaj te firmy do mnie piszą, ponieważ chcą ze mną współpracować. Parę lat minęło, trochę się zmieniło, niemniej jednak w dalszym ciągu sportowcy na własną rękę bardzo często muszą się odzywać do firm i szukać, wręcz prosić się o to, żeby jakaś firma wsparła ich karierę. Dlatego chciałbym zachęcić wszystkie firmy do tego, żeby wchodzić w takie współprace, żeby wspierać sportowców. Dla dużych firm to nie są duże koszty, dla danego sportowca to jest ogromna zmiana – dodaje Sylwester Wilk.

Restauratorzy w Polsce od kilku lat funkcjonują w warunkach wyjątkowo dużej niepewności związanej zarówno z niestabilną sytuacją geopolityczną, jak i rosnącymi kosztami i presją rynkową wynikającą z dużej konkurencji. Polacy jednak wciąż chętnie korzystają z usług lokali gastronomicznych. Popyt na nie utrzymuje się na stosunkowo stabilnym poziomie. Co więcej, goście restauracji są spragnieni nowych miejsc i lubią je odwiedzać.

– Prowadzenie restauracji zawsze było trudne. To jest jednak biznes oparty na człowieku, kontakcie ludzkim i serwisie. Ważną rzeczą jest utrzymanie albo wyszkolenie takiej grupy ludzi, którzy są w stanie odpowiednio dbać o gościa. Zmienność rynku w Polsce od czasu pandemii jest dosyć duża. Szereg rzeczy, które się dzieją, mocno wpływa na to, jak wygląda koniunktura w restauracji – mówi agencji Newseria Adam Mularuk, partner i franczyzobiorca w L’Osterii.

Jak wynika z badania i raportu rynkowego „MADE FOR Restaurant 2025/2026”, przygotowanego we współpracy z instytutem badawczym ARC Rynek i Opinia, 40 proc. ankietowanych regularnie jada poza domem. 34 proc. gości restauracji spożywa posiłki w lokalach gastronomicznych kilka razy w miesiącu, 6 proc. robi to kilka razy w tygodniu, a 48 proc. kilka razy w roku. Badanie przeprowadzone pod koniec 2025 roku wskazało, że połowa badanych jadała poza domem tak często jak rok wcześniej: 23 proc. robiło to częściej, a 21 proc. rzadziej. Wśród osób, które ograniczyły korzystanie z lokali gastronomicznych, 52 proc. tłumaczyło to ograniczaniem wydatków.

– W momencie kiedy czujemy się zagrożeni albo niepewnie, to oszczędzamy na przyjemnościach, ponieważ musimy zadbać o inne rzeczy. W związku z tym dynamika zmian jest dosyć duża. Nie zmienia to faktu, że wszyscy musimy jeść. Ekonomia staje się ważnym elementem i ci, którzy umieją konkurować na takim zmiennym rynku, są w stanie zapewnić dobrą ofertę, cenę i serwis, mogą automatycznie wpłynąć na to, na ile będą popularni wśród swoich gości – uważa Adam Mularuk.

Co istotne, Polacy są spragnieni nowych miejsc. 54 proc. ankietowanych w badaniu „MADE FOR Restaurant” wskazało, że brakuje im w ich okolicy nowych restauracji lub lokali gastronomicznych. Najbardziej przyciągają ich atrakcyjne ceny (46 proc.), smaczne jedzenie (45 proc.), chęć zobaczenia i poznania nowego miejsca, ciekawość oferty oraz przyjemna atmosfera (po 29 proc.). 61 proc. gości lubi, jeśli w restauracjach oprócz posiłku odbywają się wydarzenia rozrywkowe, gastronomiczne lub pokazy kulinarne. 46 proc. docenia atrakcyjne formy serwowania dań, np. krojenie tatara przy stoliku, filetowanie ryby, widowiskowe podanie deseru.

W badaniu zapytano gości, którzy chodzą do restauracji rzadziej, co może ich przekonać do wyjścia do lokalu. 64 proc. wskazało ważną okazję do świętowania, 46 proc. atrakcyjną promocję lub ofertę specjalną, 34 proc. bardzo dobrą rekomendację od rodziny lub znajomych, a 31 proc. atrakcyjne menu sezonowe lub ograniczoną czasowo ofertę dań.

– Trudno mi powiedzieć, czy gości jest mniej. Mamy trzy lata doświadczenia i widzimy, że gości przybywa. Może to być efekt nowej marki na rynku czy budowania świadomości. Biorąc pod uwagę dane „MADE FOR Restaurant”, wygląda jednak na to, że w tej chwili gości nie ubywa, ale przybywa. Oczywiście to jest zależne od segmentu cenowego i branży. Natomiast ci, którzy są bardziej atrakcyjni, walczą o gości i oczywiście ich zdobywają – podkreśla partner i franczyzobiorca w L’Osterii.

Marka L’Osteria to koncept sieciowy, który jest dostępny w 11 krajach. Pod tym szyldem działa już ponad 240 restauracji. Pierwsza restauracja L’Osteria została otwarta w Niemczech, w Norymberdze w 1999 roku. Sieć działa m.in. w Austrii, Szwajcarii, Holandii, Wielkiej Brytanii, Francji, Czechach, Luksemburgu czy też w Polsce, gdzie jest rozwijana od trzech lat.

– Otwieramy trzecią restaurację w Warszawie, z myślą o budowaniu sieci w całym kraju. Idea L’Osterii jest związana z kuchnią włoską, z pełną obsługą kelnerską. Jest to podstawowa oferta, opierająca się na pizzy, paście, sałatkach i słodyczach – mówi Adam Mularuk. – Wśród zamówień wygrywają klasyki, czyli pizza margherita, carbonara, spaghetti àl ragù. Dla nas ważną rzeczą jest serwowanie bardzo dobrej jakości produktów. Dbamy o surowce, mamy mąkę z Włoch, mieloną specjalnie dla nas, olej, pomidory hodowane przez włoskiego farmera, specjalnie importowane. Mamy własną palarnię kawy i dbamy o to, żeby jej włoski charakter był odczuwalny. Robiąc małe rzeczy, chcemy przybliżyć naturalność włoskości w naszej codzienności, w przystępnej cenie, do tego oferując nietuzinkowe wnętrza wysokiej jakości.

Jak podkreśla, plany obejmują jeszcze kilka otwarć w Warszawie, ale też w innych miastach, m.in. we Wrocławiu, Poznaniu, Gdańsku, Krakowie i Katowicach. Trwają poszukiwania odpowiednich lokali, choć ze względu na specyficzne kryteria nie jest to proste.

– Polacy bezwzględnie kochają włoską kuchnię, jest numerem dwa w ich wyborze, kiedy wychodzą zjeść na miasto. Tak jak każda inna ma ona swoje różne odsłony: od lokalnych włoskich restauracji po te w bardzo turystycznych miejscach – podkreśla partner w L’Osterii. – My chcemy być siecią, która jest dostępna dla każdego, w związku z tym potrzebujemy, żeby lokale były duże, odpowiednio zaaranżowane, z otwartą kuchnią.

Z badania „PAYBACK Opinion Poll”, zrealizowanego dla Nowości Gastronomicznych i Horecanet.pl, wynika, że największą popularnością wśród Polaków jedzących w lokalach gastronomicznych cieszy się kuchnia polska (61 proc.). Na drugim miejscu znajduje się włoska (58 proc.), a na trzecim azjatycka (33 proc.).

Wydatki na ochronę zdrowia w Polsce niemal się potroiły w ciągu dekady – z 107,6 mld zł w 2014 roku do 293,6 mld zł w 2024 roku, ale pacjenci wciąż zmagają się z długimi kolejkami i ograniczoną dostępnością świadczeń. Raport SGH Think Tank dla ochrony zdrowia „Nowa architektura finansowania ochrony zdrowia” wskazuje, że bez wzmocnienia profilaktyki i zmiany modelu finansowania dalszy wzrost nakładów nie przełoży się na poprawę efektów zdrowotnych ani ograniczenie chorób cywilizacyjnych.

Z opublikowanego w marcu br. raportu wynika, że całkowite wydatki na zdrowie w Polsce w 2024 roku stanowiły 8,1 proc. PKB. Poziom ten, pomimo wzrostu nominalnych nakładów, nadal pozostaje poniżej średniej w Unii Europejskiej i plasuje nasz kraj na jednym z końcowych miejsc unijnego zestawienia.

– Większość zasobów sektora skoncentrowana jest na medycynie naprawczej, czyli na chorobie, a sama definicja systemu ochrony zdrowia mówi, że głównym priorytetem powinno być zapobieganie chorobom, aby one nie obciążały zarówno obywatela w realizacji jego zadań, ambicji i celów, jak i systemu państwa poprzez zabezpieczenie zasobów, które będą musiały być zużyte do walki z chorobą – podkreśla w rozmowie z agencją Newseria dr Małgorzata Gałązka-Sobotka, dziekan Centrum Kształcenia Podyplomowego i dyrektor Instytutu Zarządzania w Ochronie Zdrowia Uczelni Łazarskiego, współautorka raportu.

Jak wynika z analizy przytoczonej w raporcie SGH Think Tank dla ochrony zdrowia, w 2022 roku w Polsce 88 tys. osób zmarło z przyczyn, którym można było zapobiec dzięki skutecznej profilaktyce, a kolejne 51 tys. z powodu chorób możliwych do uniknięcia przy odpowiedniej interwencji medycznej. Umieralność ta była wyższa niż średnia w krajach UE o 45 proc.

W raporcie wskazano, że działania zapobiegawcze są słabo finansowane i przegrywają z wydatkami na leczenie szpitalne i wysokospecjalistyczne. W dodatku ich efekty są odroczone w czasie i trudniejsze do bezpośredniego zmierzenia. Dotyczy to zarówno profilaktyki wtórnej, czyli badań przesiewowych, jak i pierwotnej, o której często zapominamy, a która obejmuje działania zapobiegające powstawaniu chorób, związane m.in. ze stylem życia, dietą czy warunkami środowiskowymi. Zdaniem ekspertki profilaktyka pierwotna musi znaleźć swoje właściwe miejsce w polityce państwa.

– Wymaga ona zbudowania zupełnie innego środowiska życia, w którym to, co otacza nas dookoła od pierwszych dni życia, będzie sprzyjało temu, że będziemy mogli żyć długo i w zdrowiu. Wymaga to bardzo wielu działań, tak naprawdę każdy resort ma coś do zrobienia, aby tworzyć prozdrowotne środowisko życia dla obywateli – ocenia dr Małgorzata Gałązka-Sobotka.

Eksperci w raporcie podkreślają, że warunkiem skuteczności nowego podejścia jest podniesienie profilaktyki na poziom koordynacji rządowej. Natomiast zaangażowanie w tę politykę różnych ministerstw powodowałoby, że i jej finansowanie mogłoby pochodzić z ich budżetów.

– Dzisiaj powinniśmy spojrzeć na te elementy polityk państwa, które muszą podlec modyfikacji, aby Polak nie był stymulowany przez działania różnych branż, które skłaniają go do wyborów zagrażających zdrowiu. Przykładem jest chociażby szeroko rozumiana powszechna reklama wysokoprzetworzonej żywności i szeroki dostęp do takich produktów, niczym nieograniczony dla dzieci i młodzieży. W profilaktyce często mówimy o bardzo prostych interwencjach. Jedną z takich interwencji, która istotnie ogranicza rozwój otyłości wśród dzieci i młodzieży, jest powszechny szeroki dostęp do pitnej wody w każdej placówce edukacyjnej czy w każdym miejscu publicznym – wymienia dziekan Centrum Kształcenia Podyplomowego.

Jak podkreśla, to jedno z działań, które nie wymaga gigantycznych inwestycji, a które przysłuży się profilaktyce.

– Przykładem takiej interwencji jest zmiana podejścia do popularyzacji i promocji aktywności fizycznej. Ruch spontaniczny powinien być stałym elementem edukacji społeczeństwa – tłumaczy ekspertka. – Innym bardzo prostym przykładem jest wybieranie chodzenia po schodach zamiast wsiadania do windy, wiele możemy zrobić dla naszego zdrowia tu i teraz, nie czekając na regulacje systemowe. Jednak bez regulacji systemowych zbudowanie polityki państwa i środowiska życia sprzyjającego zdrowiu na pewno nie będzie możliwe.

Autorzy raportu proponują m.in. wyodrębnienie stabilnego strumienia środków na profilaktykę, powiązanego z długofalowymi celami zdrowotnymi oraz mierzalnymi efektami. Wśród rekomendacji pojawiają się także instrumenty fiskalne, takie jak podatki od produktów szkodliwych dla zdrowia, oraz mechanizmy zachęcające do wykonywania badań profilaktycznych.

– Podatki od grzechu mają zwiększać świadomość konsumenta na temat tego, co wkłada do koszyka. Nie ma wątpliwości, że dzisiaj zdrowa żywność jest istotnie droższa od żywności wysokoprzetworzonej, której wpływ na zdrowie jest bardzo negatywny. Poprzez instrumenty fiskalne państwo może zmienić relacje i zdemokratyzować dostępność do tej żywności, która jest pożądana w naszej codziennej diecie – ocenia dr Małgorzata Gałązka-Sobotka.

Od 1 stycznia 2021 roku w Polsce obowiązuje tzw. opłata cukrowa (zwana również podatkiem cukrowym). Raport Instytutu Sobieskiego „Cukier – nałóg Polaków” przywołuje dane Centrum Monitorowania Rynku, z których wynika, że wprowadzenie tej opłaty przyczyniło się do istotnego wzrostu cen słodkich napojów bezalkoholowych – w przypadku napojów gazowanych o około 36 proc., a wód smakowych o blisko 22 proc. Popyt na te produkty spadł początkowo o około 20 proc., ale potem konsumenci przyzwyczaili się do wyższych cen lub zmienili preferencje. Rzeczywiste wpływy z podatku cukrowego są znacząco niższe, niż przewidywano. Przeciętny Polak spożywa rocznie blisko 45 kg cukru, czyli ok. 125 g dziennie.

– Towarzyszyło nam absolutne przekonanie, że to jest dobry kierunek i mówiliśmy sobie wtedy wprost, że pieniądze z podatku cukrowego powinny być przeznaczone na profilaktykę, w tym na edukację konsumencką, aby kompensować negatywne następstwa nieprawidłowych nawyków żywieniowych Polaków. Niestety tak się nie stało, środki z opłaty cukrowej trafiły do ogólnego budżetu Narodowego Funduszu Zdrowia i niestety nie realizują tych celów – mówi ekspertka.

Raport Warsaw Enterprise Institute na temat opłaty cukrowej „Troska o zdrowie czy skok na kasę” przypomina, że w Polsce 96,5 proc. przychodów z opłaty trafia do ogólnego budżetu. W dużej mierze nie finansują więc edukacji, profilaktyki oraz leczenia chorób wynikających z niewłaściwych wyborów żywieniowych, w tym otyłości i nadwagi, tylko trafiają na ogólne potrzeby NFZ.

