Jej nowy program będzie nosił tytuł „Ewa buduje”. Prezenterka przeprowadzi bowiem widzów przez kolejne etapy budowy domu w Beskidzie Niskim. Obiekt ma jednocześnie pełnić funkcję prywatnej przestrzeni i profesjonalnego studia, w którym będzie mogła realizować swój program kulinarny „Ewa gotuje”. Prezenterka zaznacza, że nadzorowanie prac na miejscu budowy nie jest łatwym zadaniem, ale nie będzie to dla niej całkowicie nowe doświadczenie.

Do tej pory Ewa Wachowicz dzieliła swoje życie na dwa domy: w Krakowie i pod Babią Górą. Teraz obiera jeszcze inny kierunek.

– Właśnie w tej chwili moje serce wraca w rodzinne strony, do Beskidu Niskiego, gdzie już niedługo zacznie się budowa i realizacja mojego nowego projektu „Ewa buduje”. Będę pokazywać, jak to wszystko będzie się tworzyło. Serdecznie zapraszam na swoje social media, bo na pewno tam będę to pokazywać, tak że wszystko jeszcze jest przede mną – mówi agencji Newseria Ewa Wachowicz.

Projekt domu jest już gotowy. W nowym programie prezenterka będzie się wcielać w osobę, która nadzoruje budowę. Widzowie będą mogli śledzić cały proces – od rozpoczęcia prac po stworzenie gotowej przestrzeni wraz z ogrodem i szklarnią.

– Jest to bardzo, ale to bardzo trudne, ale ekipa mojego programu „Ewa gotuje” zawsze mówiła na mnie Zosia Samosia i klucz trzynastka, więc myślę, że jakoś dam radę – mówi.

Ewa Wachowicz zaznacza, że nie należy do osób, które w przypadku awarii bezradnie czekają na pomoc. Często sama potrafi sobie poradzić z różnymi usterkami.

– Wychowałam się na wsi i miałam cudownego tatę, który nie tylko nauczył mnie jeździć na traktorze, ale też trzymać wiertarkę, zmieniać wiertła, rozróżniać śrubokręty i klucze, tak że świetnie sobie radzę w technicznych sprawach, co nie zawsze jest dobre, bo lubię wyręczać mężczyzn, a to wcale dobrze nie służy związkowi – mówi.

Choć dla wielu osób wakacje oznaczają czas odpoczynku, restaurator na razie nie może sobie pozwolić na dłuższy urlop. Będzie to możliwe dopiero za dwa miesiące. W planach ma podróż do Azji, choć nie wyklucza również innych kierunków. Mateusz Gessler podkreśla, że podróżowanie jest dla niego czymś więcej niż sposobem na relaks. Z wyjazdów przywozi kulinarne inspiracje, które później wykorzystuje w swojej pracy. Szczególnie zależy mu na tworzeniu dań, które potrafią zaskoczyć, a jednocześnie łączą różne pokolenia.

Mateusz Gessler zaznacza, że w takie dni, kiedy termometry pokazują ponad 30 kresek powyżej zera, w menu powinny królować dania lekkie, orzeźwiające i szybkie w przygotowaniu. Warto też wybierać produkty bogate w wodę i elektrolity.

– W czasie upałów unikam tłustych dań, najlepsze wtedy są dania niesmażone, niepieczone – ceviche, carpaccio, gazpacho, chłodnik. Nawet prosta kanapka sprawia, że łatwiej znieść ciepłe dni. Jedzmy dużo owoców i warzyw. Musimy też pamiętać, żeby jeść rzeczy, które mają w sobie mnóstwo wody, żeby się nie odwodnić. I na upał polecam lody – mówi agencji Newseria Mateusz Gessler.

Restaurator nie miał jeszcze czasu pojechać na wakacje. Okres letni to bowiem dla branży gastronomicznej czas największego ruchu i zarobku, przez co właściciele lokali i pracownicy rzadko mogą sobie wtedy pozwolić na urlop.

– Żeby inni odpoczęli, to my musimy pracować, tak że jeszcze nie byłem na wakacjach. Myślę, że będę miał wakacje za dwa miesiące. Wylecę do Azji i zobaczymy, dokąd jeszcze. Nie chwaląc się, byłem już wszędzie – mówi.

Zagraniczne wyjazdy są dla niego nie tylko okazją do błogiego odpoczynku czy poznawania ciekawych miejsc. Z wakacyjnych wypraw często przywozi też inspiracje kulinarne. Mateusz Gessler podkreśla, że dużą satysfakcję sprawia mu łączenie tradycyjnych smaków z nowoczesnymi rozwiązaniami. Dzięki temu klasyczna kuchnia zyskuje nowe oblicze i trafia zarówno do młodszych, jak i starszych osób.

– Podróże służą temu, żeby przynieść inspiracje. A gotować i jeść lubię wszystko, zależy, jak się obudzę rano. Codziennie mam na coś innego ochotę, próbuję robić jedzenie, które zaskakuje i które łączy różne generacje. Starsze pokolenie lubi polską tradycyjną kuchnię, a jeśli się ją zrobi z twistem i z nowoczesnością, to młodzież to lubi, rodzice to lubią i dziadkowie to lubią, a ja jestem wygrany, bo to znaczy, że dotknąłem ich serduszka przez żołądek – mówi.

Blisko połowa dorosłych Polaków posiadających ubezpieczenie na życie korzysta z ochrony oferowanej w miejscu pracy – wynika z raportu Polskiej Izby Ubezpieczeń „Świadomość ubezpieczeniowa Polaków 2026”. Polisy należą do najpopularniejszych świadczeń pozapłacowych. Eksperci z branży ubezpieczeniowej wskazują, że biorąc pod uwagę potrzeby wielopokoleniowych zespołów, pracodawcy powinni postawić na większą elastyczność programów grupowych.

– Powinniśmy przestać patrzeć na potrzeby pracowników poprzez stereotypy pokoleniowe. Nasz raport „Ja w swoim wieku”, przygotowany przez Unum we współpracy z Uniwersytetem Warszawskim, pokazuje, jak wiele rzeczy nas łączy. Przede wszystkim wszyscy chcemy mieć poczucie bezpieczeństwa, stabilności, dobre relacje, być samodzielni, a dzielą nas jedynie etapy życia i potrzeby z tym związane – mówi agencji Newseria Aleksandra Kuśmierczyk, dyrektorka Departamentu Sprzedaży Ubezpieczeń Grupowych w Unum Życie TUiR SA. 

Autorzy raportu „Ja w swoim wieku” wskazują, że różnice między pokoleniami częściej wynikają z momentu życia, doświadczeń i aktualnych wyzwań niż z samego wieku. W kontekście skojarzeń z ubezpieczeniem na życie wśród najczęstszych odpowiedzi respondentów, niezależnie od wieku, pojawiają się: ochrona rodziny, bezpieczeństwo zdrowotne, odpowiedzialność, stabilność, mądra decyzja oraz bezpieczeństwo ekonomiczne.

Wśród różnic międzypokoleniowych wyróżnia się przede wszystkim ochrona rodziny. To skojarzenie częściej wskazują starsze pokolenia – 39,9 proc. przedstawicieli pokolenia Y i 40,5 proc. pokolenia X, wobec 30,7 proc. w pokoleniu Z. Autorzy raportu zaznaczają jednak, że wynika to prawdopodobnie z ich silniejszego osadzenia w rolach rodzinnych. Z kolei najmłodsi częściej niż starsi kojarzą polisę na życie z bezpieczeństwem zdrowotnym (30 proc. pokolenia Z wobec 23,1 proc. pokolenia Y i 22,9 proc. pokolenia X) oraz z zyskiem (rentownością). To może sugerować, że Zetki częściej dopuszczają myślenie o ubezpieczeniu również w bardziej praktycznej, finansowej kategorii, a nie wyłącznie jako o narzędziu ochrony.

– Pracodawcy, tworząc dzisiaj benefity pracownicze, powinni je tworzyć na tyle elastyczne, żeby każdy z pracowników miał wybór adekwatny do tego, na jakim etapie życia się znajduje, a nie do metryki. Bardzo ważne jest, aby pracodawcy słuchali swoich pracowników, aby ich oferta benefitów nie zakładała, że osoby w danym wieku mają takie same potrzeby – mówi Aleksandra Kuśmierczyk.

Grupowe ubezpieczenie na życie jest jednym z popularnych świadczeń pozapłacowych oferowanych pracownikom. Raport PIU „Świadomość ubezpieczeniowa Polaków 2026” pokazuje, że 65 proc. badanych deklaruje posiadanie polisy na życie, a wśród nich 47 proc. korzysta z ubezpieczenia grupowego w miejscu pracy, a 53 proc. z polisy indywidualnej. Jednocześnie 9 proc. respondentów uważa grupowe ubezpieczenie na życie oferowane w pracy za drogie, podczas gdy w przypadku indywidualnych ubezpieczeń odsetek ten wynosi 25 proc.

– Polisy grupowego ubezpieczenia na życie są cenionym benefitem u pracodawcy. Są też bardzo istotnym elementem budowania strategii zarządzania zasobami ludzkimi. Odpowiada on na bardzo ważną dla pracowników potrzebę, czyli poczucie bezpieczeństwa – mówi dyrektorka Departamentu Sprzedaży Ubezpieczeń Grupowych w Unum Życie TUiR SA. 

Zwraca uwagę na to, że nie odnosi się to jedynie do wypłacanego świadczenia w razie sytuacji losowych czy wypadków, ale także we wsparciu procesu leczenia i rekonwalescencji. 

– Mówimy tutaj o takich świadczeniach jak organizacja wizyt u specjalistów, wsparcie psychologiczne, rehabilitacja i sprzęt, który pomoże pracownikowi szybciej wrócić do zdrowia – wyjaśnia Aleksandra Kuśmierczyk.

Samo posiadanie ubezpieczenia grupowego przez pracodawcę nie oznacza jednak jego dostosowania do aktualnych potrzeb pracowników. 

– Dlatego zachęcamy do tego, aby przeglądać swoje pracownicze programy grupowe, a także konstruować je w taki sposób, aby były elastyczne i dały pracownikowi wybór – mówi ekspertka.

Z ubiegłorocznego badania Unum i Ogólnopolskiego Panelu Badawczego Ariadna wynika, że pracownicy nie oczekują samej oferty ubezpieczeń na życie, ale także ich konkretnego zakresu. Dla 89 proc. badanych kluczowe jest, aby grupowe ubezpieczenie na życie obejmowało ochronę na wypadek hospitalizacji, 88 proc. wskazało na konieczność wsparcia w przypadku nowotworów, a 86 proc. oczekuje zabezpieczenia na wypadek poważnych chorób.

Badanie przeprowadzone w marcu 2025 roku wskazało, że 46 proc. ankietowanych ma możliwość przystąpienia do grupowego ubezpieczenia na życie w swoim miejscu pracy. W przypadku 44 proc. pokrycie kosztów takiego ubezpieczenia w całości spoczywa po stronie pracownika, a 32 proc. korzysta z modelu współfinansowania przez pracodawcę. Jednocześnie coraz więcej pracodawców decyduje się na pełne finansowanie grupowego ubezpieczenia – 17 proc. pracowników deklaruje, że ma ubezpieczenie w pełni opłacane przez firmę.

Mieszkańcy Warszawy doceniają bliskość Wisły, jej charakter i chętnie korzystają z nadwiślańskich terenów do wypoczynku, spotkań i rekreacji. Zdecydowana większość deklaruje, że czuje się współodpowiedzialna za ich stan – wskazują badania zrealizowane dla Zarządu Zieleni m.st. Warszawy. W nowej akcji edukacyjnej Dzielnica Wisła przypomina, że dbanie o rzekę to nie tylko kwestia władz miasta, ale też mieszkańców i często zaczyna się od drobnych nawyków.

– Mieszkańcy i mieszkanki Warszawy podchodzą do Wisły w taki sposób, że jest to ich przestrzeń, ich ulubione miejsce w stolicy. Mamy dość charakterystyczny warszawski odcinek Wisły – piękne, wyremontowane lewobrzeżne bulwary i prawobrzeżny las łęgowy, który jest niebywałym dziedzictwem przyrodniczym na skalę europejską, bo rzek o charakterze tylko częściowo uregulowanym jest w Europie bardzo mało. Mieszkańcy, którzy potrzebują spokoju ducha, wyciszenia, spaceru, bliskości natury, nie muszą wcale wyjeżdżać daleko za Warszawę, mogą po prostu skorzystać ze ścieżki, która biegnie wzdłuż Wisły – mówi agencji Newseria Jan Piotrowski, pełnomocnik prezydenta m.st. Warszawy ds. Wisły.

Tegoroczne badanie przeprowadzone przez instytut Zymetria na zlecenie Zarządu Zieleni m.st. Warszawy wskazuje, że mieszkańcy stolicy bardzo doceniają bliskość Wisły. Dla 88 proc. to jedna z najważniejszych przestrzeni wypoczynkowo-rekreacyjnych w mieście. Badani wybierają jej okolice najczęściej na odpoczynek i spacer (73 proc.), spotkanie z przyjaciółmi lub rodziną (51 proc.) czy spędzenie czasu blisko natury (35 proc.).

– Mieszkańcy Warszawy dobrze wiedzą, że oprócz tego, że jest to miejsce spaceru, odpoczynku, relaksu, przyjemności i obcowania z naturą, jest to też korytarz napowietrzający Warszawę, czyli miejsce, gdzie jest zawsze trochę chłodniej i wieje. Podczas projektowania miasta to miejsce było z założenia nie do zabudowania i to się udało ochronić, jest to też korytarz migracji zwierząt. Gdy idziemy na spacer nad Wisłę na prawy brzeg, niczym niezwykłym nie są dziki, zające, sarny, łosie, które przemieszczają się z południa na północ do Kampinoskiego Parku Narodowego – mówi Jan Piotrowski.

Ponad ośmiu na 10 respondentów uważa, że nadwiślańskie tereny wymagają szczególnej ochrony. Podobny odsetek deklaruje, że czują się współodpowiedzialni za ich stan.

– Rekreacja i odpoczynek nad Wisłą, spędzanie czasu na rzece i nad rzeką wcale nie stoją w sprzeczności z założeniami dotyczącymi ochrony przyrody. Przy odrobinie wiedzy, dbałości o rzekę i miłości jest to możliwe – mówi pełnomocnik prezydenta m.st. Warszawy ds. Wisły. – Forma spędzania czasu nad Wisłą musi być wypadkową potrzeb samej przyrody – dobrze wiemy, gdzie są rezerwaty i nie wysiadamy tam, gdzie możemy znaleźć na ziemi gniazda ptaków, bo część ptaków gniazduje i wylęga się na brzegach rzeki. Przychodząc nad rzekę i robiąc sobie ognisko czy grilla w wyznaczonym miejscu, nie wyłamujemy gałęzi w lesie łęgowym, nawet nie zbieramy tych, które leżą na ziemi, tylko przynosimy drewno ze sobą.

Zasady odpowiedzialnego korzystania z terenów nadwiślańskich zostały kilka lat temu spisane w kodeksie Dzielnicy Wisła. To 13 dobrych praktyk, które służą zarówno przyrodzie, jak i osobom, które tu przebywają. Wśród nich znalazły się zasady dotyczące palenia ognisk i spożywania alkoholu tylko w dozwolonych miejscach, dbania o przyrodę, plaże i infrastrukturę, bezpiecznych kąpieli czy sprzątania po sobie.

– Jeżeli przychodzimy z czymś nad Wisłę, to najlepiej, żeby to wylądowało w koszu na śmieci, ewentualnie żebyśmy to zabrali ze sobą. Mieszkańcy oczekują, żeby te tereny były czyste. Żeby to było możliwe, potrzebujemy do tego pomocy mieszkańców, więc to jest synergia, nad którą pracujemy – mówi Jan Piotrowski. – Kodeks Dzielnicy Wisła, który powstał we współpracy z organizacjami pozarządowymi, samymi mieszkańcami i samorządem, sprawił, że efekty widać teraz po 12 latach. Odpadów poza koszami na śmieci jest mniej, choć nie jest ich mniej w samych koszach. W ciepły weekend od czwartku po południu do niedzieli po południu wywozimy mniej więcej dwa baseny olimpijskie odpadów. Służba brzegowa, która współpracuje z Zarządem Zieleni, zaczyna swoją pracę już o 2.00 w nocy. Tej pracy może nie tyle jest mniej, ile jest ona po prostu łatwiejsza.

W Dzielnicy Wisła ruszyła właśnie akcja „Czysta przyjemność?”, która ma przypominać o tym, że odpowiedzialność za tę przestrzeń zaczyna się od codziennych nawyków. To od tego, czy zabierzemy ze sobą śmieci, czy pozostawimy po sobie porządek, czy szanujemy roślinność, zależy, czy będzie to miejsce, z którego wszyscy będą mogli korzystać również w przyszłości.

– Cel kampanii „Czysta przyjemność”, realizowanej w ramach Dzielnicy Wisła, jest wypadkową potrzeb mieszkańców. Została zapoczątkowana i zaproponowana przez mieszkańców Saskiej Kępy w ramach budżetu obywatelskiego – mówi ekspert. – Idea tej kampanii polega na tym, żeby wszystkie elementy kodeksu Dzielnicy Wisła przełożyć również na język międzynarodowy. Odświeżamy tablice informacyjne, które pojawiły się nad rzeką kilka–kilkanaście lat temu, i uzupełniamy je o teksty w językach innych niż polski.

Jak podkreśla Jan Piotrowski, warszawski odcinek Wisły i nadwiślańskie tereny istotnie zmieniły się w ostatnich dwóch dekadach. Wypadkową wielu z tych inwestycji była natura i potrzeba ochrony środowiska. Przykładem takich działań jest projekt „Ochrona siedlisk kluczowych gatunków ptaków Doliny Środkowej Wisły w warunkach intensywnej presji aglomeracji warszawskiej”, w ramach którego ze środków Unii Europejskiej w celu ochrony gatunków ptaków zrealizowano szereg inwestycji infrastrukturalnych i przyrodniczych, np. zbudowano sztuczne wyspy pływające, m.in. lęgowe platformy wegetacyjne, odtworzono rejony piaszczyste i muliste, zamontowano kamery monitoringu siedlisk czy stworzono Służbę Brzegową i wyposażono ją w sprzęt niezbędny do patrolowania rejonu Doliny Wisły,

– Przygotowaliśmy projekty, które zrewitalizowały i zrenaturyzowały tę przestrzeń, a przede wszystkim zachowały ją przyrodniczo. Rozpoczęliśmy też dość żmudną pracę nad edukacją związaną z tym, żeby edukować już najmłodszych o tym, dlaczego to piękne miejsce jest tak istotne dla Warszawy – mówi Jan Piotrowski.

Głównym punktem edukacji ekologicznej Zarządu Zieleni w stolicy jest Pawilon Edukacyjny Kamień na Golędzinowie, który również powstał w ramach finansowanego z UE projektu. To także miejsce organizacji debat, warsztatów i wydarzeń kulturalnych.

– Wszelkie elementy związane z nowymi inwestycjami może niekoniecznie stoją w sprzeczności z naturą, ale są dużą ingerencją. Wszystkie działania Zarządu Zieleni, ale też innych instytucji, skoncentrowaliśmy więc na zrewitalizowaniu, odrestaurowaniu, odtworzeniu tego, co było przed wojną lub zniszczało od wojny do czasów teraźniejszych. Świetnymi przykładami są budowa nowego bosmanatu, Pawilon Edukacyjny Kamień czy most w Porcie Czerniakowskim, który musiał być zdemontowany w 2012 roku, ale okazało się, że aby port funkcjonował we właściwy i wygodny sposób, żeby można było przejechać rowerem, warto ten most odtworzyć – wymienia pełnomocnik prezydenta m.st. Warszawy ds. Wisły.

Inny przykład takiej inwestycji to Park Żerański, czyli 13 ha przestrzeni nad Kanałem Żerańskim, na której powstały ścieżki spacerowe i rowerowe, pomosty, miejsca sprzyjające odpoczynkowi i obserwacji przyrody. Oddany do użytku mieszkańców pod koniec ubiegłego roku park został niedawno nominowany do Europejskiej Nagrody dla Miejskiej Przestrzeni Publicznej.