– Od wdrożenia opłaty cukrowej minęło już kilka lat, a nadal działania w obszarze profilaktyki i leczenia otyłości są dalekie od tego, czego potrzebuje polskie społeczeństwo – podkreśla dr Małgorzata Gałązka-Sobotka.

Z danych przytaczanych w raporcie SGH wynika, że nadwagę ma ponad 53 proc. Polaków, a otyłość dotyczy blisko 25 proc. populacji, przy czym problem coraz częściej występuje u dzieci. Na cukrzycę choruje ok. 5,6 proc. społeczeństwa.

W Polsce kontrowersyjne pozostaje ustawodawstwo w zakresie podatku VAT na wodę i napoje. Obecnie woda butelkowana objęta jest podstawową stawką wynoszącą 23 proc., podobnie jak napoje gazowane czy alkohol. Z kolei napoje z dodatkiem co najmniej 20 proc. soku korzystają z preferencyjnej stawki 5 proc.

– Jestem zwolenniczką wzrostu nakładów zarówno na profilaktykę, jak i na leczenie, pod warunkiem że zmieniamy zasady alokacji tych środków i sposób organizacji systemu ochrony zdrowia. Bez zreformowania samego systemu profilaktyki pierwotnej, profilaktyki wtórnej oraz ścieżki pacjenta w procesie diagnozy i leczenia kolejne wzrosty finansowania mogą niestety prowadzić do tego, że za dużo więcej pieniędzy uzyskamy dokładnie tę samą niesatysfakcjonującą Polaków opiekę zdrowotną – mówi współautorka raportu.

Dziennikarz przyznaje, że odkąd sam musiał walczyć o sprawność, znacząco zmieniło się jego spojrzenie na życie i na problemy osób z niepełnosprawnościami. Uświadomił sobie, że na co dzień mierzą się one nie tylko z barierami fizycznymi i architektonicznymi, ale także z dużą nietolerancją. Zdaniem Michała Figurskiego wynika to nierzadko z braku wiedzy, lęku, stereotypowego postrzegania niepełnosprawności lub też z braku osobistych kontaktów z takimi osobami.

Dziennikarz przyznaje, że najbardziej irytuje go właśnie to, że niepełnosprawność wciąż budzi taką sensację.

– Widzę, jaką sensacją na ulicy nadal potrafi być osoba z niepełnosprawnością, a osoba rozpoznawalna z niepełnosprawnością to jest jeszcze większa gratka dla mało rozgarniętego przechodnia. Ale wydaje mi się, że nie chodzi o żadne celebryctwo, tylko po prostu o jakąś inność. Ta inność od PRL-u była uliczną sensacją: patrzcie, czarny idzie, patrzcie, ktoś na wózku, o, jaka biedna osoba. Wtedy się uruchamia okropna, zaściankowa empatia, której bardzo nie lubię. I to ona chyba dzisiaj wkurza mnie najbardziej, pełna niezrozumienia, ale niestety jednak podszyta nietolerancją – mówi agencji Newseria Michał Figurski.

Jak zauważa, nietolerancja prowadzi do wykluczenia społecznego i izolacji, a także obniża poczucie własnej wartości osób z niepełnosprawnościami i zwiększa ryzyko stanów depresyjnych.

– Osoby nietolerancyjne nie wykazują odwagi, bo ja zatrzymałbym się i zapytał, skąd to spojrzenie, skąd takie komentarze, skąd te słowa. Ja nie mam z tym żadnego problemu. Wydaje mi się, że im bardziej my, osoby z niepełnosprawnościami zaakceptujemy fakt, że jest, jak jest, inaczej nie będzie, bo tak chciała natura, tym bardziej będziemy tkwili zamknięci we własnych barierach, a jeżeli te wewnętrzne runą, to i w tych zewnętrznych pojawią się pęknięcia – mówi.

Michał Figurski podkreśla, że z czasem zaakceptował swój brak sprawności i nauczył się żyć z chorobą. Nie ukrywa jednak, że codzienne funkcjonowanie wymaga od niego dużego wysiłku i nie brakuje momentów zwątpienia.

– Kiedyś wszystko przychodziło łatwo, a dzisiaj niektóre rzeczy przychodzą trudno. To, że teraz mogę sobie tutaj stać przed kamerą i się nie przewracać, było okupione wieloma godzinami rehabilitacji i ciężką pracą. Jestem wdzięczny tym, którzy chcieli mi pomóc, wytrzymywali różne moje stany zniechęcenia, poddania się, cierpienia. Do tego dochodzą jeszcze oczywiście ogromne koszty – tłumaczy.

Dyrektor kreatywny Radia Zet zaznacza, że w trakcie jego rehabilitacji i walki o sprawność kluczową rolę odegrała praca z psychologiem. Jego zdaniem osoby mierzące się z niepełnosprawnością nie powinny się zamykać w czterech ścianach i pozwalać, by definiowała je jedynie choroba. Muszą przełamywać swoje bariery, najlepiej pod okiem fachowców.

– Jeżeli choruje głowa, to choruje całe ciało. Nie ma mowy o skutecznym zdrowieniu bez zdrowego umysłu, to też jedna z lekcji, które wyciągnąłem w fundacji. Jeżeli mamy do czynienia z przypadkiem beznadziejnym, trochę jak ja kiedyś, czyli człowieka, który nie godzi się ze swoją chorobą, nie chce się leczyć i wpada w tendencję samobójczą, to jedynym, który może mu pomóc, jest psycholog, i mówimy o tym głośno – dodaje założyciel Fundacji Najsłodsi.

Jednocześnie zwraca on uwagę na szerszy problem społeczny, gdyż w Polsce nadal brakuje otwartej debaty o niepełnosprawności. Dopóki będzie ona traktowana jako temat niewygodny lub budzący sensację, osoby zmagające się z chorobą czy ograniczeniami ruchowymi będą narażone na wykluczenie. Zmiana może nastąpić jedynie poprzez edukację i większą obecność takich osób w przestrzeni publicznej.

Mimo rosnącej wiedzy o prawidłowych nawykach żywieniowych ok. 30 proc. dzieci z miast i 40 proc. dzieci z terenów wiejskich nie je śniadania w domu – wynika z raportu HASHzacznijodlekkiej2025 opracowanego przez firmę Nestlé Polska we współpracy z Polskim Związkiem Lekkiej Atletyki oraz Akademią Wychowania Fizycznego Józefa Piłsudskiego w Warszawie. Zabierane do szkoły drugie śniadania częściej są traktowane jako przekąska niż pełnowartościowy posiłek. Dominują w nich kanapki i owoce, za to rzadko trafiają do nich warzywa. Badanie pokazuje, że wybory żywieniowe są powiązane również z poziomem aktywności sportowej.

– Problemem w komponowaniu śniadaniówki nie jest brak chęci, tylko często brak czasu, rutyna i pośpiech. Rodzice często zgłaszają, że dzieci wracają z niezjedzonym śniadaniem do domu, dlatego warto zaplanować kilka ulubionych zestawów, które dziecko zje i które będą dobrze skomponowane, żeby wymiennie wkładać je do śniadaniówki – podkreśla w rozmowie z agencją Newseria Joanna Łukasiak-Chełstowska, ekspertka ds. żywienia w Nestlé Polska.

Z badania „Wybory żywieniowe dzieci i młodzieży – co na nie wpływa?” przeprowadzonego w ramach programu „Lekkoatletyka dla każdego!” realizowanego przez Polski Związek Lekkiej Atletyki przy wsparciu Nestlé Polska wynika, że 58 proc. dzieci z terenów wiejskich i 70 proc. dzieci z ośrodków miejskich je śniadanie przed wyjściem do szkoły. Oznacza to, że niemal 40 proc. uczniów ze wsi oraz co trzecie dziecko z miasta nie ma takiego zwyczaju.

Najczęściej zabieranym do szkoły drugim śniadaniem są kanapki lub kanapki z owocem. Tylko co 10. nastolatek uzupełnia skład śniadaniówki o warzywa. W 2/3 przypadków drugie śniadanie przygotowują rodzice, co piąte dziecko robi to samodzielnie.

– Rodzice często traktują śniadaniówkę jako przekąskę, co jest błędem. Tak naprawdę śniadaniówka powinna być osobnym posiłkiem i spełniać funkcję drugiego śniadania – przypomina Joanna Łukasiak-Chełstowska.

Światowa Organizacja Zdrowia zaleca, aby dieta nastolatków była zróżnicowana, oparta na warzywach, owocach, produktach pełnoziarnistych i źródłach białka, przy jednoczesnym ograniczeniu cukru, soli i żywności wysoko przetworzonej. WHO podkreśla także znaczenie regularnych posiłków, w tym codziennego spożywania śniadania, które sprzyja lepszej koncentracji, kontroli apetytu i ogólnie lepszym wzorcom żywieniowym.

– Prawidłowo zbilansowane śniadanie powinno zawierać przede wszystkim węglowodany, czyli źródło energii, najlepiej z produktów pełnoziarnistych: pieczywa, płatków, różnego rodzaju makaronów, ryżu czy kasz. Drugą częścią powinno być białko, na przykład w formie nabiału, jaj, roślin strączkowych czy mięsa, jako źródło składnika budulcowego, który wspiera regenerację, co ważne zwłaszcza u młodych sportowców. Kolejny element to warzywa i owoce, a więc źródło witamin i błonnika. Na koniec woda lub inny niesłodzony napój jako podstawa nawodnienia – mówi ekspertka ds. żywienia w Nestlé Polska.

Z raportu HASHzacznijodlekkiej2025 wynika, że zdecydowana większość dzieci zabiera do szkoły coś do picia, choć odsetek ten spada wraz z wiekiem – z ok. 90 proc. wśród młodszych uczniów do ok. 80 proc. wśród starszych. Najczęściej wybieranym napojem jest woda, po którą sięga około dwóch trzecich badanych. Wraz z wiekiem zmieniają się też inne elementy sposobu żywienia dzieci. Spada odsetek uczniów, którzy jedzą codziennie obiady w szkole – z 58 proc. wśród 10–11-latków do 42 proc. wśród 12–13-latków. Starsi uczniowie częściej też pomijają śniadania, samodzielnie decydują o wyborze produktów i sięgają po mniej wartościowe przekąski.

Wybory żywieniowe dzieci są też powiązane z ich aktywnością fizyczną. Dzieci bardziej aktywne zwykle jedzą śniadanie w domu. Częściej też zabierają drugie śniadanie do szkoły i wybierają wodę zamiast słodzonych napojów.

– Śniadanie jest bardzo ważne dla każdego sportowca, ale przede wszystkim dla każdego człowieka, bo daje energię do funkcjonowania. Dzieci najpierw idą do szkoły, a dopiero później na trening, więc muszą mieć siłę na cały dzień. Podczas porannych treningów upewniam się, czy dzieci są po śniadaniu, bo tu od razu widać różnicę – te, które go nie zjadły, są bardziej ospałe i mają mniej energii niż te regularnie jedzące śniadania – mówi Małgorzata Hołub-Kowalik, wiceprezeska Polskiego Związku Lekkiej Atletyki.

– Dieta jest ważna w utrzymaniu równowagi organizmu. Jeżeli odżywiamy się zgodnie z zasadami, ale również zachowujemy przy tym balans, bo najważniejsze jest, żeby nie iść w żadną skrajność, wówczas czujemy się dobrze sami ze sobą i jesteśmy w stanie realizować nasze cele życiowe i sportowe – wskazuje Klaudia Kazimierska, wielokrotna mistrzyni Polski w biegach średnio- i długodystansowych, ambasadorka programu „Lekkoatletyka dla każdego!”. – Moim sprawdzonym zestawem na śniadanie jest owsianka i banan lub tost, czyli węglowodany. Po treningu uzupełniam wszystkie inne elementy – dodaje.

Eksperci zaangażowani w program „Lekkoatletyka dla każdego!” podkreślają, że inicjatywy łączące aktywność fizyczną z edukacją żywieniową częściej prowadzą do poprawy jakości diety, regularności posiłków i utrzymania zachowań wspierających zdrowie w dłuższej perspektywie niż działania skupione wyłącznie na jednym z tych elementów.

Przykładem działania zachęcającego dzieci do świadomych wyborów żywieniowych jest konkurs „Śniadanie na medal”, koordynowany przez dietetyków z Nestlé.

– Konkurs „Śniadanie na medal” uczy dzieci poprzez edukację i praktykę. Dzieci muszą samodzielnie przygotować śniadanie, w związku z czym nawyki żywieniowe i zasady prawidłowego odżywiania zostają z nimi na dłużej – tłumaczy Joanna Łukasiak-Chełstowska.

– Konkurs pokazuje młodym ludziom praktyczną stronę ich codziennych wyborów. Budowanie w nich świadomości przyniesie nam długofalowe efekty i jestem przekonana, że wpłynie pozytywnie na ich formę, ale przede wszystkim na ich zdrowie – dodaje Małgorzata Hołub-Kowalik.

Finał konkursu „Śniadanie na medal” odbył się podczas Nestlé Cup 2026 we Włocławku, czyli ogólnopolskich zawodów lekkoatletycznych dla dzieci i młodzieży, stanowiących zwieńczenie XII edycji programu „Lekkoatletyka dla każdego!”. Uczestnicy finału musieli się wykazać nie tylko pomysłem na zbilansowane śniadanie, lecz także wiedzą dotyczącą podstawowych składników odżywczych, ich roli w diecie młodego sportowca oraz wpływu prawidłowego odżywiania na zdrowie i formę sportową.

Prezenterka zauważa, że kuchnia włoska cieszy się niesłabnącą popularnością. Kolejne pokolenia zajadają się pizzą, spaghetti czy delektują tiramisu. Dorota Michałowska podkreśla, że dla niej bardziej liczy się jakość, a nie ilość jedzenia. Z czasem zaczęła bardziej doceniać pochodzenie produktów, sposób przygotowania potraw oraz atmosferę miejsca, w którym spożywa posiłek. Restauracja nie jest dla niej jedynie punktem gastronomicznym, w którym można zaspokoić głód, ale przestrzenią, w której będzie się dobrze czuła.

Mimo zmieniających się trendów kulinarnych i coraz większej popularności egzotycznych smaków włoskie potrawy wciąż zajmują szczególne miejsce w gustach konsumentów. Włoska kuchnia bazuje bowiem na prostych recepturach, które pozwalają wydobyć naturalny smak produktów, a jednocześnie jest niezwykle różnorodna, dzięki czemu każdy może znaleźć w niej coś dla siebie.

– Kocham włoskie jedzenie, szczególnie od kiedy jeżdżę do Włoch, bo zakochałam się w Apulii – po prostu jest tam przepięknie. Kocham pizzę, chociaż nie powinnam, kocham też wszystkie włoskie desery. Trudno jest zrezygnować z włoskiej kuchni, bo mimo że ma sporo kalorii, jest po prostu fantastyczna – mówi agencji Newseria Dorota Michałowska.

Prezenterka była na otwarciu kolejnej restauracji pod szyldem marki L’Osteria. Lokal mieści się w Elektrowni Powiśle i ten wybór nie jest przypadkowy. To przestrzeń, w której historia spotyka się z nowoczesnym stylem życia, a biznes, design i gastronomia naturalnie wpisują się w rytm miasta. Jest to więc idealne miejsce dla marki zbudowanej wokół atmosfery, otwartości i włoskiego sposobu celebrowania życia.

– Spróbowałam i jedzenie jest tutaj wyśmienite, pizza jest pyszna. Widziałam, że używają włoskich produktów i to jest chyba sekret tego wszystkiego. Bo różnie to bywa, czasami jest to włosko-polskie jedzenie w Polsce, ale jest też coraz więcej fantastycznych włoskich restauracji – mówi.

Dorota Michałowska zaznacza, że w swojej domowej kuchni również inspiruje się włoskimi daniami. Jest otwarta na nowe smaki, a jednocześnie przywiązana do tradycji i na jej stole nie brakuje polskich potraw.

– Ponieważ mój syn kocha pizzę, sami też ją robimy, więc jestem w tym już całkiem niezła, chociaż oczywiście nie startowałabym w konkursie z szefami tej restauracji. Kocham sałatki, lubię delikatne, lekkie i świeże jedzenie, jem dużo warzyw, ale mało mięsa. Jestem też świetna, jeśli chodzi o wszelkiego rodzaju kluski śląskie, kopytka i leniwe pierogi, bo mój syn je uwielbia – mówi.

Prezenterka przyznaje też, że raz na jakiś czas lubi się wybrać do jakiejś dobrej restauracji, by poznać nowe smaki i kuchnie z różnych stron świata.

– Lubię dobre jedzenie, ale wydaje mi się, że to się nabywa z wiekiem. Jak byłam młodsza, to lubiłam restauracje, ale chyba nie doceniałam bardzo kuchni, a z wiekiem doceniam smak, jakość i produkty, z jakich się gotuje. Nie muszę jeść dużo, ale najważniejsze, żeby było to dobrej jakości. No i oczywiście atmosfera i klimat restauracji też są dla mnie bardzo ważne – mówi.

Już niebawem Dorota Michałowska znów będzie mogła poczuć atmosferę włoskich restauracji.

– Lecę do Włoch w okolice Bari, do malutkiego, pięknego miasteczka Ostuni. Ono jest całe białe, domy są malowane wapnem, dlatego że kiedyś była tam epidemia jakiejś choroby i zrobiono to po to, żeby ją zlikwidować. I ta tradycja żyje do dziś. We Włoszech zawsze spędzamy fantastyczny czas w gronie fajnych ludzi – dodaje.

Glejak, choroba do niedawna kojarzona z osobami starszymi, coraz częściej dotyka młodych dorosłych, aktywnych zawodowo. W tej grupie częściej diagnozuje się guzy o niższym stopniu złośliwości i – jak podkreślają lekarze – współczesna medycyna pozwala im dłużej zachować aktywność zawodową. Brak świadomości społecznej może utrudniać chorym codzienne funkcjonowanie w pracy i życiu społecznym. W badaniu przeprowadzonym w ramach kampanii „Widzimy się jutro” większość Polaków przyznaje, że niewiele wie na temat glejaka.

– Diagnozę glejaka słyszy co roku 1,5–1,8 tys. osób. Przede wszystkim są to osoby w wieku starszym, czyli generalnie z wiekiem zwiększa się ryzyko zachorowania. Zaczynamy jednak obserwować coraz więcej zachorowań w przypadku młodszych, aktywnych dorosłych, którzy pełnią role rodzinne, społeczne i zawodowe – podkreśla w rozmowie z agencją Newseria prof. dr hab. n. med. Rafał Stec, kierownik Kliniki Onkologii Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego.

Glejaki stanowią 70–80 proc. pierwotnych nowotworów złośliwych ośrodkowego układu nerwowego. Choroba może się rozwijać przez długi czas bez charakterystycznych objawów, dlatego jej rozpoznanie bywa opóźnione. Specjaliści wyróżniają zarówno nowotwory o niskim stopniu złośliwości, które rosną wolniej, jak i agresywne postacie wymagające szybkiego leczenia.

– W przypadku guzów wolno rosnących, które częściej występują u młodych dorosłych, najczęstszym objawem jest pierwszy w życiu napad padaczkowy. To jest powodem wykonania dalszej diagnostyki obrazowej i postawienia rozpoznania – mówi dr hab. n. med. Tomasz Dziedzic z Kliniki Neurochirurgii i Neurochirurgii Dziecięcej Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego. – U osób starszych, 60–70-letnich, u których mamy guzy szybciej rosnące, pacjenci zgłaszają się z powodu wystąpienia niedowładu kończyn, zaburzeń mowy i pamięci. Te objawy czasami mogą wystąpić w sposób nagły, więc może się zdarzyć, że pacjenci trafiają na izbę przyjęć z podejrzeniem udaru.

Rodzaj zastosowanego leczenia zależy od wielu czynników, m.in. typu nowotworu, jego lokalizacji oraz stanu pacjenta. Dlatego dokładne określenie charakteru guza ma kluczowe znaczenie dla dalszych decyzji terapeutycznych. Podstawowym badaniem wykorzystywanym w diagnostyce glejaków jest rezonans magnetyczny. W bardziej skomplikowanych przypadkach lekarze korzystają także z dodatkowych metod obrazowania, które pozwalają dokładniej określić charakter zmiany oraz zaplanować leczenie.

– W niektórych przypadkach ten obraz nie jest jednoznaczny i standardowe badanie rezonansu magnetycznego możemy poszerzyć o badanie perfuzji i spektroskopii, które dają więcej informacji na temat rodzaju guza. W przypadku guzów położonych w okolicach ważnych czynnościowo możemy zaplanować badania oceniające położenie ważnych ośrodków czynnościowych w mózgu za pomocą rezonansu czynnościowego, traktografii dróg istoty białej – tłumaczy dr hab. n. med. Tomasz Dziedzic. – Po operacji, poza oceną neuropatologiczną materiału, podstawą diagnostyki jest również badanie molekularne, badanie genetyczne, żeby ocenić odpowiednie mutacje w obrębie guza, które nas ukierunkują na odpowiednie rozpoznania.

Współczesna diagnostyka glejaków coraz silniej się opiera na badaniach molekularnych. Znaczenie mają m.in. mutacje IDH oraz inne biomarkery pozwalające lepiej dopasować terapię do konkretnego pacjenta.

Eksperci podkreślają, że leczenie wymaga współpracy wielodyscyplinarnego zespołu specjalistów i indywidualnego podejścia do każdego chorego. Najczęściej obejmuje kilka metod stosowanych łącznie. W zależności od rodzaju nowotworu i stanu pacjenta wykorzystuje się leczenie operacyjne, radioterapię oraz terapię systemową. Coraz większą rolę odgrywa również indywidualne leczenie na podstawie cech biologicznych guza.

– W zasadzie leczenie glejaka w Polsce bardzo się pokrywa z leczeniem glejaka w Stanach Zjednoczonych, jeśli chodzi o standardy postępowania, natomiast mamy niedobór pewnego leku dostępnego dla naszych pacjentów. Wierzę w to mocno, że ten lek będzie niedługo refundowany i wyrównamy możliwości leczenia – wskazuje prof. Rafał Stec. – Od niedawna mamy lek zarejestrowany na glejaki o niskim stopniu złośliwości, który może znacznie wydłużyć życie pacjentom mającym specyficzną mutację. Tak jak klucz do zamka, ten lek blokuje aktywność mutacji i dzięki temu chorzy żyją dłużej, lepiej, bez dodatkowego leczenia agresywnego, jak radio- czy chemioterapia.

Leczenie glejaka może wpływać na codzienne funkcjonowanie pacjentów także długo po zakończeniu hospitalizacji. Chorzy często mierzą się z konsekwencjami neurologicznymi, które utrudniają pracę, samodzielność i życie społeczne. Jednocześnie wiele z tych problemów nie jest widocznych na pierwszy rzut oka.

– Diagnoza glejaka wywraca życie pacjenta do góry nogami, pojawiają się bardzo skomplikowane procedury medyczne, diagnostyka, a potem leczenie. Dostęp do nowoczesnych form terapeutycznych coraz bardziej pozwala tym pacjentom – do czego my jako lekarze czy psycholodzy również zachęcamy – jak najbardziej zachować swoją codzienność, pracować, jeśli tylko ich stan zdrowia na to pozwala, oraz pozostać aktywnymi społecznie – mówi Adrianna Sobol, psychoonkolog z Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego, prezeska Fundacji „W trosce o pacjenta”.

Jak wskazuje, pacjenci z glejakiem często mówią właśnie o potrzebie normalności, zachowaniu relacji, pracy i nawyków codziennego życia sprzed choroby. Diagnoza wpływa jednak nie tylko na zdrowie i aktywności, ale także poczucie bezpieczeństwa i przynależności.

– Tej chorobie często towarzyszą zaburzenia emocjonalne, lękowe czy depresyjne, w związku z tym profesjonalne wsparcie z zakresu psychoonkologii, pozwala pacjentowi nie tylko lepiej funkcjonować emocjonalnie, ale czasem też po prostu lepiej się leczyć – przekonuje Adrianna Sobol. – Psychoonkolog jest wsparciem nie tylko dla pacjenta, ale także dla rodziny, żeby poukładać to, nauczyć się żyć z diagnozą, nie pogubić się w tych emocjach.

Jak pokazują wyniki badania opinii publicznej, wiedza Polaków na temat glejaków pozostaje ograniczona. 77 proc. badanych ocenia, że za mało się mówi o tej chorobie, a 44 proc. słyszało jej nazwę, ale nie wie dokładnie, czym jest. Wielu respondentów nie potrafiło wskazać charakterystycznych objawów glejaka, a część błędnie zakłada, że nowotwory mózgu dotyczą wyłącznie osób starszych.

– Nasza wiedza jest dość powierzchowna, deklarujemy, że mamy bardzo dużą empatię i chcemy pomagać, ale jednocześnie nie wiemy, jak to robić, nie mamy praktycznych narzędzi do pomagania, nie wiemy, jak się komunikować, mamy bardzo dużo obaw dotyczących tego, w jaki sposób możemy rozmawiać i wspierać na co dzień osoby chore – mówi Ewa Eron z K+Research.

Badanie wskazuje, że ograniczona wiedza na temat glejaka może się przekładać na trudności w rozumieniu problemów, z jakimi chorzy mierzą się na co dzień.

– Pacjenci, którzy na co dzień borykają się z takimi objawami jak zaburzenia mowy i koncentracji, mogą mieć trudności w pracy. Badania pokazały, że praca jest miejscem, w którym osoba z diagnozą glejaka może być niezrozumiana i w jakiś sposób źle oceniana – wskazuje Ewa Eron.

Dlatego tegoroczna odsłona kampanii „Servier – Wyłącz Raka”, która odbywa się pod hasłem „Widzimy się jutro. Glejak. Choruję. Jestem…”, pokazuje życie z glejakiem z perspektywy pacjentów, którzy mimo diagnozy chcą pozostać obecni w życiu swoich rodzin, pracy i relacjach społecznych. Organizatorzy podkreślają, że celem akcji jest zwiększanie świadomości, empatii i praktycznej wiedzy o codziennym funkcjonowaniu osób chorych.

Piłkarskie emocje kibiców są rozgrzewane nie tylko przez wydarzenia na boisku, ale również przez decyzje podejmowane po analizie VAR. Choć wielu fanów uważa wideoweryfikację za korzystną zmianę w futbolu, to 51 proc. odczuwa napięcie już w momencie rozpoczęcia analizy – wynika z badania przeprowadzonego na zlecenie marki Snickers. Dla wielu kibiców oczekiwanie na werdykt staje się równie emocjonujące jak sama gra.

– Choć celem VAR jest zwiększenie sprawiedliwości rozgrywek, sam proces weryfikacji oznacza chwilowe zawieszenie akcji i niepewność co do wyniku sytuacji boiskowej. Dla kibiców jest to moment szczególnego napięcia, ponieważ jedna decyzja może całkowicie zmienić przebieg meczu. To właśnie ta niepewność sprawia, że emocje podczas analizy VAR często są nawet silniejsze niż w trakcie samej gry – podkreśla w rozmowie z agencją Newseria Magdalena Florczak, portfolio and activation manager w Snickers.

VAR po raz pierwszy wykorzystano w 2018 roku. Do tej pory system był wielokrotnie stosowany przy ocenie bramek, rzutów karnych, bezpośrednich czerwonych kartek oraz przypadków błędnej identyfikacji zawodnika. W tym roku po raz pierwszy zastosowano rozszerzone zasady wideoweryfikacji, obejmujące m.in. możliwość sprawdzenia błędnie pokazanej drugiej żółtej kartki. 

Z badania przeprowadzonego na zlecenie marki Snickers wynika, że 52 proc. kibiców uważa, iż VAR poprawił piłkę nożną i zwiększył sprawiedliwość rozgrywek. Jednocześnie 51 proc. odczuwa stres już w momencie rozpoczęcia analizy, a 57 proc. deklaruje pobudzenie lub rozdrażnienie podczas oczekiwania na decyzję.

– System VAR zwiększył dokładność decyzji sędziowskich, ale jednocześnie zmienił rytm oglądania piłki nożnej. Kibice przyzwyczajeni do dynamicznej, nieprzerwanej akcji muszą zaakceptować krótkie przerwy związane z analizą sytuacji boiskowych. Wielu fanów wskazuje, że oczekiwanie na decyzję zakłóca płynność meczu i odbiera spontaniczność przeżywania niektórych momentów, zwłaszcza zdobywanych bramek – wskazuje Magdalena Florczak.

Oczekiwanie na werdykt wpływa także na sposób przeżywania meczu. Z badania wynika, że 42 proc. respondentów po zdobyciu bramki wstrzymuje spontaniczną reakcję do czasu zakończenia wideoweryfikacji. Analiza VAR jest też postrzegana jako stosunkowo długa przerwa w grze – badani szacują, że trwa od 4 minut 10 sekund do niemal 5 minut. W efekcie dla wielu kibiców nie jest to szybka korekta decyzji, ale wyraźne zatrzymanie akcji.

– W sporcie emocje są natychmiastowe – kibice chcą od razu wiedzieć, czy mogą świętować sukces swojej drużyny. VAR wprowadza element niepewności, który wydłuża moment oczekiwania i sprawia, że nawet pozytywne wydarzenia, takie jak zdobyta bramka, przez chwilę pozostają „zawieszone”. To właśnie ten stan napięcia i nieprzewidywalności jest jednym z głównych źródeł frustracji – tłumaczy portfolio and activation manager w Snickers.