– To były stare przestrzenie, wcześniej eksploatowane przemysłowo i gospodarczo, bo sam Port Żerański był przemysłowo-handlowy. Doszliśmy do wniosku, że te zdegradowane tereny poprzemysłowe można przerobić na park, we współpracy z przyrodą, ponieważ ona sama zajęła ten teren, zaczęła go zarastać, adaptować, myśmy tylko uporządkowali tę przestrzeń i udostępnili ją mieszkańcom – podkreśla Jan Piotrowski.

Aktor zauważa, że trudna sytuacja na rynku pracy nie dotyczy wyłącznie artystów, jednak przedstawiciele innych grup zawodowych mogą korzystać z różnego rodzaju programów pomocowych. Tymczasem każda rozmowa o wsparciu dla środowiska artystycznego natychmiast wywołuje kontrowersje. Zdaniem Bartłomieja Kasprzykowskiego lepsze zrozumienie specyfiki zawodów związanych z kulturą i sztuką może pomóc w wypracowaniu rozwiązań, które odpowiadałyby na realne problemy osób pracujących w tym sektorze. Warto też uwzględnić doświadczenia innych państw.

Bartłomiej Kasprzykowski uważa, że dyskusja na temat wspierania artystów powinna być poprzedzona rzetelną analizą tego, jak takie rozwiązania funkcjonują w innych krajach i jakie przynoszą konsekwencje.

– Zanim ktoś zacznie się wypowiadać na temat wspierania artystów, warto by było trochę ten temat zgłębić, zobaczyć, jak to jest w innych krajach, do czego to doprowadziło, czy to rzeczywiście ma negatywne skutki, czy wręcz przeciwnie – mówi agencji Newseria Bartłomiej Kasprzykowski.

Zdaniem aktora ważne jest również odejście od stereotypowego postrzegania artystów jako osób wykonujących łatwą pracę za wysokie wynagrodzenie.

– Zrozumienie zawodów artystycznych jest potrzebne, bo wydaje mi się, że go nie ma. Często są one uważane za zawody dla lekkoduchów, którzy wygłupiają się za ciężkie pieniądze. Jest to błędne myślenie, niezgodne z rzeczywistością i warto się na ten temat trochę wyedukować – mówi.

Jak podkreśla, zawody artystyczne wymagają predyspozycji, talentu, odpowiedniego przygotowania i zaangażowania, a brak wiedzy na temat realiów tej pracy prowadzi do niesprawiedliwych ocen.

– Edukacja na temat sztuki bardzo mocno kuleje i to od lat, generalnie stąd ten brak wiedzy u nas. Ja nie byłem wyjątkiem, będąc młodym człowiekiem, gdybym nie poszedł w te zawody, pewnie bym myślał podobnie o artystach jako o darmozjadach. Może to wina samych artystów, że nie potrafimy dobrze o tym państwa poinformować, tu się biję w pierś, ale będziemy się starali – mówi.

Bartłomiej Kasprzykowski zaznacza, że zawód aktora jest bardzo niestabilny. Mimo dużej popularności i wyrazistych ról na koncie mogą nastąpić długie miesiące bez żadnych propozycji. W takich sytuacjach artyści muszą szukać dodatkowych źródeł dochodu i podejmować się innych zajęć, aby utrzymać się do czasu kolejnego angażu.

– Kulturę i sztukę czasami trzeba trochę wesprzeć, bo niezależnie od tego, kto z nas jak sobie radzi, jest to tak niepewny zawód, że zdarza się, że czasami nawet po 9–10 miesięcy nie mamy pracy, szukamy jej, jeździmy na taksówkach, dorabiamy sobie różnymi zawodami, żeby dotrwać do kolejnego momentu, w którym znów wyjdziemy na scenę czy znajdziemy się na planie filmowym. Oczywiście nie tylko artyści mają trudne chwile, ale jest bardzo wiele programów, które wspomagają różne zawody, a na nasz temat jest jakaś dziwna awantura – mówi.

Prezenterka zaznacza, że teraz najważniejsze jest dla niej znalezienie odpowiednich proporcji między życiem zawodowym, rodzinnym i chwilami dla siebie. Po intensywnym okresie pracy przyszedł moment na złapanie oddechu i spędzenie czasu z bliskimi. Marcelina Zawadzka nie wyklucza krótkiego wyjazdu do Włoch, jednak zdecydowanie bardziej ciągnie ją do pozostania w Polsce.

Jak podkreśla, nie zamierza całkowicie rezygnować z aktywności zawodowej, ale po narodzinach dziecka stara się uważniej planować swój czas.

– Nie wszystko mogłam nagrywać naraz, bo zależało mi na tym, żeby znaleźć we wszystkim balans. Nie chciałam wpaść całkowicie w pracę i zapomnieć o tym, co mi przynosi też ogromne szczęście, czyli o moim dziecku – mówi agencji Newseria Marcelina Zawadzka.

Prezenterka uspokaja jednak swoich fanów, że nie zabraknie jej w popularnych produkcjach Polsatu. Na razie jednak nie wiadomo, kiedy do emisji trafi autorski cykl jej reportaży „W Polskę jedziemy” w programie „Halo tu Polsat”. Zawadzka odwiedza w nim różne zakątki naszego kraju, przedstawia wyjątkowych ludzi, ich pasje, lokalne tradycje oraz ciekawe inicjatywy społeczne.

– Zrobiliśmy pewną liczbę odcinków cyklu „W Polskę jedziemy”, na które byliśmy umówieni, i on jest zamrożony, ale nie jest odwołany, więc zobaczymy, co będzie dalej. Skończyliśmy też już nagrywać „Farmę” i chcę troszkę odetchnąć w ten sierpień, popływać w jeziorze – mówi.

Marcelina Zawadzka podkreśla, że teraz zwolniła nieco tempo i wykorzystuje sierpień na odpoczynek. Szczególnie ceni sobie spędzanie czasu w swoim domu położonym w lesie, który pozwala jej poczuć wakacyjny klimat nawet wtedy, gdy nadal musi pracować. Na razie nie ma więc sprecyzowanych planów zagranicznych podróży.

– Nie mamy żadnych planów wyjazdowych, może pojedziemy do Włoch, ale Polska jest tak cudowna latem i wiosną, że nie chcę z niej wyjeżdżać. Gdy jestem w domu w lesie, to czuję, jakbym miała ciągle wakacje. Bo nawet gdy pracuję przy komputerze czy jestem z dzieckiem, czy robię inne rzeczy, które wiążą się z pracą, a robię je z lasu, to mam wrażenie, że cały czas mam wakacje, więc dlatego też jestem tak szczęśliwa – dodaje prezenterka.

Na przestrzeni ostatnich czterech dekad w Polsce zdiagnozowano nieco ponad 35 tys. osób z wirusem HIV. Jednak eksperci wskazują, że spory odsetek zakażonych może o tym nie wiedzieć, a więc także nie podejmować leczenia. Dostępne dziś terapie pozwalają obniżyć obecność wirusa we krwi do poziomu niewykrywalnego i tym samym zapobiegać jego przenoszeniu. Mimo postępu medycyny HIV wciąż pozostaje istotnym problemem zdrowia publicznego, a jednym z wyzwań jest niska świadomość na temat wirusa i ryzyka zakażeń.

– Rocznie diagnozowanych jest 2–3 tys. osób żyjących z zakażeniem HIV. Oczywiście trzeba pamiętać, że do diagnozy zaliczani są także pacjenci, którzy zostali rozpoznani dużo wcześniej, ale na przykład nie byli zarejestrowani bądź są to osoby, które przyjechały do nas z innych krajów – mówi agencji Newseria dr n. med. Iwona Cielniak, specjalistka chorób zakaźnych z Wojewódzkiego Szpitala Zakaźnego w Warszawie.

Od 1985 roku, czyli od momentu wdrożenia badań, do 31 grudnia 2024 roku stwierdzono zakażenie HIV u 35 175 Polaków oraz osób innego obywatelstwa przebywających na terenie Polski – wynika z ostatnich dostępnych danych Narodowego Instytutu Zdrowia Publicznego PZH–PIB. Nie wszyscy z nich mają wskazaną historię zakażenia, ale wśród ogółu zarejestrowanych na koniec 2024 roku było co najmniej 6,5 tys. zakażonych w związku z używaniem narkotyków, 5,5 tys. zakażonych poprzez kontakt seksualny pomiędzy mężczyznami, a 2,7 tys. poprzez kontakt heteroseksualny.

– Niewielki procent, i to uważam za sukces w Polsce, dotyczy dzieci, które zakaziły się drogą transmisji wertykalnej, czyli od mamy – wyjaśnia dr Iwona Cielniak.

Jak podkreśla, dzięki osiągnięciom współczesnej medycyny osoby zakażone HIV mogą dziś prowadzić normalne, aktywne życie, budować związki i mieć zdrowe dzieci. Dostępne leki pozwalają zmniejszyć namnażanie się wirusa do poziomu niewykrywalnego. Oznacza to, że osoba żyjąca z HIV, która regularnie przyjmuje leczenie i utrzymuje niewykrywalną wiremię, nie przenosi zakażenia na partnerów seksualnych. To odpowiada zasadzie N=N (niewykrywalny = niezakażający).

– Leczenie antyretrowirusowe daje możliwość niewykrywalnej wiremii i to widzimy w badaniach. Od strony medycznej to odbudowa odporności, ale jest to też leczenie, które może sprzyjać poprawie jakości życia – tłumaczy specjalistka chorób zakaźnych.

– Warunkiem tego, żeby leczenie było skuteczne, jest regularność. Jeżeli ktoś decyduje się na tabletki, to powinien je przyjmować codziennie. Jeżeli wybiera zastrzyki, to trzeba się na nie stawiać regularnie, raz na dwa miesiące. Przerwanie terapii powoduje, że leczenie nie będzie skuteczne – mówi Grzegorz Jezierski, bohater kampanii „Pozytywnie też znaczy dobrze”, która ma na celu walkę ze stygmatyzacją osób zakażonych, zwiększenie świadomości społecznej na temat HIV oraz wsparcie osób po diagnozie w powrocie do normalnego życia.

Leczenie antyretrowirusowe w Polsce jest systemowo prowadzone od 2001 roku, w ramach strategii zwalczania epidemii HIV/AIDS, określonej w Krajowym Programie Zapobiegania Zakażeniom HIV i Zwalczania AIDS. Zadanie to jest realizowane poprzez Rządowy Program Polityki Zdrowotnej pn. „Leczenie antyretrowirusowe osób żyjących z wirusem HIV w Polsce”.