34 proc. kibiców wolałoby zaakceptować nawet błędny werdykt sędziego, niż przechodzić przez długotrwałą analizę VAR. Dla 33 proc. respondentów głównym problemem są zbyt długie przerwy i utrata płynności gry, a 27 proc. wskazuje na niespójność decyzji. Niemal co czwarty badany (24 proc.) uznaje sam moment rozpoczęcia analizy za jeden z najbardziej frustrujących elementów współczesnej piłki nożnej.

W czasie oczekiwania kibicom towarzyszą często skrajne emocje. Nadzieję deklaruje 76 proc. respondentów, zniecierpliwienie – 74 proc., niepokój – 68 proc., a ekscytację – 61 proc. Czas oczekiwania na decyzję sędziego fani wykorzystują na rozmowy z innymi kibicami, śledzenie komentarzy w mediach społecznościowych czy oglądanie powtórek. 63 proc. respondentów uważa, że przekąska uprzyjemnia oczekiwanie na decyzję VAR, a 59 proc. twierdzi, że dzięki niej czas mija szybciej.

– To proste aktywności, które pomagają utrzymać zaangażowanie i zagospodarować kilka minut oczekiwania na decyzję. Badania pokazują, że wielu kibiców ma poczucie, że dzięki takim drobnym rytuałom czas oczekiwania mija szybciej, a emocje stają się nieco łatwiejsze do opanowania. Z takimi momentami kojarzony jest również Snickers z portfolio firmy Mars, będący smacznym punktem zaczepienia, gdy emocje biorą górę – ocenia Magdalena Florczak.

Dziennikarka zauważa, że Mount Everest, który kiedyś był symbolem ekstremalnej przygody i konfrontacji z własnymi ograniczeniami, dziś stał się miejscem dużo bardziej dostępnym dla ludzi, a przez to w pewnym sensie pozbawionym części swojej wyjątkowości i surowości. Dlatego też Martyna Wojciechowska nie zamierza ponownie wchodzić na najwyższy szczyt świata. Ten rozdział uważa za zamknięty i koncentruje się na poszukiwaniu nowych celów. Pomył na kolejną ekscytującą wyprawę jest już coraz bliżej realizacji.

Z obserwacji podróżniczki wynika, że rozwój technologii, infrastruktury i turystyki sprawiają, że coraz mniej jest przestrzeni wręcz niedostępnych, prawdziwie dzikich i odizolowanych od reszty świata.

– Mount Everest był wspaniałym wyzwaniem i gdybym mogła zdobyć go jeszcze raz na tych samych warunkach, które miałam 20 lat temu, to bym to zrobiła, ale dzisiaj to już nie jest to samo miejsce. Tłumy ludzi, kolejki, helikoptery latające nad głową i wszędzie zasięg telefonii komórkowej sprawiają, że to już nie jest miejsce dla mnie – mówi agencji Newseria Martyna Wojciechowska.

Nie oznacza to jednak, że dziennikarka nie rozgląda się za kolejnymi intrygującymi miejscówkami. Wciąż poszukuje nowych inspiracji i jest gotowa do zmiany kierunku działania. Nie ukrywa też, że dla niej wyzwaniem jest docieranie do takich zakątków świata, w których przed nią było niewiele osób.

– Są bardziej intymne miejsca niż Mount Everest, gdzie można się spotkać nie tylko z górą, ale też z samą sobą. Ponieważ nie da się już powtórzyć tamtego doświadczenia, to mam inne wyzwania – mówi.

Zdaniem Martyny Wojciechowskiej każdy człowiek ma przed sobą własne „Everesty” – cele, które inspirują, mobilizują do działania, pozwalają odkrywać nowe możliwości i dają przestrzeń do pokonywania własnych lęków oraz ograniczeń.

– Jeszcze wiele, wiele Everestów przede mną i pewnie jeszcze nie raz będę miała szansę wszystkich zaskoczyć. Ale najlepsze w tym wszystkim jest to, że ja sama siebie zaskakuję, że pewnego dnia wstaję i myślę sobie: wow, to jest to. Jak poczuję te motyle w brzuchu, jak poczuję intuicyjnie, że to jest coś, czemu warto teraz poświęcić czas, energię, to będę to robić – mówi.

W jej opinii tak samo wartościowe jak kolejne spektakularne wyprawy czy rekordy mogą być projekty społeczne, działalność charytatywna czy rozwój zawodowy.

– Na razie dzieje się u mnie bardzo dużo: 17. sezon programu „Kobieta na krańcu świata”, fundacja UNAWEZA, projekt „Młode Głowy” – dodaje.

Na nadciśnienie tętnicze choruje niemal 11 mln dorosłych Polaków. Zdrowy i aktywny styl życia wraz ze zbilansowaną dietą ma duże znaczenie w przeciwdziałaniu i leczeniu nadciśnienia. Niemniej jednak w wielu przypadkach konieczne jest leczenie farmakologiczne. Choć dostępne są skuteczne metody leczenia, niektórzy pacjenci nie osiągają  zalecanych wartości ciśnienia. Jedną z przyczyn jest zbyt rzadkie stosowanie terapii zgodnych z aktualnymi wytycznymi, które zalecają stosowanie leczenia skojarzonego już na początkowym etapie choroby. Te wyzwania były jednym z tematów poruszanych przez lekarzy podczas 35. Kongresu Europejskiego Towarzystwa Nadciśnienia Tętniczego.

Z danych WHO wynika, że liczba osób z nadciśnieniem tętniczym na świecie wzrosła w ciągu ostatnich 30 lat niemal dwukrotnie – z 648 mln do 1,28 mld. Nadciśnienie tętnicze jest najważniejszym modyfikowalnym czynnikiem ryzyka chorób układu krążenia. Według Europejskiego Towarzystwa Kardiologicznego nadciśnienie dotyczy blisko 37 proc. dorosłych mieszkańców Europy, podobnie jak w Polsce (35 proc.), i odpowiada za około jedną czwartą wszystkich zgonów w regionie. Tematy związane ze skutecznością leczenia nadciśnienia tętniczego, wpływem choroby otyłościowej na ryzyko sercowo-naczyniowe oraz nowymi możliwościami terapeutycznymi były jednymi z głównych zagadnień omawianych podczas tegorocznego Kongresu Europejskiego Towarzystwa Nadciśnienia Tętniczego, który po raz pierwszy odbył się w Polsce, w Gdańsku.

– W Polsce, pomimo rekomendacji, żeby łączyć leki, połowa chorych rozpoczyna leczenie od jednego leku. To jest przykład inercji terapeutycznej – mówi agencji Newseria prof. dr hab. n. med. Krzysztof Narkiewicz, kierownik Kliniki Nadciśnienia Tętniczego i Diabetologii Gdańskiego Uniwersytetu Medycznego. – Dobra wiadomość jest taka, że polscy lekarze w ciągu pierwszego roku intensyfikują leczenie i już po sześciu miesiącach–roku większość chorych jest leczona terapią złożoną. Warto by było, żeby etap złożonej terapii był inicjowany wcześniej i żeby jednak częściej sięgać po większe dawki.

Jak podkreśla, inercja terapeutyczna jest jednym z najważniejszych wyzwań w terapii sercowo-naczyniowej, obok nieprzestrzegania zaleceń.

– Ciągle pamiętamy, że powinniśmy, jak w podręcznikach farmakologii sprzed wielu lat, zaczynać od jednego leku. To już zupełnie nieaktualne, musimy się pozbyć starych nawyków. Druga niezwykle ważna rzecz to trzymanie się zaleceń, które jednoznacznie mówią, co możemy zrobić. Warto też przestrzegać zalecenia dotyczącego monitorowania ciśnienia tętniczego w domu. To niezwykle przydatne narzędzie, żeby przełamywać naszą inercję – przekonuje prof. Krzysztof Narkiewicz, współtwórca 35. Kongresu Europejskiego Towarzystwa Nadciśnienia Tętniczego (ESH Gdańsk 2026).

Według danych Polskiego Towarzystwa Nadciśnienia Tętniczego skuteczną kontrolę ciśnienia osiąga obecnie jedynie około 22 proc. chorych.

– Aby osiągnąć sukces terapeutyczny, musimy mieć proaktywnego lekarza, współpracującego chorego i dobrze dobrane leczenie. Zalecenia mówią nam bardzo jednoznacznie: wyjątkowo, u niewielu chorych stosujemy jeden lek, myślmy o łączeniu preparatów od samego początku i tym, żeby to była terapia także w połączeniu z modyfikacją stylu życia – mówi ekspert.

Samo pojawianie się nowych terapii nie wystarczy do poprawy wyników leczenia. Kluczowe znaczenie mają wdrażanie aktualnych wytycznych w codziennej praktyce oraz regularna edukacja zarówno lekarzy, jak i pacjentów.

– Bausch Health bardzo mocno stawia na edukację lekarzy, zwłaszcza środowiska lekarzy podstawowej opieki zdrowotnej, hipertensjologów i kardiologów. Jednym z tematów jest przełamywanie inercji terapeutycznej, która jest jedną z przyczyn niepowodzeń w terapii – dodaje Agata Subocz, group brand manager cardiology w Bausch Health, który był partnerem ESH Gdańsk 2026.

Podczas wydarzenia eksperci wskazywali, że coraz częściej wyzwaniem nie jest wyłącznie samo obniżenie ciśnienia tętniczego, ale też poradzenie sobie z wtórną przyczyną choroby, jakimi są otyłość i inne zaburzenia metaboliczne.

– Za kilka lat będziemy modyfikować książki do kardiologii i hipertensjologii, umieszczając chorobę otyłościową we wtórnych przyczynach nadciśnienia tętniczego. Doskonale wiemy, że każdy kilogram masy ciała po prostu podwyższa ciśnienie tętnicze – ocenia prof. dr hab. n. med. Aleksander Prejbisz, kierownik Centrum Prewencji i Epidemiologii Chorób Układu Krążenia w Narodowym Instytucie Kardiologii.

„American Heart Association Journals” przytacza badania, które wskazują, że nadmierna masa ciała odpowiadała za 78 proc. nowych przypadków nadciśnienia u mężczyzn i 65 proc. u kobiet. Naukowcy zaobserwowali również, że wzrost masy ciała o 5 proc. wiązał się z 20–30-proc. wzrostem ryzyka rozwoju nadciśnienia tętniczego. Zależność działa także w drugą stronę – nawet niewielka redukcja masy ciała może pomóc obniżyć ciśnienie tętnicze i poprawić kontrolę choroby, a tym samym zmniejszyć ryzyko zawału serca, udaru mózgu i zgonu z przyczyn sercowo-naczyniowych. Z tego powodu tak ważne są odpowiedni styl życia i zbilansowana dieta.

– Powinniśmy wrócić do tak zwanej interny, czyli do tego, żeby patrzeć na pacjenta całościowo. Musimy ocenić chorobę otyłościową i jej przyczyny, ustalić sposób leczenia, ale też zaadresować trzy pozostałe główne czynniki ryzyka: stężenie glukozy, cholesterolu LDL i wysokość ciśnienia tętniczego. Nie da się skutecznie leczyć pacjenta ani zmniejszać ryzyka sercowo-naczyniowego bez uwzględnienia wszystkich czterech głównych filarów tego ryzyka – przekonuje prof. Aleksander Prejbisz.

Według danych Europejskiego Towarzystwa Kardiologicznego (ESC) nadwagę ma już 57,4 proc. mieszkańców krajów należących do ESC, a otyłość – 23,2 proc. Choroba otyłościowa zwiększa ryzyko zgonu z dowolnej przyczyny nawet o 50–100 proc., głównie z powodu chorób układu krążenia.

– Pacjent z chorobą otyłościową często wymaga większej liczby leków, żeby uzyskać skuteczną kontrolę ciśnienia tętniczego. Pamiętajmy, że bardzo ważne jest hamowanie układu renina–angiotensyna–aldosteron, bo w chorobie otyłościowej dochodzi do aktywacji tego systemu, ale również często jest konieczne hamowanie nadmiernej stymulacji układu współczulnego. Stąd często u pacjenta z chorobą otyłościową w leczeniu nadciśnienia tętniczego znajdują zastosowanie beta-adrenolityki – wskazuje kierownik Centrum Prewencji i Epidemiologii Chorób Układu Krążenia w Narodowym Instytucie Kardiologii.

– Wiedza, którą posiadamy, zmienia się praktycznie z dnia na dzień, pojawiają się nowe doniesienia, wyniki nowych badań klinicznych. To sprawia, że lekarze, nie tylko polscy, potrzebują ciągłej edukacji w obszarze hipertensjologii i kardiologii. Dane, które dostarczają różnego rodzaju badania kliniczne, otwierają nowe drzwi w leczeniu chorób sercowo-naczyniowych – podkreśla Agata Subocz.

– To w pewnym sensie jest uznanie przez naszych europejskich partnerów zasług silnych ośrodków badających nadciśnienie tętnicze. To niebywale ważne wydarzenie też dla polskich lekarzy. Dzięki temu, że odbywa się w Gdańsku, możemy gościć więcej lekarzy z Polski, specjalistów, lekarzy podstawowej opieki zdrowotnej, którzy najwięcej skorzystają na swojej obecności tutaj – ocenia dr hab. n. med. Jacek Wolf z Kliniki Nadciśnienia Tętniczego i Diabetologii Gdańskiego Uniwersytetu Medycznego.

Informacje zawarte w materiale mają charakter edukacyjny i służą wyłącznie zwiększaniu świadomości zdrowotnej. Jeśli masz wątpliwości dotyczące swojego zdrowia, skontaktuj się z lekarzem. Lekarz, po ocenie Twojego stanu zdrowia, będzie mógł doradzić odpowiednie postępowanie dostosowane do Twojej indywidualnej sytuacji.

Środowisko pacjentów z SMA liczy na rozszerzenie dostępnych opcji terapeutycznych. Chodzi o możliwość podawania wyższych dawek nusinersenu, terapii modyfikującej przebieg choroby. Lek nie został uwzględniony w projekcie listy refundacyjnej na lipiec proponowanej przez Ministerstwo Zdrowia. Eksperci podkreślają, że choć obecnie stosowana dawka zatrzymuje postęp choroby, jej zwiększenie może się znacząco przełożyć na poprawę kolejnych funkcji ruchowych. Fundacja SMA apeluje więc do resortu zdrowia o zmianę stanowiska.

– Wyższa dawka nusinersenu w Europie została zarejestrowana w styczniu tego roku i bardzo liczyliśmy, że ta opcja będzie refundowana u nas w kraju. Niestety na kwietniowej liście nie udało się jej umieścić i na lipcowej również jej nie ma. To dla nas duże rozczarowanie, ponieważ myśleliśmy, że przyspieszona ścieżka spowoduje, że ministerstwo i producent leku dojdą do porozumienia – podkreśla w rozmowie z agencją Newseria Dorota Raczek, prezeska Fundacji SMA.