Jak wskazuje dr Iwona Cielniak, w Polsce leczenie przeciw HIV jest bezpłatne i może być dostosowane do indywidualnych potrzeb oraz stylu życia pacjenta. W praktyce leczenie może obejmować codzienne przyjmowanie leków doustnych, a w przypadku niektórych terapii – także leki podawane w iniekcjach w określonych odstępach czasu.

– Sam schemat leczenia antyretrowirusowego jest bezpłatny, czyli otrzymuje go każda osoba, która zgłasza się na leczenie zakażenia HIV, nawet jeśli nie ma ubezpieczenia. Dodatkowo w tym pakiecie jest możliwość oznaczenia profilu immunologicznego, czyli liczby CD4, która ocenia naszą odporność, a także wiremii HIV dwa razy w roku – mówi specjalistka chorób zakaźnych. – Dostęp do leczenia antyretrowirusowego, diagnostyki i testowania jest podstawowym narzędziem do tego, żeby tę epidemię zmniejszyć.

– Gdyby hipotetycznie wszystkie osoby zakażone objąć leczeniem i gdyby były one skutecznie leczone, to teoretycznie moglibyśmy zatrzymać epidemię – podkreśla Grzegorz Jezierski.

Z danych UNAIDS, czyli Wspólnego Programu Narodów Zjednoczonych Zwalczania HIV i AIDS, wynika, że w 2010 roku na świecie żyło 32,5 mln osób żyjących z wirusem HIV. W 2020 roku ta liczba wzrosła do 38,9 mln, a w 2025 roku – do 41 mln. Wzrost liczby osób żyjących z HIV jest w dużej mierze efektem postępu w leczeniu i wydłużenia życia osób zakażonych. Jednocześnie w 2025 roku na świecie odnotowano 1,2 mln nowych zakażeń, o 43 proc. mniej niż w 2010 roku. 

– Spotykamy się z doniesieniami, że będzie coraz mniej środków poświęconych na profilaktykę, diagnozowanie i testowanie. Niestety widzimy to w trendach światowych. Mniej pieniędzy spowoduje, że osób żyjących z HIV będzie coraz więcej. To nie jest tak, że będzie to dotyczyło jednej populacji pacjentów. Będzie to dotyczyło wszystkich osób, które w jakiś sposób eksponowały się na zakażenie. Pamiętajmy, że to nie tylko kontakt intymny, ale też ekspozycja krwiopochodna, narażenie dzieci, których mamy zakaziły się HIV. Jeżeli nie będą leczone i testowane, to nie ograniczymy tej epidemii– podkreśla dr Iwona Cielniak.

UNAIDS wyznaczył na 2025 rok cel „95–95–95”, który oznacza, że 95 proc. osób żyjących z HIV zna swój status serologiczny, 95 proc. z nich otrzymuje leczenie, a 95 proc. osób leczonych osiąga niewykrywalny poziom wirusa. Nie został on jednak osiągnięty przez wszystkie kraje, dlatego pozostaje istotnym punktem odniesienia także w nowej strategii walki z AIDS na lata 2026–2031.

– Dzisiaj pokładamy dużą nadzieję w profilaktyce. Profilaktyka przedekspozycyjna, czyli stosowana przed nabyciem zakażenia HIV, być może za kilka lat, jak mówią dane, zmniejszy liczbę osób żyjących z HIV. Dzisiaj jest to choroba przewlekła, która wymaga leczenia. Być może za 10 lub 20 lat liczba osób żyjących z HIV będzie dużo niższa dzięki działaniom prewencyjnym – uważa specjalistka chorób zakaźnych.

Ważnym elementem profilaktyki jest podnoszenie świadomości społecznej na temat wirusa HIV i możliwości zakażenia. Z raportu „Wiedza Polaków na temat HIV oraz zachowań ryzykownych. Postawy związane z testowaniem w kierunku HIV 2025”, przygotowanego dla Krajowego Centrum ds. AIDS, wynika, że 37 proc. Polaków wysoko ocenia swoją wiedzę na temat metod profilaktyki HIV, a 23 proc. nisko. Jednocześnie w społeczeństwie wciąż silne są niektóre stereotypy na temat ryzyka zakażenia wirusem. Przytaczane w raporcie dane z ogólnopolskich badań wskazują, że w 2005 roku 66 proc. respondentów wyrażało przekonanie, że ryzyko zakażeniem HIV jest realne i trzeba się go obawiać. W 2025 roku odsetek ten spadł do 9 proc.

– Młode pokolenie dwudziestolatków, mimo że mają dostęp do wiarygodnych źródeł cyfrowych, a ich jest bardzo dużo, wie za mało. Tutaj dochodzimy do tematu potencjalnych zmian systemowych. Jeżeli nie będzie systemowo edukacji zdrowotnej czy seksualnej – ponieważ żeby mówić o HIV, trzeba mówić o seksie – to trudno się spodziewać, że jako społeczeństwo będziemy wyedukowani – uważa Grzegorz Jezierski. – Ta epidemia w pewnym sensie zmienia się w Polsce. Mamy coraz więcej zakażeń wśród osób heteroseksualnych. Pracuję jako doradca okołotestowy w punkcie testowania i rozmawiam z przychodzącymi tam ludźmi. Generalnie osoby hetero mają trochę mniejszą świadomość i bardziej myślą w kategoriach, że ich to przecież nie dotyczy. Efekty tego niestety widać w statystykach.

Twórcy i bohaterowie kampanii „Pozytywnie też znaczy dobrze” podkreślają, że rozmowa o HIV nie powinna się odbywać wyłącznie przy okazji Światowego Dnia AIDS, który wypada 1 grudnia. Dlatego start kampanii zaplanowano na sezon wakacyjny, kiedy temat profilaktyki zdrowia seksualnego nabiera aktualności.

Miss World 2021/2022 zaznacza, że kiedy otrzymała koronę, nie wiedziała jeszcze, jak bardzo zmieni się jej codzienność. W krótkim czasie musiała się nauczyć funkcjonować w zupełnie innej rzeczywistości. Tytuł otworzył jej drzwi do świata polityków, dyplomatów, ludzi biznesu, kultury i showbiznesu, ale także osób działających na rzecz najbardziej potrzebujących. Podróże w różne zakątki świata stały się okazją do rozmów o prawach kobiet, zdrowiu, sytuacji dzieci czy potrzebach lokalnych społeczności. W efekcie Karolina Bielawska stała się jedną z bardziej rozpoznawalnych polskich ambasadorek na arenie międzynarodowej.

– Zdobycie korony Miss World to było coś niezwykłego i na pewno niespodziewanego. Bez ogromnego wsparcia mojej rodziny, bez Bożej pomocy i ciężkiej pracy by się to nie udało. Jako mała dziewczynka o tym marzyłam, więc jest to spełnienie moich marzeń. Wygrywając, nie byłam jednak świadoma, z czym ten tytuł będzie się wiązał, nie miałam pojęcia, jak będzie wyglądało moje życie, co będę na co dzień robiła i jaka to jest duża odpowiedzialność. Na pewno czułam też dużą dumę i radość, że mam taką możliwość – mówi agencji Newseria Karolina Bielawska.

Dzierżąc tytuł Miss World, odwiedziła ponad 40 krajów, reprezentując Polskę i Miss World Organization podczas spotkań dyplomatycznych, wydarzeń społecznych oraz najbardziej prestiżowych międzynarodowych wydarzeń kultury, biznesu i showbiznesu. Współpracowała z  przedstawicielami rządów oraz pierwszymi damami wielu państw, budując partnerstwa dla inicjatyw o społecznym i humanitarnym znaczeniu.

– Jednego dnia mogłam się obudzić gdzieś w Botswanie i pić kawę z pierwszą damą, rozmawiając na temat praw kobiet akurat w jej kraju, a drugiego dnia leciałam do Meksyku, oglądałam otwartą operację na mózgu i mówiłam o jakichś nowych rozwiązaniach medycznych, wspierając lokalny szpital.  Z kolei trzeciego dnia jechałam do Wietnamu na wielką galę charytatywną, gdzie udało nam się zebrać ogromne środki na przeszczep nerek dla dzieci w lokalnym szpitalu – opowiada.

Udział w tych wszystkich wydarzeniach umocnił jej pozycję jako jednej z najbardziej rozpoznawalnych polskich ambasadorek na arenie międzynarodowej. Umiejętnie łączyła reprezentacyjny wymiar tytułu z promocją naszego kraju, dialogiem społecznym i działalnością dobroczynną.

– Skala i zakres moich działań były więc tak ogromne, że wkraczając w ten świat, nie miałam świadomości, z czym się to będzie wiązało, że będę spotykała się z ministrami, prezydentami, pierwszymi damami, z ludźmi z showbiznesu, z ludźmi prowadzącymi swoje fundacje, z osobami potrzebującymi, z dziećmi. To jest taka przygoda, której chyba żaden inny tytuł ani żadna inna praca nie są w stanie zapewnić – mówi.

Karolina Bielawska wykorzystała międzynarodową rozpoznawalność do nagłaśniania ważnych problemów społecznych i budowania partnerstw wokół projektów pomocowych. Dzięki inicjatywom, które reprezentowała i współorganizowała, udało się zebrać ponad 10 mln dol. na cele charytatywne na całym świecie. Miss World 2021/2022 podkreśla, że pomoc nie kończy się wraz z zakończeniem kadencji ani przekazaniem korony kolejnej laureatce. Właśnie dlatego założyła swoją fundację.

– Konkurs Miss Świata, oprócz tego, że otwiera oczy, to jeszcze otwiera drzwi w różnych miejscach na świecie. Otwierając swoją fundację, mogłam zaczerpnąć wiedzy i pomocy dzięki kontaktom, które sobie stworzyłam w trakcie mojego panowania. Przede wszystkim nauczyłam się, jak prowadzić działania charytatywne, jak wykorzystywać swoje zasięgi i swój tytuł do tego, żeby robić coś dobrego i że to wcale nie jest aż takie trudne. Nie musi zawsze pochłaniać aż tak dużo czasu jak realny wolontariat, z którym też miałam styczność jako wolontariuszka „Zupy na Pietrynie” wspierającej osoby w kryzysie bezdomności w Łodzi  – mówi.