Rdzeniowy zanik mięśni to rzadka choroba genetyczna, która prowadzi do stopniowego osłabienia i zaniku mięśni. W naturalnym przebiegu choroby pacjenci stopniowo tracą kolejne funkcje ruchowe, a w najcięższych postaciach SMA może prowadzić do niewydolności oddechowej. Populację chorych w Polsce szacuje się na ok. 1600 osób.

Obecnie w programie lekowym B.102 są dostępne trzy terapie, z których korzysta około 1200 osób, z tego ponad połowa chorych jest leczona nusinersenem. Dotychczasowe dane z praktyki klinicznej dla tej terapii wskazują, że u wszystkich leczonych pacjentów udało się zatrzymać postęp choroby, a u 72 proc. uzyskano klinicznie istotną poprawę funkcji ruchowych. Nowe dane dla wyższych dawek terapii stosowanej od ponad siedmiu lat w Polsce są bardzo obiecujące.

– Prowadzone badanie kliniczne pokazało, że istnieje szansa na to, że wraz z wyższą dawką można osiągnąć jeszcze większe korzyści dla pacjentów. W związku z tym oczekujemy, że mielibyśmy do dyspozycji dodatkową możliwość – wskazuje prof. dr hab. n. med. Katarzyna Kotulska-Jóźwiak, przewodnicząca Rady ds. Chorób Rzadkich, kierownik Kliniki Neurologii i Epileptologii IPCZD. – Liczymy na to, że w przypadku pacjentów z objawami rdzeniowego zaniku mięśni zastosowanie wyższej dawki mogłoby przynieść dodatkową poprawę.

Podstawą rejestracji nowego schematu dawkowania były wyniki długoterminowego badania DEVOTE. Dane wykazały, że u wcześniej nieleczonych niemowląt z objawami SMA, otrzymujących wyższe dawki nusinersenu, uzyskano statystycznie istotną poprawę funkcji ruchowych w skali CHOP-INTEND o ponad 15 pkt.

– Pacjenci, którzy otrzymywali wyższą dawkę, mieli szybszy i większy spadek poziomu neurofilamentów. To biomarker mówiący o neurodegeneracji, czyli uszkodzeniu komórek ruchowych, które w rdzeniowym zaniku mięśni stopniowo ulegają uszkodzeniu i zanikowi – wyjaśnia dr n. med. Anna Łusakowska z Katedry i Kliniki Neurologii WUM oraz Centralnego Szpitala Klinicznego UCK WUM. – Fakt, że ten spadek nastąpił szybciej, może oznaczać, że większa pula motoneuronów została uratowana. W tej chorobie nawet tydzień czy miesiąc to czasem bardzo istotna różnica.

Poprawę obserwowano także w grupie pacjentów w różnym wieku i z różnymi typami SMA, którzy po ponad czterech latach przeszli ze standardowej dawki 12 mg na wyższy schemat dawkowania: 50 mg dawki nasycającej i 28 mg dawki podtrzymującej. W tej grupie średni wynik w skali Hammersmith wzrósł o 1,8 pkt od punktu wyjściowego.

Jak podkreśla ekspertka, dla pacjentów z SMA poprawa w skalach funkcjonalnych nie jest abstrakcyjnym wynikiem badania. Przekłada się na codzienne czynności chorego: samodzielne jedzenie, podniesienie ręki, dłuższe utrzymanie pozycji, większą wytrzymałość czy łatwiejsze oddychanie, ale też na życie jego opiekunów.

– Każda nawet mała poprawa jest dla pacjentów bardzo istotna. Szczególnie że jest to choroba w swoim naturalnym przebiegu postępująca, czyli z każdym rokiem pacjent traciłby pewne funkcje. Jeżeli ich nie traci, a nawet je odzyskuje, jest to ogromny pozytywny efekt leczenia – przekonuje dr Anna Łusakowska. – To są czasem drobne rzeczy, ale bardzo istotne w codziennym życiu, poprawiające jakość i komfort życia, dające nowe możliwości.

Jak przypomina Fundacja SMA, w tej chorobie „czas to motoneuron” – każdy miesiąc zwłoki oznacza bezpowrotną utratę części neuronów ruchowych.

– Im szybciej pacjenci będą mieli możliwość leczenia wyższą dawką, tym lepiej. Spodziewamy się wtedy lepszych efektów – mówi ekspertka Katedry i Kliniki Neurologii WUM oraz Centralnego Szpitala Klinicznego UCK WUM..

– Przyzwyczailiśmy się już trochę do tego, że w Polsce w ostatnich latach procesy refundacyjne, zwłaszcza w chorobach rzadkich, trwają krótko i szybko mamy dostęp do nowych leków, więc liczyliśmy, że będzie to szybciej – podkreśla prof. dr hab. n. med. Katarzyna Kotulska-Jóźwiak.

Fundacja SMA zaapelowała do Ministerstwa Zdrowia o uwzględnienie nowego schematu dawkowania na ostatecznej liście refundacyjnej, która zacznie obowiązywać 1 lipca. Jak podkreśla, wyższe dawki leku są już dostępne m.in. w Anglii, Niemczech, Danii, Austrii, Szwecji, Szwajcarii i Luksemburgu.

– Fundacja SMA apeluje do ministerstwa, żeby udało się jeszcze dojść do porozumienia. Końcowy projekt listy nie został opublikowany, w związku z czym mam nadzieję, że nasze uwagi będą wzięte pod uwagę i głos pacjentów chorych na rdzeniowy zanik mięśni w Polsce zostanie wysłuchany – podsumowuje Dorota Raczek. 

Obecność zwierzęcia, zwłaszcza psa, przy chorych może poprawić ich samopoczucie, redukować stres i wspierać proces leczenia – przypominają eksperci z okazji przypadającego 15 czerwca Dnia Dogoterapii. Dziś jest ona wykorzystywana m.in. w pracy z dziećmi w spektrum autyzmu, pacjentami psychiatrycznymi i seniorami w domach opieki. Coraz więcej placówek medycznych dopuszcza już odwiedziny zwierząt domowych u hospitalizowanych pacjentów. W maju do Sejmu trafił projekt ustawy, który ma umocować taką możliwość w polskim prawie.

– Kontakt ze zwierzętami, zwłaszcza psami, ma bardzo pozytywny wpływ na zdrowie człowieka, jego funkcjonowanie i samopoczucie, zarówno w codziennym życiu, jak i w wyjątkowych sytuacjach takich jak dogoterapia – mówi w wywiadzie dla agencji Newseria Małgorzata Głowacka, lekarka weterynarii, ekspertka naukowa ds. żywienia zwierząt w Mars Polska.

Z uwagi na to obecność zwierząt jest coraz częściej wykorzystywana w procesie wspomagania terapii. Historia zooterapii sięga IX wieku, ale jej najdynamiczniejszy rozwój przypadł na drugą połowę XX wieku. Jednym z rodzajów zooterapii jest dogoterapia.

– To terapia z udziałem wyszkolonego psa i dogoterapeuty, czyli przewodnika czworonoga. Ten team zawsze pracuje razem. Dogoterapia bazuje na wszystkich benefitach, z których możemy korzystać dzięki obecności zwierząt, czyli na ich wpływie na nasze zdrowie fizyczne i psychiczne. Jak każdy rodzaj terapii, jest to usystematyzowany, regularny i powtarzalny proces, który oczywiście ma wyznaczone cele. Są one zależne od tego, z jaką grupą lub osobą pracujemy – wyjaśnia Małgorzata Głowacka.

Dogoterapia stosowana jest m.in. w terapii osób z zaburzeniami neurorozwojowymi, takimi jak spektrum autyzmu. W latach 60. na pomysł takiego wykorzystywania psów wpadł amerykański psychiatra dziecięcy Boris Levinson, który odkrył, że dzieci w spektrum, które nie nawiązywały relacji z człowiekiem, tworzyły więź z psem lekarza. W latach 80. dostrzeżono, że dogoterapia jest skuteczna nie tylko w odniesieniu do terapii osób z zaburzeniami psychicznymi i dzieci, ale także u osób starszych. Australijscy naukowcy przeprowadzili badanie, które wykazało, że osoby cierpiące na choroby charakterystyczne dla wieku starczego, m.in. chorobę Parkinsona, otępienie starcze czy niewydolność krążenia, po półrocznym przebywaniu z psem stawały się radośniejsze, wykazywały większą wolę i energię do życia oraz chętniej i łatwiej nawiązywały kontakty społeczne.

W Polsce projekt polegający na wspieraniu obecnością psów procesu terapeutycznego, początkowo u dzieci w szpitalach, a później również u seniorów w domach pomocy społecznej, od 2017 roku rozwija Fundacja Dr Clown, we współpracy z Mars Polska w ramach ogólnopolskiego programu dogoterapii.  

– Kiedy dziewięć lat temu tworzyliśmy założenia naszego projektu, wiedzieliśmy, że chcemy nawiązać do profitów, które przynosi terapia śmiechem. Okazuje się, że bardzo podobne, pozytywne aspekty obecności psa możemy obserwować na szpitalnych oddziałach, stąd nasz pomysł, żeby te idee połączyć i żeby one się wzajemnie uzupełniały. Nie mamy żadnych wątpliwości, że ten projekt jest jednym z wartościowszych działań, jakie można kontynuować – mówi Katarzyna Czereszewska z Fundacji Dr Clown.

Twórcy projektu przekonują, że obecność psa jest wyjątkowo pomocna, zwłaszcza podczas pobytu w szpitalu, kiedy wielu pacjentów czuje się przygnębionych i osamotnionych.

– Dzięki psu w rzeczywistości szpitala pojawia się uśmiech, radość, możliwość oderwania się od szpitalnej rutyny, od tego, co jest trudne i smutne. Podobnie jest w domach pomocy społecznej, gdzie mieszkańcy przede wszystkim chorują na samotność i potrzebują bliskości. Oni łakną kontaktu ze zwierzęciem, nawet sam kontakt wzrokowy z psem sprawia, że się relaksują i uspokajają. Zdecydowanie jest to wartość dodana, która – jak pokazują badania naukowe – sprzyja procesowi zdrowienia – mówi Katarzyna Czereszewska.

Jednym z podstawowych mechanizmów wykorzystywanych w zooterapii jest motywująca rola zwierzęcia do podejmowania wysiłku. To istotne zwłaszcza na oddziałach rehabilitacji, gdzie z uwagi na obecność zwierzęcia pacjenci chętniej wykonują bolesne czy niewygodne ćwiczenia fizyczne. Szczególnie trudni do zmotywowania bywają pacjenci najmłodsi.

– Widzimy dzieci, które po operacji dostały na przykład wskazanie, żeby się ruszać, a psy je do tego motywują. Pamiętam chłopca po usunięciu wyrostka robaczkowego, który nie miał za bardzo ochoty na spacerowanie po korytarzu, ale mobilizował się, gdy robił to z psem. Piękne efekty tego projektu widzimy na oddziałach psychiatrii, gdzie dzieci przebywają bardzo długo, czasami są wycofane, niechętne do pokazywania emocji. Kiedy wychodzimy z sali, to słyszymy pytanie: kiedy wrócicie? – podkreśla ekspertka z Fundacji Dr Clown.

– Na oddziałach psychiatrycznych na pierwsze miejsce będzie się wysuwała reakcja na stres, ale również to, że jesteśmy atawistycznie skupieni na zwierzętach, dzięki czemu możemy wywrzeć dużo lepszy efekt terapeutyczny. W domach opieki społecznej z kolei zwierzęta będą wyzwalać w osobach starszych, które nierzadko doświadczyły wielu cierpień w swoim życiu, najpiękniejsze emocje i uczucia. Dzięki temu jakość życia osób starszych będzie dużo lepsza – przekonuje Małgorzata Głowacka.

Eksperci przypominają, że nie każdy pies może być terapeutą. Kandydat powinien być odpowiednio dobrany i wyszkolony, a następnie prowadzony przez wykwalifikowanego opiekuna. W artykule opublikowanym w czasopiśmie „Medycyna Paliatywna w Praktyce” czytamy, że pewne rasy psów są łatwiejsze w szkoleniu i wymagają mniejszych umiejętności od przewodnika, stąd być może częściej wykorzystuje się je w dogoterapii. Spotyka się w niej rasy takie jak: golden retriever, labrador, nowofundland, a także psy ras małych, na przykład cavalier, beagle, grzywacz chiński czy chihuahua. Rzadziej w dogoterapii wykorzystywane są psy nierasowe, unika się też psów ras uznawanych za agresywne, choć zdarzają się odstępstwa od tej reguły.

Małgorzata Głowacka zwraca uwagę, że w dogoterapii liczy się dobrostan pacjenta, ale ważny jest również komfort psa. O to powinien zadbać jego przewodnik. Jego zadaniem jest wychwytywanie objawów stresu i zmęczenia czworonoga, które powinny być sygnałem do przerwy w zajęciach. Rolą dogoterapeuty jest również poinstruowanie uczestników zajęć o tym, jak należy się zachowywać względem psa. Zabronione jest m.in. klepanie po głowie, ciągnięcie za ogon czy dotykanie łap.

– Dogoterapia jest prowadzona w ekstremalnie trudnych warunkach dla zwierzęcia. W szpitalu są bardzo intensywne zapachy i dźwięki. Zwierzę spotyka się z osobami, które różnie wyglądają i się zachowują. Nie może przy tym wykazać żadnych reakcji agresywnych, nie może się denerwować, musi być spokojne – mówi lekarka weterynarii.

Fundacja Dr Clown wraz z Mars Polska, w ramach ogólnopolskiego programu dogoterapii, współpracuje z 28 szpitalami oraz 14 domami pomocy społecznej. W ciągu dziewięciu lat realizacji projektu wsparciem objęto ponad 44 tys. osób, w tym 4 tys. seniorów. Siła wyjątkowej więzi między człowiekiem a psem przełożyła się na realną pomoc, dzięki czemu program stał się jednym z najbardziej rozpoznawalnych i skutecznych przedsięwzięć dogoterapeutycznych w Polsce, realizowanych we współpracy organizacji pozarządowej i biznesu. 

Jeszcze do niedawna obecność zwierzęcia na szpitalnym oddziale bywała różnie odbierana przez personel. Teraz coraz częściej dyrektorzy placówek i ordynatorzy oddziałów pozwalają nie tylko na obecność psów-terapeutów, ale i odwiedziny zwierząt pacjentów. Taką zgodę wyraziło m.in. hospicjum w Bydgoszczy, pionierem na tym polu była natomiast Klinika Medycyny Paliatywnej Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego.

Pod koniec maja w Sejmie został złożony poselski projekt nowelizacji ustawy o prawach pacjenta umożliwiającej wizyty zwierząt domowych na niektórych oddziałach szpitalnych. Ma to dotyczyć hospicjów stacjonarnych i oddziałów medycyny paliatywnej. Do 18 czerwca trwają konsultacje społeczne przepisów.

Blogerka podkreśla, że od pewnego czasu znacząco zmieniła swoje podejście do mody. Zamiast ślepo podążać za trendami, teraz woli kreatywnie wykorzystywać to, co przez lata zgromadziła w swojej szafie. Tamara Gonzalez Perea nadaje ubraniom nowe życie dzięki innym zestawieniom, dodatkom czy zmianie sposobu ich noszenia. Jak zapewnia, gdy już wybiera się na zakupy, to nie omija second handów i butików vintage.

– Nie mam skłonności do dużych zakupów. Przez 10 lat mojej pracy w modzie moja garderoba wypełniła się po brzegi i teraz głównie recyklinguję większość swoich kreacji – mówi agencji Newseria Tamara Gonzalez Perea.

Autorka bloga Macademian Girl zaznacza, że ma w szafie dużo modowych perełek, które zestawia ze sobą w różnych konfiguracjach. W ten sposób może tworzyć oryginalne stylizacje bez konieczności kupowania kolejnych rzeczy.

– Dla mnie moda nigdy nie była o fast fashion, o tym, żeby było szybko i dużo, tylko żeby coś wyrażała. Zawsze byłam fanką vintage i mam bardzo dużo rzeczy w tym stylu. Na świecie jest już wystarczająco dużo ubrań, że mamy się w co ubierać i nie musimy kupować nic nowego – mówi.

Tamara Gonzalez Perea nie tylko lubi kreatywnie wykorzystywać to, co już ma w swojej garderobie, ale też dba o ubrania, bo chce, by służyły jej jak najdłużej i wciąż wyglądały jak nowe.

– Ja się przywiązuję do rzeczy, najgorsze, co dla mnie może być, to kreacja, którą założę jeden raz i ona się niszczy, pruje albo jest wykonana tak, że moje ciało nie czuje się w niej dobrze, a to jest dla mnie bardzo ważne. Im więcej szanujemy rzeczy, tym lepiej – mówi.

Blogerka dostrzega, że branża odzieżowa produkuje dużo więcej ubrań, niż faktycznie potrzeba i nie pozostaje to bez wpływu na środowisko.

– Rzadko chodzę teraz na zakupy. W tej chwili mam tak, że jak czegoś potrzebuję, to wtedy szukam jednej konkretnej rzeczy, ale rzadko wybieram się po prostu na zakupy ubraniowe – mówi.

Zdarza jej się również wybierać odzież z drugiej ręki, ale jak zaznacza – nie wynika to wyłącznie z chęci oszczędzania, tylko z rosnącej świadomości ekologicznej.

– Kiedy kupiłam dom na wsi, to okazało się, że mam mnóstwo pięknych sukienek i różnych garsonek, ale totalnie nie mam ubrań, które są do chodzenia na wsi, do pracy w ogrodzie. I á propos recyklingu oraz ekologii, to napadłam wtedy na lokalne wyszkowskie i ostrowskie second handy i tam uzupełniłam swoją garderobę. Skorzystałam więc z tego, co już jest, bo uważam, że tam, gdzie nie musimy, to nie warto przykładać cegiełki do przemiału, który jest w modzie – dodaje.

Były reprezentant Polski zwraca uwagę na to, że w czasach, gdy restauracje oferujące kuchnię włoską można znaleźć niemal wszędzie, kluczowe staje się nie samo nawiązanie do włoskich smaków, lecz jakość składników i wierność oryginalnym recepturom. Tomasz Iwan nie ukrywa, że od czasu do czasu lubi zjeść dobrą pizzę lub odpowiednio przyrządzony makaron. Bliskie są mu włoskie klimaty, z przyjemnością odpoczywa na południu Europy i delektuje się miejscowymi przysmakami, jednak w te wakacje wybiera się na Wschód.

Popularność lokali stawiających na produkty sprowadzane bezpośrednio z Włoch pokazuje, że konsumenci coraz częściej poszukują prawdziwych doświadczeń kulinarnych, a nie jedynie ich uproszczonych wersji.

– Lubię włoską kuchnię, Włosi znani są z wielu dobrych rzeczy, między innymi z jedzenia. Włoskich restauracji jest chyba najwięcej na świecie, natomiast uważam, że znaleźć lokal z naprawdę dobrym menu opartym na produktach ściąganych specjalnie z Włoch jest niezwykle trudno – mówi agencji Newseria Tomasz Iwan.

Były piłkarz uczestniczył w otwarciu kolejnej restauracji pod szyldem marki L’Osteria. Lokal mieści się w Elektrowni Powiśle i ten wybór nie jest przypadkowy. To przestrzeń, w której historia spotyka się z nowoczesnym stylem życia, a biznes, design i gastronomia naturalnie wpisują się w rytm miasta. Jest to więc idealne miejsce dla marki zbudowanej wokół atmosfery, otwartości i włoskiego sposobu celebrowania życia.

– Myślę, że będę tutaj często zaglądał. Chociaż nie ma co ukrywać, że najlepsze włoskie jedzenie jest we Włoszech, tam pizza smakuje zupełnie inaczej, a inaczej tutaj, aczkolwiek wiele sobie obiecuję po tym miejscu – mówi.

Co prawda zdaje on sobie sprawę z tego, że włoska kuchnia ma dużo kalorii, ale jak podkreśla – raz na jakiś czas można zapomnieć o ich liczeniu, a skupić się na smaku.

– Na pewno włoska kuchnia kojarzy się z kaloriami, ale też w życiu sportowca są takie momenty, kiedy na te kalorie można sobie pozwolić. Większość sportowców, których znam, lubi od czasu do czasu zrobić przerwę od sportowego jedzenia i pozwolić sobie na odrobinę rozpusty. Ale też z drugiej strony makarony są bardzo wskazane przed meczem, kiedy czeka nas duży wysiłek, więc w jadłospisie piłkarza one występują, więc paradoksalnie jest tu wiele wspólnego – mówi.

Tomasz Iwan wspomina, że kiedy jeszcze był czynnym sportowcem, nie unikał również innego włoskiego przysmaku – pizzy.

– Pizza w szatni piłkarskiej pojawiała się często, ale po meczu, kiedy można było sobie pozwolić na troszkę zapomnienia o diecie. Bywały nieraz takie momenty, pamiętam z kariery, że po meczu do szatni wjeżdżało 20–50 pizz i była prawdziwa uczta. Natomiast makarony, węglowodany w dniu meczowym są praktycznie obowiązkowo, żeby przed rozgrywką mieć dużo energii – mówi.

Były sportowiec przyznaje, że ma duży sentyment do Włoch. Są one postrzegane przez niego nie tylko jako atrakcyjny kierunek turystyczny czy kulinarna inspiracja, ale także jako symbol stylu życia opartego na celebracji codzienności, bliskości ludzi i czerpaniu przyjemności z prostych rzeczy.

– Z racji tego, że jestem już emerytowanym sportowcem i mam trochę więcej czasu, to bardzo lubię się urlopować. Teraz obieram kierunki azjatyckie, ale we Włoszech byłem już w wielu miejscach i na wielu wyspach. Włoskie winko inaczej smakuje, gdy siedzimy sobie tam, w tamtym klimacie, aniżeli u nas w kraju – dodaje.

Polacy chcą być zamożni, ale wielu z nich wciąż nie inwestuje swoich oszczędności. Z raportu Erste TFI „Pokolenia na rynku inwestycji” wynika, że blisko co czwarty nieinwestujący deklaruje, że chciałby wejść na rynek inwestycyjny. 35 proc. nie wie jednak, od czego zacząć. Głównymi barierami są także obawy przed utratą pieniędzy i oszustwem oraz przekonanie, że do inwestowania potrzebny jest duży kapitał.

– Brak znacznego kapitału jako bariery w inwestowaniu to mit, który chcemy obalić. 49 proc. nieinwestujących Zetek i 64 proc. spośród pokolenia baby boomers wierzy, że bez dużych pieniędzy nie da się inwestować. Tymczasem po wejściu na rynek myślenie się zmienia – podkreśla w rozmowie z agencją Newseria Marcin Groniewski, prezes Erste TFI.

Po rozpoczęciu inwestowania taką opinię podtrzymuje tylko 36 proc. spośród Zetek i 39 proc. z pokolenia baby boomers.

– Problem w tym, że ludzie mają oszczędności, ale nie traktują ich jako kapitału inwestycyjnego. Bariera jest mentalna, nie finansowa – podkreśla ekspert.

Badanie wskazuje, że największe bariery wejścia na rynek inwestycyjny mają charakter emocjonalny. Dwie trzecie osób, które nie inwestują, obawia się utraty pieniędzy. Podobny odsetek wskazuje na ryzyko oszustwa. Autorzy badania podkreślają, że obawy często pojawiają się jeszcze przed podjęciem jakiejkolwiek decyzji inwestycyjnej.

Blisko co czwarta osoba, która do tej pory nie inwestowała, zamierza to zmienić w najbliższym czasie. Największą gotowość deklarują przedstawiciele pokolenia Z. Dla nich główną barierą jest niewiedza na temat pierwszych kroków. Dla młodszych uczestników rynku źródłem wiedzy i impulsem do rozpoczęcia inwestowania stają się media społecznościowe, które wskazało 23 proc. nowych inwestorów. Wbrew stereotypom młodzi nie są też grupą szczególnie skłonną do ryzyka. Połowa inwestujących Zetek wybiera rozwiązania uznawane za bezpieczne, a 28 proc. – za te bardziej ryzykowne. Wśród młodych inwestorów większą popularnością cieszą się więc obligacje, które wskazuje 24 proc. badanych, niż kryptowaluty, które wybiera 14 proc.

Milenialsi to najbardziej świadoma i aktywna grupa inwestorów, którzy traktują tę aktywność jako standard higieny finansowej, myśląc o zabezpieczeniu dzieci, stabilizacji i odkładaniu na emeryturę. Z kolei przedstawiciele pokolenia X częściej dysponują środkami pozwalającymi inwestować, jednak odkładają decyzję o wejściu na rynek ze względu na trudny i hermetyczny język finansowy. Dla baby boomers inwestowanie nadal wiąże się ze zbyt dużym ryzykiem. Są skupieni na zabezpieczeniu na czarną godzinę i na najbardziej tradycyjnych instrumentach oszczędzania.

– Jednym z najbardziej interesujących wniosków z naszego badania jest to, że kluczowa linia podziału na polskim rynku nie przebiega między pokoleniami, lecz między tymi, którzy inwestują, a tymi, którzy tego nie robią. Potwierdzają to także obserwacje z naszej codziennej pracy – wskazuje prezes Erste TFI. – Dla inwestorów inwestowanie kojarzy się z satysfakcją, ciekawością i nadzieją. Dla nieinwestujących – ze stresem, niepewnością i lękiem. 

Obie te grupy, niezależnie od wieku, różnią się także perspektywą i postawą wobec finansów. Przykładowo regularne oszczędzanie deklaruje 83 proc. nowych inwestorów i 39 proc. nieinwestujących. Średnia deklarowana miesięczna kwota oszczędności wynosi odpowiednio 2108 zł i 745 zł. Co trzeci nieinwestujący przyznaje, że w ciągu ostatniego roku nie odłożył żadnych dodatkowych pieniędzy.

– Gdy pytaliśmy, co poszczególne osoby zrobiłyby z dodatkowymi 5 tys. zł, inwestujący znacznie częściej wskazywali na aktywne zarządzanie kapitałem – mówi Marcin Groniewski.

Różnice widać również w poziomie zgromadzonych oszczędności. Wśród nowych inwestorów 62 proc. deklaruje oszczędności przekraczające 10 tys. zł, podczas gdy w grupie nieinwestujących taki poziom zgromadzonych środków posiada 21 proc. badanych. Jak wynika z raportu (dostępnego na stronie www.erste.pl/tfi), inwestujący częściej odkładają pieniądze na konkretne cele, takie jak zabezpieczenie emerytalne, zakup nieruchomości czy edukacja dzieci. Wśród osób nieinwestujących dominują natomiast oszczędności gromadzone „na czarną godzinę”.

– Polacy potrzebują prostszych procesów i przekonania, że warto zainwestować nawet 10 zł. Jako branża mamy obowiązek upraszczać język, skracać drogę do pierwszej inwestycji i budować zaufanie – podkreśla prezes Erste TFI.

Rynek roślinnych alternatyw żywności jest dziś wart ok. 1 mld zł. Największą kategorię stanowią napoje roślinne, których sprzedaż rośnie zarówno wartościowo, jak i ilościowo. Konsumenci mają do wyboru coraz więcej produktów z roślinnych kategorii nie tylko w sklepach, ale też w restauracjach.

– Rynek produktów FMCG w Polsce obecnie wynosi ponad 320 mld zł, z czego wartość sprzedaży rynku produktów roślinnych to 968 mln zł, co odpowiada udziałom na poziomie 0,4 proc. – mówi agencji Newseria Bożena Rudaś, senior consultant w NielsenIQ, podczas New Food Forum 2026.

Wyliczenia te dotyczą czterech monitorowanych przez NielsenIQ kategorii: roślinnych napojów, serów, jogurtów i deserów oraz alternatyw mięsa.

– Bardzo prężnie się rozwijają i rosną napoje roślinne i zamienniki nabiału. Kategoria napojów roślinnych odnotowała od kwietnia 2025 roku do marca 2026 roku ponad 10-proc. wzrost sprzedaży wartościowej w stosunku do roku ubiegłego. Napoje roślinne rosną też wolumenowo – mówi Bożena Rudaś. – Te produkty są często wybierane przez konsumentów nie tylko jako stricte zamienniki nabiału, ale też z powodu różnych walorów smakowych czy z powodu alergii. To jest największa kategoria wśród zamienników.

Wartość sprzedaży tej kategorii wynosi ok. 585 mln zł. Dla porównania w przypadku zamienników mięsa jest to 171 mln zł, a odnotowany wzrost w badanym okresie (kwiecień 2025 – marzec 2026) wynosi 0,5 proc. Eksperci Polskiego Związku Producentów Żywności Roślinnej wskazują w swoim raporcie z 2024 roku („Branża żywności roślinnej w Polsce 2024 – dane, szanse i wyzwania”), że napoje roślinne to kategoria dobrze osadzona w świadomości konsumentów, szeroko reprezentowana zarówno w sklepach różnych sieci, jak i w kawiarniach czy restauracjach. Wybierają je osoby, które nie tylko ograniczają lub eliminują spożywanie produktów odzwierzęcych, lecz również dorośli z nietolerancją laktozy.

Pierwszy roślinny boom branża odnotowała w latach 2017–2019, kiedy do niewielkiej grupy wegan i wegetarian dołączyli nowi odbiorcy, na co dzień jedzący mięso i inne produkty odzwierzęce. Wtedy także na rynek weszli duzi producenci roślinnych alternatyw nabiału i mięsa, a kategoria ta zaczęła się pojawiać na dużą skalę w sieciach handlowych i gastronomii. Ich sprzedaż rosła nawet pomimo wyższych cen w stosunku do zwierzęcych odpowiedników. Okresem dynamicznego rozwoju kategorii produktów roślinnych były także dwa lata pandemii, kiedy liczba klientów kategorii wzrosła o 20 proc. Po kilku latach przyspieszenia od 2022 roku branża weszła w okres stabilizacji.