Karolina Bielawska powróciła właśnie na światową scenę. Została jurorką jubileuszowej 75. edycji konkursu Miss World, Wydarzenie potrwa do 5 września 2026 roku i zgromadzi reprezentantki ok. 130 krajów.

– Każda Miss Świata wnosi coś nowego do tego konkursu, mamy inne talenty, inne charaktery, pochodzimy z różnych rodzin i kultur. Są dziewczyny, które mają talenty bardziej artystyczne albo właśnie humanitarne i realizują się w pracy z dziećmi. Każda edycja konkursu jest inna i trudno przewidzieć, co się będzie robiło, ale ogrom pracy związanej z panowaniem skupia się na działalności charytatywnej – dodaje.

Zdaniem Adama Bobika początkujący aktorzy i reżyserzy teraz mają znacznie więcej możliwości, by zaistnieć w branży. Rozwój platform streamingowych i duża liczba realizowanych produkcji sprawiają, że zapotrzebowanie na nowe twarze jest większe niż przed laty. Aktor zagra jedną z ról w serialu „KLUB” w reżyserii Macieja Ślesickiego. To pierwszy w historii Warszawskiej Szkoły Filmowej projekt, który zastępuje tradycyjny dyplom aktorski pełnoprawną, profesjonalną produkcją.

Adam Bobik zwraca uwagę, że różnica między jego debiutem a startem zawodowym obecnych adeptów aktorstwa wynosi zaledwie około dekady, mimo to warunki na rynku wyraźnie się zmieniły. Szczególnie duży kontrast widać w porównaniu z latami 90.

– W dzisiejszych czasach, gdy jest ogrom platform streamingowych i produkuje się dużo seriali i filmów, chyba jest większa szansa i łatwiej zaistnieć w tym zawodzie. Między mną debiutującym a obecnymi debiutantami jest zaledwie 10 lat różnicy, więc to nie jest ogrom czasu. Myślę, że na pewno jest łatwiej niż w latach 90., gdzie tych produkcji w Polsce było zdecydowanie mniej – mówi agencji Newseria Adam Bobik.

Aktora będzie można oglądać w nowatorskim serialu „KLUB” składającym się z odcinków kręconych na jednym ujęciu. Punktem wyjścia dla fabuły tej produkcji stały się wydarzenia, które miały miejsce w Paryżu, kiedy terroryści zajęli Club Bataclan. W serialu reżyserowanym przez Macieja Ślesickiego dramat bohaterów rozgrywa się jednocześnie w zamkniętej przestrzeni i w cyfrowej rzeczywistości. Bobik chwali ten projekt, bo zamiast tradycyjnego egzaminu studenci Warszawskiej Szkoły Filmowej biorą udział w pełnoprawnym serialu, zdobywając doświadczenie w warunkach zbliżonych do pracy na rynku.

– Jest to dyplom trzeciego roku aktorskiego, więc większość obsady to są adepci aktorstwa. Cała ekipa też jest powiązana ze środowiskiem Warszawskiej Szkoły Filmowej, zdjęcia kręcimy w obiekcie, wszystko kręcimy w mastershotach, więc myślę, że czegoś takiego jeszcze na świecie nie było – mówi Adam Bobik.

Jednym z charakterystycznych elementów tej produkcji jest połączenie pracy doświadczonych aktorów (Adam Bobik, Piotr Zelt) z osobami dopiero rozpoczynającymi zawodową drogę (Sonia Trzewikowska, Filip Denicki, Krzysztof Adamski). Adam Bobik zapewnia, że bardzo ceni takie produkcje, na których planie spotykają się aktorzy różnych pokoleń.

– W „KLUBIE” gram jedną z ról, zresztą też jestem absolwentem Warszawskiej Szkoły Filmowej. Fajnie pracuje mi się z młodymi aktorami, ponieważ jest w nich świeżość i zapał. Chociaż ciągle mi się wydaje, że sam jestem młodym aktorem i wciąż się uczę – mówi.

Ponad 252 mln ludzi na świecie potrzebuje natychmiastowej pomocy humanitarnej – wynika z danych ONZ. Jednocześnie organizacje pomocowe mają coraz mniej środków, przez co część z nich ogranicza działalność lub wycofuje się z niektórych regionów. Rośnie też zagrożenie dla osób niosących pomoc – w latach 2023–2025 zginęło ponad 1 tys. pracowników humanitarnych.

19 sierpnia obchodzony jest Światowy Dzień Pomocy Humanitarnej, który ma zwracać uwagę na potrzeby milionów ludzi dotkniętych kryzysami na całym świecie oraz na pracę i bezpieczeństwo osób, które niosą pomoc.

Według danych Biura ONZ ds. Koordynacji Pomocy Humanitarnej (OCHA) pod koniec maja 2026 roku natychmiastowej pomocy humanitarnej potrzebowało na świecie 252 mln osób. To o 13 mln więcej, niż zakładano w opublikowanym pod koniec 2025 roku Global Humanitarian Overview 2026. Według danych z połowy roku partnerzy humanitarni planowali objąć pomocą 143,2 mln osób, a za priorytet uznano dotarcie niemal 89 mln znajdujących się w najtrudniejszej sytuacji (szacunki z grudnia mówiły odpowiednio o 135 mln i 87 mln ludzi).

– Potrzeby w zakresie pomocy humanitarnej są dziś większe, niż prognozowano jeszcze pod koniec ubiegłego roku. Jest wiele przyczyn tego stanu, m.in. nagłe katastrofy naturalne, których nikt nie mógł przewidzieć, powodzie, susze, trzęsienia ziemi. Oprócz tego także konflikty zbrojne, które albo się zintensyfikowały, albo wybuchły nowe, takie jak konflikt USA – Iran – Izrael, który nie tylko przyniósł zniszczenie i śmierć osób cywilnych, ale też wstrzymał czy utrudnił dostawy pomocy humanitarnej – mówi agencji Newseria Helena Krajewska, rzeczniczka prasowa Polskiej Akcji Humanitarnej.

W 2025 roku ONZ odnotowała ponad 37 tys. ofiar śmiertelnych wśród cywilów w 20 konfliktach zbrojnych, co oznacza, że średnio co 14 minut ginęła jedna osoba cywilna. Organizacja zaznacza, że jest to udokumentowana liczba minimalna i nie odzwierciedla pełnej skali ofiar. Do tego dochodzą kolejne nagłe katastrofy naturalne. W czerwcu br. dwa trzęsienia ziemi miały miejsce w Wenezueli, a w sierpniu trzęsienie ziemi nawiedziło Kolumbię.

Według danych OCHA z końca maja br. potrzeby finansowe w ramach Global Humanitarian Overview na ten rok przekraczały 33,6 mld dol., a otrzymane finansowanie sięgało niewiele ponad 8,2 mld dol. To oznacza pokrycie jednej czwartej potrzeb.

– Niestety w ostatnich latach obserwujemy spadek finansowania pomocy humanitarnej. Największe kraje, które zapewniały finansowanie, ograniczyły lub wstrzymały nakłady na pomoc humanitarną i współpracę rozwojową. To ogromny problem. Są też kraje, które po prostu są niedofinansowane pod względem pomocy humanitarnej, bo kryzys w nich się przeciąga – wskazuje Helena Krajewska.

OCHA podała na początku czerwca, że z powodu niedoboru środków część organizacji działających w Strefie Gazy musiała ograniczyć lub zawiesić niektóre podstawowe usługi. Od połowy maja cztery organizacje zaczęły się wycofywać z dostarczania wody cysternami. W efekcie ponad 330 tys. osób w ok. 250 miejscach było zagrożonych utratą głównego źródła wody pitnej. Sierpniowe dane wskazują, że 90 proc. populacji Strefy Gazy doświadcza częstych i nieprzewidywalnych zakłóceń w dostępie do bezpiecznej, czystej wody. Pod koniec maja 23 organizacje zajmujące się bezpieczeństwem żywnościowym dostarczały ok. 678 tys. posiłków dziennie, podczas gdy w połowie marca było ich ok. 1,5 mln. OCHA wskazuje, że spadek ten wynikał przede wszystkim z niedofinansowania. Apel humanitarny ONZ na 2026 rok dotyczący okupowanych terytoriów palestyńskich był w połowie sierpnia sfinansowany w nieco ponad 37 proc.

Również w Jemenie niedobór środków doprowadził do znacznego ograniczenia pomocy żywnościowej. W 2025 roku sfinansowano tylko 22 proc. potrzeb w zakresie bezpieczeństwa żywnościowego i rolnictwa oraz 9 proc. potrzeb dotyczących żywienia. Światowy Program Żywnościowy (WFP) zapowiadał, że przez redukcje w budżecie musi zmniejszyć w 2026 roku liczbę osób objętych pomocą żywnościową na terenach kontrolowanych przez uznawany międzynarodowo rząd z 3,4 mln do 1,6 mln. W maju br. 62 proc. gospodarstw domowych miało trudności z zaspokojeniem swoich minimalnych potrzeb żywnościowych, a 36 proc. zmagało się z poważnym niedoborem żywności.

– Cięcia w pomocy humanitarnej mają wiele przyczyn. Kraje zmieniają zainteresowania, nie chcą już wspierać danego regionu, są bardziej zainteresowane pomocą np. na innym kontynencie. W wielu państwach pogorszyła się sytuacja gospodarcza, więc potrzebne są oszczędności, a niestety pomoc humanitarna jest tym obszarem, gdzie często dokonuje się cięć. Niestety niektóre kraje ideologicznie odeszły od wspierania systemu pomocy humanitarnej – tłumaczy rzeczniczka PAH.

Według raportu Global Humanitarian Assistance w 2025 roku międzynarodowe finansowanie pomocy humanitarnej spadło o 20 proc., do 33,3 mld dol., i znalazło się na najniższym poziomie od dekady. Największych cięć dokonały Stany Zjednoczone i Niemcy, które łącznie odpowiadały za 88 proc. całego spadku. Finansowanie ze strony USA zmniejszyło się o 55 proc. – z 13,5 mld dol. do 6,1 mld dol., a ze strony Niemiec o 36 proc. – z 2,3 mld do 1,5 mld dol. Spada również finansowanie od prywatnych darczyńców – w 2025 roku było niższe o 40 proc. w porównaniu ze szczytowym poziomem z 2022 roku.