– Jeszcze pięć lat temu wzrosty notowane w kategoriach roślinnych były dwucyfrowe. Było dużo optymizmu, radości i zastanawialiśmy się, czy one całkowicie zmiotą z półek produkty odzwierzęce. Dzisiaj widzimy już na pewno, że te wzrosty wyhamowały i to, co przed nami, to współistnienie obu kategorii na półce – mówi ekspertka NielsenIQ.

Coraz częściej to rzeczywiście jest wspólna półka, co oznacza, że żywność roślinna dzieli przestrzeń z odzwierzęcymi odpowiednikami. Konsumentom daje to większą łatwość porównywania produktów.

– Cena kiedyś była dużo większą barierą w kupowaniu produktów roślinnych, bo one były znacznie droższe od tych tradycyjnych. Natomiast teraz skłaniałabym się ku temu, że półka po prostu się bardzo rozrosła. Polacy są konsumentami świadomymi, którzy dbają o swoje zdrowie, dobrostan i wybierają produkty roślinne jako alternatywę korzystną dla ich zdrowia, ale także coraz częściej wybierają produkty, które mają dużą zawartość białka, błonnika, także te bez alkoholu czy kofeiny. Teraz jest dużo większa półka i dużo więcej możliwości, żeby kupić żywność dobrą dla zdrowia – wyjaśnia Bożena Rudaś.

Dane z niemieckich sieci handlowych przytaczane przez ProVeg wskazują, że za Odrą żywność roślinna zdobywa przewagę cenową nad tradycyjną. W ubiegłym roku średnia wartość koszyka produktów roślinnych była o 5 proc. niższa niż koszyka produktów odzwierzęcych, podczas gdy cztery lata temu była warta o 52 proc. więcej. W Polsce w 2023 roku cena była wskazywana jako najpoważniejsza bariera przez 39 proc. respondentów.

– W badaniach prowadzonych na przestrzeni lat zawsze około 30 proc. deklaruje chęć ograniczenia spożycia mięsa. Ostatnio zbadaliśmy w Nielsenie chęć zamiany mleka tradycyjnego, zwierzęcego na mleko roślinne – zadeklarowało ją 25 proc. konsumentów, przy czym 16 proc. wśród pokolenia boomersów i ponad 30 proc. milenialsów – mówi ekspertka NielsenIQ.

Wokalistka intensywnie pracuje nad nowym materiałem i zapowiada kolejne premiery. Najnowszy singiel, do którego właśnie kręcony jest teledysk, ujrzy światło dzienne jeszcze w tym miesiącu. Patricia Kazadi zaznacza, że teraz chce się skupić przede wszystkim na swojej karierze muzycznej. Jesienią z kolei stawi się na planie kolejnej edycji formatu „Must Be the Music”.

– Najnowszy singiel jest już naprawdę za rogiem, więc jestem bardzo podekscytowana. Premiera jeszcze w czerwcu, właśnie kręcę teledysk. Praktycznie codziennie jestem w studiu albo na planie i tworzymy nowy materiał – mówi agencji Newseria Patricia Kazadi.

Wokalistka sygnalizuje, że w jej karierze rozpoczyna się wyjątkowo ważny rozdział. Muzyka zawsze zajmowała szczególne miejsce w jej życiu i jak podkreśla, jest to przestrzeń, w której może najpełniej wyrażać siebie. Właśnie dlatego nadchodzące premiery mają dla niej tak duże znaczenie.

– Wszystko, co kocham najbardziej, jest w muzyce i jest ona moim oczkiem w głowie. Zawsze tak było, więc cieszę się, że teraz następuje era muzyczna w mojej karierze. Na razie będę wydawać single – mówi.

Patricia Kazadi chce opowiadać o takich emocjach i doświadczeniach, które są bliskie wielu odbiorcom. W jej utworach nie zabraknie także osobistych historii, bo liczy na to, że słuchacze odnajdą w nich własne przeżycia.

– Emocje będą różne, bo piszę o wszystkim, co przeżywam w danej chwili, bez większej cenzury, od serca, szczerze, organicznie i prawdziwie. Czuję, że każdy znajdzie cząstkę siebie, jak nie w tym utworze, to w kolejnym i mam nadzieję, że się połączymy muzycznie i spotkamy na koncertach – mówi.

Patricia Kazadi cieszy się też z tego, że producenci zapowiedzieli kolejną odsłonę „Must Be the Music”. Sukces tego formatu traktuje jako dowód na ogromny potencjał twórców, którzy dopiero debiutują na scenie muzycznej. Jak zauważa, ten program nie jest jedynie telewizyjnym widowiskiem, ale realną przestrzenią do odkrywania talentów i wspierania ich dalszego rozwoju.

– Jesteśmy bardzo wdzięczni za tak ogromny sukces oglądalnościowy ostatnich edycji. W listopadzie będą kręcone kolejne odcinki, a już teraz rozpoczynają się poszukiwania uczestników. Zapraszamy na mbtm.polsat.pl, tam znajdziecie informacje, gdzie odbywają się castingi. Jestem bardzo szczęśliwa i dumna, że ten program tak pięknie się rozwija, że mamy tak utalentowanych ludzi, którzy pokazują się na naszej antenie i osiągają ogromne sukcesy – mówi.

Gospodyni „MBtM” zaznacza, że ma stały kontakt z wieloma uczestnikami poprzednich edycji i mocno im kibicuje.

– Obserwujemy się, komentujemy, wspieramy, teraz też będę nagrywać z jednym z finalistów, więc fajnie. Kuba i Kuba, Alien i Majtis, Ania Szlagowska, Bonaventura – wszyscy osiągają ogromne sukcesy. Teraz też występ Marcychy powalił cały Sopot na kolana, co jest super. Obserwuję to z wielką dumą i wzruszeniem – dodaje.

Patricia Kazadi wystąpiła z recitalem podczas finału drugiej edycji akcji „Sport kocha recykling” zorganizowanej z okazji Światowego Dnia Roweru. Organizator akcji – Europejska Platforma Recyklingu znana z kreatywnych kampanii edukacji ekologicznej – wychodzi z założenia, że takie święta mogą być pretekstem do zwrócenia uwagi chociażby na problem prawidłowego postępowania z elektroodpadami, które są jednymi z najbardziej niebezpiecznych dla środowiska.

Problemy ze zdrowiem psychicznym dzieci i młodzieży stają się coraz większym wyzwaniem społecznym. Eksperci zwracają uwagę, że istotną rolę odgrywają w tym media społecznościowe, które narażają młodych na nieodpowiednie treści, a także sprzyjają ciągłemu porównywaniu się z innymi. Przedstawiciele PZU podkreślają, że inwestycja w dobrostan dzieci dziś zdecyduje o tym, jak będzie wyglądało społeczeństwo za kilka lat. Dlatego firma rozwija program „Młodzi z Mocą”, którego celem jest wsparcie zdrowia psychicznego dzieci i młodzieży.

Z raportu „Dobre i złe wiadomości – życie online i offline a zdrowie psychiczne polskich nastolatków” przygotowanego w ramach projektu „Zdrowie psychiczne młodych cyfrowych” wynika, że 88 proc. uczniów klas siódmych szkół podstawowych i 96 proc. uczniów klas trzecich szkół ponadpodstawowych ma konto w portalu społecznościowym. Zdecydowana większość korzysta z takich portali codziennie lub prawie codziennie. Co trzeci spośród młodszych uczniów i połowa starszych przyznaje, że spędza w internecie co najmniej cztery godziny dziennie. Jednocześnie 20 proc. uczniów klas siódmych szkół podstawowych i 33 proc. uczniów klas trzecich szkół ponadpodstawowych odczuwa smutek lub pustkę. Wielu przyznaje, że czują się bezwartościowi, a także że doświadczają poczucia odrzucenia.

– Musimy zwrócić uwagę na bardzo obniżone poczucie własnej wartości. Młodzi ludzie często porównują się do wyobrażonych ideałów, ale też cały czas prowadzą takie porównywania między sobą. Mają poczucie, że ktoś jest podobny do mnie, ale to on ma 500 lajków pod swoim postem, a ja tylko 20. Budzi się poczucie, że coś ze mną jest nie tak – mówi agencji Newseria dr Halszka Witkowska, wiceprezeska Polskiego Towarzystwa Suicydologicznego.

Jak wynika z badania „Zdrowie psychiczne dzieci i młodzieży w Polsce – perspektywa rodzica” zrealizowanego przez SW Research na zlecenie Galileo Medical w marcu 2026 roku, opiekunowie jako główną przyczynę problemów zdrowia psychicznego swoich dzieci wskazywali nadmierne korzystanie z mediów społecznościowych (41,2 proc.). Zdaniem ekspertów social media to mechanizmy, które bezpośrednio wpływają na układ nagrody w mózgu dziecka. Uzależniają go od szybkich dopaminowych „strzałów” w postaci polubień czy komentarzy. Gdy ich brakuje, pojawiają się lęk, frustracja i poczucie bycia gorszym.

– Do tego często dochodzi poczucie samotności, brak możliwości porozmawiania z kimś na poważne problemy, które dzieją się w domu. Z badań wiemy, że to właśnie problemy w domu, przemoc psychiczna dokonywana przez rodzica lub opiekuna pchają dzieci do podjęcia próby samobójczej – podkreśla dr Halszka Witkowska.

Poczucie samotności, nadmiar treści cyfrowych i zaniżone poczucie własnej wartości – te czynniki tworzą dziś triadę kryzysu psychicznego młodych, prowadząc do chronicznego stresu, poczucia braku sensu i problemów z budowaniem relacji. Jak wskazują eksperci PZU, młodzi ludzie są dziś mniej zadowoleni z życia niż starsze pokolenia, co odwraca dotychczasowy model rozwoju dobrostanu. 

– Program „PZU Młodzi z Mocą” to efekt naszego wieloletniego doświadczenia oraz współpracy z organizacjami pozarządowymi i instytucjami. Jako duża firma mamy na co dzień kontakt z różnymi środowiskami i obserwujemy wyzwania społeczne, z którymi się mierzą. Widzimy je również w naszej codziennej pracy. Dlatego uznaliśmy, że obszar zdrowia psychicznego dzieci i młodzieży wymaga dziś szczególnej uwagi – podkreśla Agnieszka Żebrowska, dyrektor Biura Sponsoringu i Prewencji w PZU.

Program „Młodzi z Mocą” integruje dotychczas realizowane projekty oraz nowe inicjatywy. Ma stworzyć holistyczne podejście do wsparcia dobrostanu psychicznego młodego pokolenia. Jego założenia zostały przygotowane w trakcie kilkumiesięcznych warsztatów z psychologami, psychiatrami i socjologami.

– Poprosiliśmy ich o ekspertyzę dotyczącą najskuteczniejszych form wsparcia. Po wielu rozmowach i analizach wspólnie wypracowaliśmy wniosek, że najlepszym rozwiązaniem będzie stworzenie swoistego inkubatora. Oznacza to zaproszenie do współpracy specjalistów, w szczególności organizacji pozarządowych, które mają doświadczenie w realnej pomocy​ – tłumaczy przedstawicielka PZU. – Dobieramy partnerów tak, żeby zagospodarować wszystkie zdefiniowane przez nas problemy, czyli samotność, nieumiejętność radzenia sobie z emocjami i budowania relacji. Jednocześnie włączamy w to misję fundacji, czyli krytyczne myślenie, umiejętność radzenia sobie ze światem online i dezinformacją.

Celem programu jest budowanie odporności psychicznej młodego pokolenia poprzez działania wyprzedzające kryzys, a głównym założeniem – stworzenie systemu wsparcia, który łączy działania edukacyjne, społeczne i eksperckie. Inicjatywa opiera się na trzech filarach. Pierwszym z nich jest potencjał, czyli wzmacnianie kompetencji emocjonalnych i poczucia własnej wartości. Drugim jest zdrowie – dbanie o równowagę psychiczną jako fundament życia, a trzecim uważność rozumiana jako rozwijanie relacji i świadomości siebie oraz innych. 

– Jeśli dziś nie zainwestujemy w odporność psychiczną młodych, zapłacimy za to wszyscy – zdrowotnie, społecznie i ekonomicznie. Dlatego traktujemy ten program nie jako pojedynczy projekt społeczny, ale jako element długofalowej strategii budowania odporności społecznej składającej się z różnych inicjatyw i działającej na wielu kierunkach – powiedziała podczas inauguracji programu „Młodzi z Mocą” Iwona Wróbel, prezes PZU Życie. – Program wychodzi z prostego założenia: to, w jakiej kondycji psychicznej młodzi ludzie wejdą w dorosłość, zdecyduje o tym, jak będzie wyglądało społeczeństwo za kilka–kilkanaście lat – dodała.

Elementem programu PZU jest kampania „OdFiltruj Rzeczywistość” realizowana we współpracy z Universal Music Polska. W projekt zaangażowali się artyści, którzy w swojej twórczości otwarcie mówią o presji i wyzwaniach, z jakimi mierzy się ich pokolenie. W ramach inicjatywy powstają utwory i teledyski inspirowane ich osobistymi doświadczeniami.

– Obraz świata młodych ludzi najbardziej zniekształca to, co pokazujemy w internecie. Większość influencerów czy celebrytów pokazuje same idealne rzeczy i idealnego siebie. Ludzie wyglądają zbyt idealnie, a w rzeczywistości tak nie jest. Nie mówią też o superważnych rzeczach czy problemach. To wszystko jest ukrywane, a młodzi ludzie niestety patrzą na to jak na piękny obrazek i później porównują to do swojego życia – mówi Zuza Jabłońska, wokalistka.

Na potrzeby kampanii stworzyła utwór i teledysk „OdFiltruj Rzeczywistość”, którego premiera miała miejsce 5 czerwca.

– Mówię w nim o tym, żebyśmy odeszli od tej idealnej strony świata w internecie i pokazywali prawdę o sobie i się akceptowali. Mam nadzieję, że dzięki kampanii dużo młodych osób zrozumie, że trzeba być szczerym, kochać siebie i mówić głośno o swoich problemach – mówi piosenkarka.

Do projektu zaproszono także Bryską i Daniela Godsona – artystów, którzy w swojej twórczości otwarcie mówią o presji i wyzwaniach, z jakimi mierzy się ich pokolenie.

Prezenterka zapewnia, że nie patrzy z niepokojem w kalendarz i nie smuci się z powodu kolejnych urodzin. Zamiast tego stara się dostrzegać w sobie to, co w tym czasie najlepsze. Beata Tadla niekoniecznie podpisuje się też pod hasłem, że „dzisiejsza pięćdziesiątka to dawna trzydziestka”. Jej zdaniem takie uproszczenia nie oddają w pełni rzeczywistości, bo każdy wiek niesie inne spojrzenie na życie, różne potrzeby, emocje i możliwości.

– Mam 51. urodziny, jestem dumna i powtarzając za Kasią Nosowską, gdyby nie lustro, to bym się nawet nie zorientowała, kiedy ten czas minął. Dla mnie urodziny nie są żadnym wyznacznikiem, nie jest to dzień, który jakoś szczególnie świętuję. Zdarza mi się nawet zapomnieć, że one danego dnia są, więc jeśli ktoś nie złoży mi życzeń, to ja się kompletnie nie obrażam. Zresztą sama też nie pamiętam o cudzych urodzinach – powiedziała agencji Newseria Beata Tadla podczas otwarcia restauracji L’Osteria w Elektrowni Powiśle. 

Prezenterka często słyszy takie opinie, że „dzisiejsza pięćdziesiątka to dawna trzydziestka”. Zwolennicy tej tezy wskazują przede wszystkim na wygląd. Wystarczy bowiem spojrzeć na zdjęcia sprzed kilku dekad, by zauważyć, że kobiety mające wówczas 30 czy 40 lat często sprawiały wrażenie znacznie starszych. Wynikało to chociażby z tego, że wówczas były inne fryzury, trendy w makijażu i modzie.

– Niedawno zamieściłam post, w którym zapytałam odbiorców, czy naprawdę myślą, że pięćdziesiątka to dawna trzydziestka, i zamieściłam swoje zdjęcia z czasów, kiedy miałam 30 lat. Gdy na nie patrzę, mnie się wydaje, że zgodnie z tym trendem stara już byłam – mówi.

Jak przyznaje, w młodości często towarzyszyły jej niepewność, potrzeba udowadniania swojej wartości, lęk przed oceną i przekonanie, że musi mieć rację. Dopiero z czasem pojawił się większy dystans do siebie i do świata. Wraz z doświadczeniem nauczyła się wybierać to, co naprawdę ważne, a spokój stał się dla niej cenniejszy od ciągłej walki o uznanie innych.

–  Tak na serio, pięćdziesiątka nie jest dla mnie żadną dawną trzydziestką. Ja 30 lat już miałam i 40 miałam, było inaczej, a teraz jest inaczej. „Trzydziestka” i „czterdziestka” są teraz moim punktem odniesienia i z ręką na sercu muszę powiedzieć, że nigdy wcześniej tak dobrze się nie czułam ze sobą i w połączeniu głowa–ciało nigdy nie było takiej harmonii, poukładania i spokoju, jakie mam dzisiaj. Zawsze było rozedrganie, chaos, lęki, a dzisiaj mam więcej spokoju, też dlatego, że nie muszę mieć racji, wolę święty spokój – mówi.

Beata Tadla uważa, że wiek nie jest ani wyznacznikiem wartości człowieka, ani granicą jego możliwości. Dużo ważniejsze jest to, jak człowiek czuje się sam ze sobą i jak potrafi wykorzystać zdobyte doświadczenia.

– Każdy wiek ma swoje plusy i minusy, żyjemy etapami i każdy z nich jest nam w życiu potrzebny. Ja dzisiaj mam taki etap, którego nie zamieniłabym na żaden inny. Mając 50 lat, wiemy, że wszystkie rzeczy, które nam się w życiu przydarzyły, są po prostu naszymi doświadczeniami, z których teraz w pełni możemy korzystać, wierząc jeszcze głęboko, że całe życie przed nami. Bo naprawdę jeszcze wiele się może zdarzyć, przecież ja mając 50 lat, weszłam do biznesu, a nigdy w życiu się o to nie podejrzewałam. Jestem więc bardzo ciekawa mojego życia – dodaje.

Prezenterka uważa natomiast, że hasło „dzisiejsza pięćdziesiątka to dawna trzydziestka” dość dobrze oddaje zmiany, jakie zaszły w sposobie postrzegania wieku i mentalności kolejnych pokoleń. Kolejne dekady życia przestały być traktowane jako czas wycofywania się z aktywności zawodowej, a coraz częściej stają się okresem nowych możliwości i wyzwań. Wiek nie definiuje już w takim stopniu stylu życia, planów czy ambicji, jak to było jeszcze kilkadziesiąt lat temu.

Gospodarstwa domowe odpowiadają za 60 proc. marnowanej żywności. Prawie dwie trzecie Polaków przyznaje, że zdarza im się wyrzucać jedzenie. Najczęściej do kosza trafiają pieczywo, warzywa i wędliny. Banki Żywności alarmują, że problem wynika głównie ze złego planowania zakupów i braku pomysłu na wykorzystanie produktów. Pomóc ma m.in. specjalny kalkulator pokazujący, ile jedzenia marnujemy w ciągu roku.

– Polacy marnują zdecydowanie za dużo żywności. Nasz bank przygotował kalkulator, który jest dostępny na naszej stronie, którym można sprawdzić, policzyć, ile każdy z nas marnuje żywności w skali roku. Myślę, że jest to co najmniej kilkadziesiąt kilogramów – takie wyniki średnio wychodzą osobom, które to liczą u nas – mówi w wywiadzie dla agencji Newseria Marzenna Gawriłow z Banków Żywności SOS w Warszawie.

Z danych opracowanych przez Banki Żywności wynika, że marnowanie żywności jest powszechnym problemem. W 2025 roku 63 proc. respondentów przyznało się do wyrzucania jedzenia przynajmniej od czasu do czasu. To wynik znacznie wyższy niż w 2024 roku (45 proc.). Młodsze grupy marnują jedzenie częściej niż starsze. Najczęstszą przyczyną jest przegapienie terminu przydatności do spożycia – tak odpowiada 56 proc. respondentów. Kolejnymi problemami są: robienie zbyt dużych zakupów (29 proc.), zakup produktu złej jakości (26 proc.) oraz niewłaściwe przechowywanie żywności (24 proc.).

– Staramy się edukować, pokazywać, jak przechowywać żywność w lodówce, jak jej nie marnować, jak wykorzystywać resztki, które nam zostają. Dzięki temu jesteśmy coraz bardziej świadomi, jak optymalnie wykorzystywać produkty, ale też tego, że są w Polsce osoby, które tej żywności potrzebują. To też mobilizuje, żeby jej po prostu nie wyrzucać – dodaje Marzenna Gawriłow.

Główny Urząd Statystyczny podaje, że w 2024 roku w Polsce około 5,2 proc. osób było zagrożonych skrajnym ubóstwem. Jednocześnie w skali całego kraju rocznie marnuje się 4,8 mln t żywności.

– Brakuje nam przede wszystkim pomysłu na wykorzystanie tego, co kupujemy. Wciąż robimy za duże zakupy – uważa Sylwia Majcher, edukatorka ekologiczna, autorka książek o niemarnowaniu żywności. – Najważniejsze są: edukacja gospodarstw domowych, docieranie od podstaw, szacunek do produktów i umiejętne robienie zakupów. Dzisiaj może się to wydawać abstrakcją, ale dobrze skonstruowana lista zakupów jest kluczem do sukcesu. Także eksperymentowanie w kuchni, czyli sięganie po różne produkty, które nie do końca mogą się ze sobą połączyć. Na przykład da się świetnie zgrać pomidory z truskawkami, maliny z botwinką czy szparagi z agrestem. Nie bójmy się kreatywności w kuchni, bo to jeden z kroków do zmniejszenia strat.

Najczęściej marnowane jest pieczywo (55 proc.). Na kolejnych miejscach znalazły się owoce, warzywa i wędliny (odpowiednio 46, 44 i 41 proc.). Istotny problem stanowi też marnowanie produktów takich jak jogurty czy mięso.

– Co sekundę do kosza trafia 150 kg jedzenia. Nie możemy zrzucać winy tylko na sklepy, restauracje, transport albo produkcję, ale zrobić rachunek sumienia, sprawdzić, co u nas najczęściej się marnuje i zacząć zmiany. Polacy mają coraz większą świadomość, ale też nie chcą wierzyć do końca, że to właśnie u nich jest największy problem – mówi Sylwia Majcher.

Gastronomia i handel odpowiadają za odpowiednio 1,17 oraz 6,96 proc. marnowanej żywności, a produkcja rolnicza i przetwórstwo – po 15 proc. W tych obszarach ze zjawiskiem marnowania żywności pomaga walczyć ustawa przyjęta w 2019 roku, zgodnie z którą określone grupy przedsiębiorców muszą zawrzeć umowę z organizacją pozarządową dotyczącą przekazywania niesprzedanej żywności. Są również zobowiązani do prowadzenia co najmniej raz w roku przez dwa kolejne tygodnie kampanii informacyjno-edukacyjnych, składania rocznych sprawozdań o ilości marnowanej żywności oraz zamieszczania informacji o wysokości należnej opłaty za marnowanie żywności lub wartości żywności przekazanej organizacjom pozarządowym. Zasady te obowiązują jednostki handlu (sklepy lub hurtownie) o powierzchni sprzedaży powyżej 250 mkw., w których przychody ze sprzedaży żywności stanowią co najmniej 50 proc. przychodów ze sprzedaży ogółem.

– Ustawa będzie nowelizowana, bo już wiadomo, że nie zadziałała do końca tak, jak powinna. Nie można natomiast zrobić wielkiego programu prawnego, który będzie zaglądał do naszych koszy i nas rozliczał. Tutaj bardziej chodzi o edukację. Takie programy też się pojawiają, Ministerstwo Rolnictwa prowadzi takie kampanie, Parlament Europejski w ramach warsztatów dla uczniów „Smaki Europy” porusza temat szacunku dla jedzenia. Komisja Europejska pracuje nad różnymi zmianami, bo zgodnie z jej wytycznymi musimy zmniejszyć marnowanie jedzenia. Te działania się więc odbywają, potrzeba ich na pewno więcej, żeby każdy dostrzegł punkty do naprawy u siebie – uważa edukatorka.

Zgodnie z nowymi celami Komisji Europejskiej państwa członkowskie są zobowiązane do podjęcia działań, które doprowadzą do ograniczenia marnowania żywności o 10 proc. w przetwórstwie i produkcji oraz o 30 proc. na mieszkańca łącznie w handlu detalicznym i konsumpcji (restauracje, punkty gastronomiczne i gospodarstwa domowe) w porównaniu ze średnią z lat 2021–2023.

W opinii europosłanki polska kultura ze względu na swoją oryginalność i atrakcyjność stała się jednym z najważniejszych narzędzi promocji naszego kraju za granicą. Kreatywni twórcy i interesujące projekty są zauważane i doceniane, a takie wydarzenia jak Festiwal Filmowy w Cannes pokazują, ile znaczą nazwiska polskich reżyserów na arenie międzynarodowej. Joanna Scheuring-Wielgus przyznaje, że obecność filmów z Polski na najważniejszych festiwalach świata, chociażby w Cannes, wzmacnia prestiż krajowej kinematografii i otwiera nowe możliwości współpracy oraz dystrybucji.

– Polska kultura to jest nasze soft power. Naprawdę nie mamy się czego wstydzić, bo polska kultura jest widoczna, jest zauważana, a przede wszystkim jest doceniana. To jest wzruszające, kiedy rozmawia się z różnymi ludźmi na całym świecie i wszyscy wiedzą, kto to jest Krzysztof Kieślowski, Paweł Pawlikowski czy Olga Tokarczuk. Mamy się czym chwalić i kultura nie jest zakorzeniona tylko w granicach Polski, ale gdziekolwiek spojrzeć, to Polacy odnoszą bardzo duże sukcesy i są doceniani – mówi agencji Newseria Joanna Scheuring-Wielgus.

Europosłanka zauważa również, że polska kultura jest inspiracją i punktem odniesienia dla zagranicznych artystów. Przykładem może być chociażby międzynarodowy projekt filmowy „Historie równoległe” zainicjowany przez polskiego producenta Macieja Musiała. Cykl ten polega na współczesnej reinterpretacji legendarnego „Dekalogu” Krzysztofa Kieślowskiego. Poszczególne części reżyserują uznani twórcy światowego kina.

– Dużo czerpie się z polskiej kultury, na przykład „Historie równoległe” to jest koprodukcja wielu artystów, którzy inspirowali się „Dekalogiem” Kieślowskiego, na którym ja się wychowałam. Zresztą moje zainteresowanie kinem wzięło się właśnie od Kieślowskiego. I to jest cudowne, kiedy ludzie z różnych krajów świata doceniają to, co my tutaj mamy. Czasami nawet my nie doceniamy naszych twórców, a doceniają nas na zewnątrz. Polska kultura naprawdę jest wielka – mówi.

Joanna Scheuring-Wielgus miała okazję być na ostatnim festiwalu w Cannes. Odbyła wiele znaczących spotkań z przedstawicielami branży filmowej, a także obejrzała najnowszy film Pawła Pawlikowskiego „Fatherland” („Ojczyzna”). Film nie zdobył Złotej Palmy, ale uhonorowano reżysera tego obrazu. Eurodeputowana mocno kibicowała polskim twórcom i nie ukrywa, że czas spędzony na Lazurowym Wybrzeżu był dla niej niezwykle inspirujący.

– Festiwal w Cannes jest w ogóle specyficzny, bo to jest nie tylko najważniejszy festiwal na świecie, nawet mówią o tym ci, którzy organizują Oscara, ale jest to też festiwal, w którym trwa rynek filmowy, kupuje się i sprzedaje filmy, odbywa się dystrybucja. To jest jedyny taki festiwal, bo oprócz gali i oglądania filmów jest jeszcze coś, co dzieje się w podziemiach tego wielkiego budynku, teatru, w którym są projekcje – mówi.

Co roku Lazurowe Wybrzeże staje się centrum międzynarodowej kinematografii. To prestiżowe wydarzenie przyciąga największe światowe gwiazdy srebrnego ekranu, twórców, krytyków i ikony mody.

– Jest mnóstwo filmów, ciekawe rozmowy. Twórców można spotkać czasami w kawiarniach, w restauracjach albo po prostu na ulicy. Jest tam niezwykła atmosfera. Zresztą samo Cannes jest ciekawe pod tym względem, że na ulicach jedni ludzie są ubrani w dresy, inni w zwyczajne stroje, inni mają muszki albo są pod krawatem, panie mają błyszczące suknie albo z trenami, więc to jest miszmasz. Atmosfera jest po prostu wspaniała – mówi.

Joanna Scheuring-Wielgus zauważa, że nie brakuje również celebrytów i influencerów, dla których priorytetem nie jest kino, ale promocja własnej osoby w blasku tego wydarzenia. Filmy za bardzo ich nie interesują, ale przyjeżdżają do Cannes, by się wypromować w świetle jupiterów.

– Do Cannes przyjeżdżają ludzie z całego świata, każdy marzy o tym, aby choć na sekundę znaleźć się na czerwonym dywanie. Powiem szczerze, że trochę irytują mnie tak zwane gwiazdki i influencerzy, którzy przyjeżdżają do Cannes tylko po to, żeby być na czerwonym dywanie, ale nie interesuje ich magia kina. To mnie drażni i denerwuje, ale tego chyba było trochę mniej w tym roku – dodaje europosłanka.