Raport wskazuje, że w 2026 roku środków może być jeszcze mniej. W zależności od scenariusza finansowanie publiczne może spaść o kolejne 2–11 proc. w porównaniu z 2025 rokiem. W bardziej pesymistycznym wariancie oznaczałoby to spadek o 39 proc. względem najwyższego poziomu z 2023 roku.

– Polska Akcja Humanitarna pozyskuje finansowanie z różnych stron, od osób prywatnych, które chcą pomagać, po firmy zainteresowane wspieraniem konkretnego regionu czy konkretnych rodzin. Pozyskujemy też środki z instytucji międzynarodowych, więc możliwości jest wiele. Ale fakt jest taki, że niestety kurczą się dostępne zasoby. Wiele organizacji decyduje się na wyjście z niektórych regionów, bo nie są już w stanie finansować tam dalszej pomocy – wskazuje Helena Krajewska.

Mniejsze finansowanie zmusza niektóre organizacje humanitarne także do ograniczania zatrudnienia. Większość ich personelu w krajach objętych kryzysami stanowią pracownicy lokalni.

– W PAH pracuje blisko 600 osób i są to głównie pracownicy lokalni, czyli osoby zatrudnione w krajach, w których trwa kryzys humanitarny, jak Ukraina, Jemen, Somalia czy Madagaskar. Na całym świecie pracowników humanitarnych jest 500–630 tys. Cięcia w pomocy humanitarnej, masowe zwolnienia i duże zagrożenia związane z tą pracą powodują, że liczba pracowników spada, podczas gdy potrzeb jest coraz więcej – mówi rzeczniczka PAH.

Według danych OCHA w 2025 roku w 21 krajach zginęło co najmniej 326 pracowników organizacji humanitarnych. Od 2023 do 2025 roku liczba ofiar śmiertelnych przekroczyła 1 tys. Najwięcej pracowników humanitarnych zginęło na okupowanych terytoriach palestyńskich, ale ofiary odnotowano również m.in. w Sudanie, Sudanie Południowym, Ukrainie i Demokratycznej Republice Konga.

Ataki dotyczą także placówek i pracowników ochrony zdrowia. Według WHO w 2025 roku odnotowano 1350 ataków na ochronę zdrowia w 19 krajach i terytoriach. Zginęło w nich 1981 pracowników ochrony zdrowia i pacjentów, a 1168 zostało rannych.

– Wiemy też o przypadkach, kiedy osoby, którym udzielaliśmy pomocy, trafiły pod ostrzał podczas transportu karetką – mówi Helena Krajewska. – Do takich ataków dochodzi, mimo że pracownicy humanitarni i ochrona zdrowia powinni być pod ochroną międzynarodową. 

Około 1 proc. próbek pobieranych podczas kontroli antydopingowych w Polsce daje wynik pozytywny. To poziom zbliżony do światowego. Coraz dokładniejsze metody badań pozwalają wykrywać nawet mikrodawki niedozwolonych substancji, ale problemem jest ich łatwa dostępność w internecie. Polska Agencja Antydopingowa (POLADA) wspólnie z organami ścigania prowadzi operacje przeciwko nielegalnym laboratoriom i przestępczości sterydowej.

W 2025 roku Międzynarodowa Agencja ds. Testów (ITA) pobrała 41,8 tys. próbek od 17,3 tys. zawodników i prowadziła 483 potencjalne postępowania dotyczące naruszenia przepisów antydopingowych. Kontrole coraz częściej opierają się nie tylko na wykrywaniu substancji w pojedynczej próbce, lecz także na analizie zmian zachodzących w organizmie zawodnika w czasie, m.in. w ramach paszportu biologicznego sportowca (ABP). 

– Skala naruszeń przepisów antydopingowych wynosi ok. 1 proc. próbek pobranych przez agencje antydopingowe na całym świecie. Podobnie jest również w Polsce. Nie ma natomiast obecnie takiej sytuacji, w której któreś dyscypliny są zapomniane przez kontrolerów antydopingowych. Jako Polska Agencja Antydopingowa staramy się objąć programem kontroli antydopingowych wszystkie dyscypliny sportu w naszym kraju – podkreśla w rozmowie z agencją Newseria Hubert Dziudzik, p.o. dyrektor Polskiej Agencji Antydopingowej.

Ostatnie opublikowane pełne dane roczne dotyczą 2024 roku. Pobrano wówczas 2407 próbek moczu i krwi oraz przeprowadzono 662 akcje kontrolne wśród zawodników reprezentujących 40 związków sportowych. W 2024 roku stwierdzono 12 przypadków podejrzenia naruszenia przepisów antydopingowych.

– Najwięcej próbek pozytywnych przez lata dawało podnoszenie ciężarów i sporty siłowe, gdzie doping był powszechny. Teraz ta sytuacja się zmieniła z uwagi na wzmożony program kontroli antydopingowej w tych dyscyplinach sportu. W każdym roku obserwujemy różną skalę zjawiska w różnych dyscyplinach – wskazuje Hubert Dziudzik.

Próbki pobrane od zawodników mogą być ponownie badane nawet wiele lat później. Zgodnie ze Światowym Kodeksem Antydopingowym mogą być one przechowywane przez 10 lat i ponownie analizowane z wykorzystaniem nowszych metod. Program ponownego badania próbek z igrzysk olimpijskich w Londynie w 2012 roku doprowadził do stwierdzenia 73 naruszeń przepisów antydopingowych i odebrania 31 medali. Większość przypadków wykryto dzięki metodzie badania długoterminowych metabolitów sterydów anabolicznych, która nie była dostępna podczas pierwotnej analizy próbek w 2012 roku.

– Obecnie jako jednostki odpowiedzialne za zwalczanie dopingu w sporcie jesteśmy w stanie wykryć praktycznie każdy przypadek naruszenia. Limity detekcji są już coraz większe, tak że nawet stosowanie mikrodawek substancji dopingowych może być wykrywane i raportowane, a następnie sankcjonowane przez właściwe organy dyscyplinarne – ocenia p.o. dyrektor POLADA.

Agencja udostępnia zawodnikom bazę leków zabronionych, w której można sprawdzić status preparatów dostępnych na polskim rynku. W razie wątpliwości mogą oni również korzystać z Antydopingowego Pogotowia Informacyjnego. W 2026 roku do tych narzędzi dołączyło nowe rozwiązanie umożliwiające weryfikację leku na podstawie jego opakowania.

– To aplikacja, która w czasie rzeczywistym na podstawie zdjęcia kodu kreskowego lub samego opakowania pokaże zawodnikowi, czy ten lek zawiera w swoim składzie substancje zabronione – wyjaśnia Hubert Dziudzik.

Problem dotyczy także suplementów diety, które mogą zawierać niewskazane na etykiecie substancje zabronione. W badaniu Sport Integrity Australia z 2025 roku spośród 200 suplementów sportowych kupionych w internecie 35 proc. zawierało co najmniej jedną substancję zabronioną przez WADA. W 57 proc. produktów, w których wykryto takie substancje, nie były one wymienione na etykiecie ani w opisie na stronie internetowej.

– To zawodnik odpowiada za to, co znajduje się w jego organizmie, i na nim spoczywa obowiązek udowodnienia, że doping został przyjęty nieświadomie – przypomina ekspert. – Najważniejsza jest edukacja – to najlepsze narzędzie, żeby dotrzeć do zawodników. Staramy się ich uczulić nie tylko na ryzyka związane ze stosowaniem dopingu, czyli dyskwalifikacją, ale również na powikłania zdrowotne, które mogą wystąpić na skutek stosowania substancji zabronionych.

POLADA współpracuje ze służbami w zwalczaniu nielegalnej produkcji i dystrybucji substancji dopingujących. Jak podkreśla, skala produkcji i dystrybucji tego rodzaju środków jest ogromna, szczególnie steroidów anaboliczno-androgennych.  Tylko w pierwszym półroczu 2026 roku agencja 90 razy wspierała działania służb w tym zakresie – średnio co drugi dzień.

– Jesteśmy jednym z liderów działalności śledczej w zakresie walki z dopingiem w sporcie. To narzędzie, które w naszym kraju weszło na najwyższy możliwy poziom, czego efektem są liczne operacje z organami ścigania, ale również fakt, że inne agencje na świecie starają się od nas uczyć, jak należy walczyć z nielegalną przestępczością sterydową – wskazuje p.o. dyrektor POLADA. – Rozwój technologii, a przede wszystkim rozwój internetu, zdecydowanie zwiększył dostępność substancji zabronionych na rynku.

Jak podkreśla, nowe technologie coraz istotniej wspierają jednak także walkę z dopingiem. Wśród nich są także narzędzia sztucznej inteligencji, wykorzystywane w analizowaniu danych, ale wciąż pozostają one jedynie wsparciem pracy kontrolerów.

– Najważniejszym zadaniem dla Polskiej Agencji Antydopingowej na następny rok jest wejście 1 stycznia 2027 roku znowelizowanej wersji Światowego Kodeksu Antydopingowego. Między innymi dlatego obecnie w Polsce trwają prace nad nowelizacją ustawy o zwalczaniu dopingu w sporcie, która jest głównym aktem prawnym regulującym te kwestie w naszym kraju – mówi Hubert Dziudzik.

W 2026 roku Światowa Agencja Antydopingowa (WADA) wprowadziła zmiany w zasadach kontroli antydopingowych. Od 1 kwietnia 2026 roku skróciła z dwóch godzin do 60 minut minimalny czas, jaki musi upłynąć od zakończenia wysiłku do pobrania próbki krwi m.in. na potrzeby modułu hematologicznego paszportu biologicznego sportowca. Z kolei na obowiązującej od początku roku liście substancji i metod zabronionych znalazły się nowe regulacje dotyczące m.in. manipulacji krwią oraz kolejnych substancji o działaniu stymulującym.

Kolejne zmiany w światowym systemie antydopingowym zaczną obowiązywać od 1 stycznia 2027 roku wraz z nowym Światowym Kodeksem Antydopingowym i standardami międzynarodowymi. Dotyczą m.in. zasad ustalania sankcji, większej odpowiedzialności personelu – trenerów, lekarzy i innych osób z otoczenia wspierającego zawodników oraz wzmocnienia niezależności krajowych organizacji antydopingowych.

Piosenkarka podkreśla, że budowa domu była dla niej wyjątkowo ważnym przedsięwzięciem. Teraz już może w pełni cieszyć się miejscem, które stało się dla niej nie tylko przestrzenią do życia, ale również azylem pozwalającym spojrzeć na codzienność z innej perspektywy. Maria Sadowska zapewnia też, że w swoich czterech ścianach stara się nabrać dystansu do świata showbiznesu. Ma też nadzieję, że właśnie w tej swobodnej, domowej atmosferze uda jej się w przyszłości zrealizować kolejne muzyczne projekty.

– Ten dom bardzo mnie pocieszył, w tym roku spędzamy w nim pierwsze lato. On daje mi bardzo dużo szczęścia, uziemienia i dystansu do szalonego świata showbiznesu. Można na to wszystko popatrzeć trochę z daleka, wejść rano na golasa do jeziora, popływać, poczuć się sobą i zaakceptować siebie – mówi agencji Newseria Maria Sadowska.

Artystka podkreśla, że ten dom to nie jest dla niej tylko inwestycja, ale również pewien rodzaj twórczości. Kolejne etapy budowy wymagały czasu, zaangażowania i podjęcia wielu różnych decyzji, a ona sama mogła obserwować, jak z początkowego pomysłu stopniowo powstaje konkretne, namacalne miejsce.

– Przez całe życie produkowałam rzeczy niematerialne, robiłam filmy, muzykę, nic, czego mogłam dotknąć, nigdy nie zbudowałam nic, co jest trwałe, co stoi po prostu, co jest namacalne. Ten dom budowaliśmy przez prawie siedem lat, więc to bardzo długo trwało. Jest to moje wielkie życiowe przedsięwzięcie. Teraz widzę, że taki dom to też jest jakiś rodzaj sztuki, że tworzysz sztukę życia w takim domu – mówi.

Jak podkreśla, drzwi jej domu są zawsze otwarte dla gości. Chętnie zaprasza do siebie różnych twórców.

– To jest też dom artystów, odwiedzają mnie przyjaciele, muzycy, mam nadzieję, że uda nam się twarzowo spotkać w tym domu i nagrać jakąś fajną piosenkę, bo się namawiamy. Wierzę, że to się uda, wiadomo, że wszyscy jesteśmy zajęci – mówi.

Dla artystów wakacje to czas wzmożonej pracy. Dlatego na krótki wypoczynek udała się kilka tygodni wcześniej.

– Udało mi się na chwilę w czerwcu pojechać naszym kamperem z dzieciakami w krótką podróż, a teraz bardzo dużo gramy, co mnie cieszy, że wróciłam do grania. Niestety teraz nie odpoczywam tak, jak bym chciała, ale coś za coś. Natomiast w każdą wolną chwilę możecie mnie znaleźć na Suwalszczyźnie – mówi Maria Sadowska.

Z okazji powrotu na scenę muzyczną piosenkarka przygotowała dla swoich fanów koncert akustyczny „Kiedy nie ma miłości”. To zbiór największych przebojów artystki z jej ostatnich albumów, które łączy wspólna opowieść o pięknych uczuciach. Na scenie towarzyszy jej bowiem mąż, Adrian Łabanowski. Podczas koncertu można również usłyszeć piosenki z filmów, które wyreżyserowała. Jest to więc podróż przez kolejne etapy jej życia i twórczości.

– Jest to bardzo specjalny koncert akustyczny na „pięćdziesiątkę”, w którym nie tylko gram i śpiewam, ale też opowiadam historie z życia kobiety, artystki, reżyserki, muzyka. Myślę, że to jest ciekawe. Niektórzy mówią, że to jest trochę jak kabaret, trochę jak wizyta u psychologa. Bardzo się cieszę, ponieważ gramy te koncerty w małym, kameralnym składzie, co wymaga trochę zadumy, skupienia. I ja, która zawsze jeździłam z wielkim zespołem, robiłam dużo hałasu, teraz zapraszam na całkowicie inny koncert – dodaje.

Najbliższy zaplanowany występ Marii Sadowskiej odbędzie się 28 listopada 2026 roku w Białymstoku.

Aktor przekonuje, że jest mocno zapracowany i nawet nie ma czasu pojechać na wakacje. Projekty zawodowe dają mu jednak sporo satysfakcji, a ta rekompensuje brak wypoczynku. Od września Antoniego Królikowskiego będzie można oglądać w kolejnym sezonie serialu kryminalno-obyczajowego „Uroczysko” w TV4.

Antoni Królikowski należy do osób, które dobrze się czują w ciągłym ruchu. Zamiast urlopu wybiera więc kolejne zawodowe wyzwania i zapewnia, że taki tryb życia mu odpowiada.

– Właśnie zdałem sobie sprawę, że nie odpoczywam, ja zawsze coś robię. Jednak lubię ten stan, że mam zawsze zajęcie. I do tego każdy dąży, żeby zawsze mieć co robić, czy zawodowo, czy niezawodowo. Cieszę się, że mam co robić przede wszystkim zawodowo – mówi agencji Newseria Antoni Królikowski.

Aktor dużo czasu spędza chociażby na planie serialu „Uroczysko”, gdzie wciela się w komisarza Filipa Ziomeckiego. W pracy jego bohater na co dzień mierzy się z trudnymi zagadkami kryminalnymi. A i w życiu osobistym nie brakuje komplikacji.

– Zasuwamy, bo we wrześniu mamy premierę sezonu. Wracam na komendę i jedziemy z przesłuchaniami kolejnych podejrzanych, potem wsiadam w furę z kumplem czy kumpelą policjantką i jedziemy zatrzymać kolejnego bandytę. To jest moje drugie życie, ale to tak wygląda, to są skomplikowane rzeczy, bo  trzeba pojechać, założyć umundurowanie, kajdanki zapiąć klientowi, zabrać go do samochodu, wsadzić, potem przesłuchać, elegancko wydobyć informacje, zapisać ważniejsze rzeczy. Policyjna praca jest bardzo skomplikowana – mówi.

Antoni Królikowski cieszy się, że ta produkcja tak przypadła do gustu widzom. Trwają prace nad szóstym sezonem.

– „Uroczysko” z małego czegoś zmieniło się w coś dużego. Widzę, że coraz częściej przychodzą producenci, nawet w Polsacie, mówiąc: „A to »Uroczysko«, to kurde”. Nie: „Ale wam to wyszło, za darmo robione, taki hit”. Czasem właśnie niewiele trzeba, po prostu trzeba chcieć, a nam się chciało, więc może to jest metoda – dodaje.

Nowe odcinki „Uroczyska” będzie można oglądać od 1 września, od poniedziałku do czwartku o godz. 20:00 w Czwórce.

Zmiany klimatu zwiększają ryzyko występowania gwałtownych zjawisk pogodowych i mogą zwiększać ich intensywność. Naukowcy podkreślają, że ten kierunek nie jest zaskoczeniem – modele klimatyczne od lat pokazują, z czym będziemy musieli się mierzyć. Większym problemem jest przygotowanie na skutki tych zmian. Polska ma w tym zakresie duże zaległości – zarówno pod względem infrastruktury, jak i świadomości oraz umiejętności reagowania na ostrzeżenia.

– Widać w danych meteorologicznych, że pakujemy się w trudny klimat. To oznacza, że będziemy mieć do czynienia z gwałtowniejszymi typami pogód, które będą testować naszą infrastrukturę cywilizacyjną. Dla mnie ogromnym zaskoczeniem jest to, jak bardzo nasz dyskurs polityczny i społeczny jest nieprzygotowany do tego typu wyzwań: do rozmowy i wymagania od naszych polityków działania i reakcji – podkreśla w rozmowie z agencją Newseria Michał Brennek z Zakładu Fizyki Atmosfery Instytutu Geofizyki PAN.

Jak podkreślają klimatolodzy, w dyskursie publicznym wciąż zdarzają się niezgodne z wiedzą naukową tezy dotyczące klimatu. Jako przykład prof. Szymon Malinowski z Komitetu ds. Kryzysu Klimatycznego PAN oraz prof. Bogdan Chojnicki z Uniwersytetu Przyrodniczego w Poznaniu podają projekt ustawy Prawa i Sprawiedliwości dotyczący wyjścia Polski z unijnego systemu handlu emisjami (ETS), w którym znalazły się tezy, że człowiek nie ma żadnego wpływu na klimat, a poziom CO₂ w atmosferze ziemskiej jest krytycznie niski, a nie alarmująco wysoki.

– Od ponad 100 lat uszczegółowiamy bardzo drobne detale, rozumiejąc coraz lepiej system klimatyczny. Czy jesteśmy w stanie przewidzieć, jak będzie się zmieniał klimat? Tak, jak najbardziej, ale częścią tego systemu klimatycznego jest to, co robi człowiek, i tego nie do końca jesteśmy w stanie przewidzieć. Ludzie nie rozumieją i nie podejmują działania, dopóki coś bardzo nie zaboli. A ponieważ klimat cechuje się dużą inercją, to gdy już zaboli, to niestety nie będzie już powrotu do stabilnego klimatu – mówi Michał Brennek.

Według raportu Światowej Organizacji Meteorologicznej (WMO) „Stan globalnego klimatu 2025” lata 2015–2025 były najcieplejszymi latami w historii pomiarów. W 2025 roku średnia globalna temperatura była o ok. 1,43°C wyższa niż w latach 1850–1900. Oceany nadal się nagrzewają i przez ostatnie dwie dekady pochłonęły rocznie ilość energii odpowiadającą około 18-krotności rocznego zużycia energii przez ludzkość. Postępuje również topnienie lodowców, a zasięg lodu morskiego w Arktyce był bliski rekordowo niskiego. Po raz pierwszy WMO zaliczyła też nierównowagę energetyczną Ziemi do kluczowych wskaźników klimatycznych – osiągnęła ona najwyższy poziom w 65-letnim okresie pomiarów.

Według WMO średnia temperatura w poszczególnych latach 2026–2030 ma być o 1,3–1,9°C wyższa od średniej z lat 1850–1900. Organizacja ocenia na 91 proc. prawdopodobieństwo, że przynajmniej w jedno z tych lat czasowo przekroczy próg 1,5°C, a na 86 proc. – że w tym okresie padnie nowy globalny rekord temperatury.

– Z czym możemy się mierzyć klimatycznie i pogodowo za 5–10 lat? Bardzo dużo zależy od tego, co dzisiaj zrobimy. Jedna strona medalu to stabilizacja klimatu i nasze działania, które podejmujemy jako ludzkość, i tu też mamy sukcesy. Uznano, że najczarniejszy scenariusz zmiany klimatu się nie zrealizuje, ale nie dlatego, że nauka się myliła, tylko dlatego, że podjęliśmy skuteczne działania i ograniczyliśmy emisję CO₂ i gazów cieplarnianych – mówi ekspert Zakładu Fizyki Atmosfery Instytutu Geofizyki PAN. – Druga rzecz to jest pytanie, jak będziemy cywilizacyjnie przystosowani na przykład do ochrony naszych najmłodszych i najstarszych. We wrześniu marszałek Sejmu zapowiedział debatę o dostosowaniu do zmiany klimatu i bezpieczeństwie klimatycznym. Dotychczas politycy w ogóle nie podejmowali tego tematu, a on jest bardzo ważny.

Od stycznia 2025 roku miasta liczące co najmniej 20 tys. mieszkańców mają ustawowy obowiązek przygotowania miejskich planów adaptacji. Obejmuje on łącznie 209 miast, przy czym około trzech czwartych z nich już wcześniej dobrowolnie przygotowywało takie dokumenty. Plany mają uwzględniać lokalne zagrożenia meteorologiczne i hydrologiczne oraz określać działania dotyczące m.in. zazieleniania miast i zagospodarowania wód opadowych.

Z badania More in Common wynika, że Polacy zdają sobie sprawę z rosnącej skali zagrożeń – 59 proc. respondentów dostrzega, że fale upałów są coraz częstsze i bardziej dotkliwe. Z drugiej strony tylko 7 proc. Polaków uważa państwo za dobrze przygotowane na ekstremalne zjawiska pogodowe, a połowa badanych ocenia, że nie chroni ono odpowiednio obywateli przed skutkami zmiany klimatu. Zaledwie 11 proc. badanych uważa, że instytucje publiczne sprawnie zapobiegają i reagują na bieżąco w sytuacjach kryzysowych.

– Cywilizacyjnie budujemy miasta głównie dla samochodów, a nie dla pieszych, wycinamy, co się da, betonujemy, ile się da. Nie jesteśmy przygotowani na to, że nasze budynki za chwilę nie będą potrzebowały izolacji dlatego, że na zewnątrz jest zimno, tylko dlatego, że jest za gorąco. Nie będziemy rozważać, ile potrzebujemy energii na zimę, a będziemy także rozważać, ile potrzebujemy energii latem, żeby było chłodniej. Mam wrażenie, że zostaliśmy w Polsce bardzo z tyłu z tą transformacją – przekonuje ekspert PAN.

Jak podkreśla, na przestrzeni ostatnich lat znacząco poprawiamy możliwości prognozowania pogody i klimatu, w czym pomagają nam nowe technologie.

– Jestem bardzo zdziwiony, że Polska jeszcze nie uczestniczy w pracach Europejskiego Centrum Średnioterminowych Prognoz Pogody, że nie jesteśmy nawet stowarzyszonymi członkami w ECMWF, tylko kupujemy od nich produkty. W tym centrum wspólnym wysiłkiem państw europejskich przesuwa się granicę skutecznego przewidywania pogody, ale także zapewnia niezwykle dobre prognozy klimatyczne. Mam nadzieję, że niebawem dołączymy do tej organizacji, bo to nie tylko kwestia nauki, ale przede wszystkim skutecznej osłony meteorologicznej naszego kraju – mówi Michał Brennek.

ECMWF zrzesza obecnie 23 państwa członkowskie, a kolejnych 12 ma status państw współpracujących. W tej drugiej grupie są m.in. Czechy, Słowacja, Węgry, Rumunia, Bułgaria, Litwa i Łotwa. Państwa uczestniczące w pracach otrzymują w czasie rzeczywistym dane z prognoz ECMWF oraz mają dostęp do podstawowych zasobów obliczeniowych i archiwum meteorologicznego, a państwa członkowskie również do superkomputerów centrum.

Aktorka podkreśla, że ma do tego kultowego serialu duży sentyment, bo był ważnym etapem w jej karierze zawodowej i jednym z ciekawszych doświadczeń. Teraz Elżbieta Romanowska co prawda nie narzeka na brak propozycji zawodowych, jednak nie wróci już do roli Joli w nowych odcinkach „Rancza”. Jak zaznacza, jej nieobecność nie jest związana z nadmiarem zawodowych obowiązków.

Po prawie 10 latach przerwy kultowy serial „Ranczo” powróci z 11. sezonem zatytułowanym „Ranczo. Zemsta wiedźm”. Telewizja Polska zamówiła sześć premierowych odcinków, które mają stanowić spójną opowieść domykającą losy mieszkańców Wilkowyj. Zdjęcia ruszyły w czerwcu. W nowych odcinkach ponownie pojawi się wielu dobrze znanych bohaterów, zabraknie jednak Joli Pietrek.

– Mojej postaci nie będzie, to znaczy mnie tam nie będzie. Nie został mi zaproponowany powrót Joli jako postaci, więc mnie tam na pewno państwo nie zobaczycie – mówi agencji Newseria Elżbieta Romanowska.

Aktorka zaznacza, że nie jest to spowodowane jej napiętym grafikiem. Ona była gotowa stawić się na planie, jednak nikt z produkcji nie odezwał się do niej.

– Nie, absolutnie, to nie przez moje zajętości zawodowe – mówi.

Elżbieta Romanowska nie ukrywa, że lubiła „Ranczo” i ucieszyła się na wieść o kontynuacji tego serialu. Miło wspomina współpracę z ekipą realizującą, dlatego żałuje, że niedane jest jej ponownie być częścią tego projektu.

– Nie wiem, jak można nie lubić tego serialu. Dla mnie to była fantastyczna przygoda, która zakończyła się 10 lat temu. Miałam przyjemność pracować ze znakomitymi aktorami, z cudownym reżyserem i nie ukrywam, że to była przygoda życia. Natomiast przez te 10 lat też wiele się zmieniło, teraz czas na inne, nowe wyzwania, więc akurat na brak propozycji nie narzekam – mówi.

Prezenterka cieszy się, że w „Halo tu Polsat” miała okazję współpracować z Krzysztofem Ibiszem i jest mu wdzięczna za to, że w każdej sytuacji mogła liczyć na jego wsparcie. Zauważa też, że widzowie przyzwyczajają się do konkretnych twarzy i duetów, a jednocześnie oczekują świeżości. Nowi prowadzący wnoszą bowiem do znanego formatu inną energię i temperament.

Ewa Wachowicz jest pełna uznania dla pracy Krzysztofa Ibisza. Docenia jego telewizyjne doświadczenie, doskonałą organizację pracy i umiejętność odnalezienia się w każdej sytuacji.

– Krzysiu jest cudownym fachowcem, tak że uwielbiałam prowadzić z nim poranki. Wpadał do garderoby, wyciągał scenariusz, zaczynał dzielenie tekstu i po prostu robił to perfekcyjnie. Był dobrym partnerem i również męskim ramieniem. Szłam za nim i mnie się to niesamowicie podobało, że on tutaj rozdaje role. Ale też były sytuacje, kiedy ja się w jakimś temacie lepiej czułam i wtedy całkowicie mi go oddawał. Mieliśmy też system znaków, dotknięć i gestów, dzięki którym mogliśmy się porozumiewać. Naprawdę super się pracuje z Krzyśkiem – mówi agencji Newseria Ewa Wachowicz.

Ten duet to już jednak przeszłość. W porannym weekendowym paśmie Polsatu następują bowiem zmiany. Do zespołu gospodarzy już dołączyła Ida Nowakowska.

– Ida fantastycznie poprowadziła ramówkę Polsatu, więc absolutnie super sprawdzi się w poranku „Halo tu Polsat” – mówi prezenterka.

Ewa Wachowicz podkreśla, że kariera w telewizji rzadko przebiega według jednego, niezmiennego scenariusza. Jedne formaty się kończą, inne się zaczynają, a doświadczenie zdobyte wcześniej pozostaje. Pozwala podejmować kolejne wyzwania i realizować nowe projekty.

– Telewizja jest takim medium, w którym wszystko się zmienia, może poza tym, że zawsze jest prognoza pogody i zawsze jest wiecznie młody Ibisz. Coś ma swój początek, coś ma swój koniec, przynajmniej dla mnie, i to są naturalne rzeczy w telewizji. Ja pracuję w telewizji Polsat od samego początku. Zaczynałam od tego, że prowadziłam studio niedzielne, później był teleturniej „100% dla stu”, później „Top Chef”, czyli mój ukochany format – mówi.

Jej zawodowa droga pokazuje, że telewizja wymaga elastyczności i gotowości na nowe wyzwania. Teraz Ewa Wachowicz skupia się na realizacji kolejnych odcinków swojego autorskiego programu „Ewa gotuje”. Premiera na antenie telewizji Polsat już we wrześniu. W planach jest także nowy projekt: „Ewa buduje”.

IMGW odnotował w całym kraju prawie 400 stacji hydrologicznych z przepływami poniżej średniego niskiego przepływu, a na warszawskim odcinku Wisły w sierpniu padł kolejny rekord niskiego stanu wody. Stolica nie jest zagrożona przerwami w dostawach wody czy ciepła, ale coraz niższe przepływy rzeki wpływają m.in. na żeglugę, gospodarkę wodną i funkcjonowanie infrastruktury. Miasto rozwija małą retencję i zielono-błękitną infrastrukturę, aby lepiej się przygotować zarówno na susze, jak i gwałtowne wezbrania.

– Niskie stany poziomu Wisły są papierkiem lakmusowym zmian klimatycznych. One są namacalne i widoczne. Trzy ostatnie sezony to ewidentny dowód na to, że mamy coraz mniej wody, która przepływa. To wynika m.in. z tego, że charakter Wisły jest śnieżno-deszczowy – mówi agencji Newseria Jan Piotrowski, pełnomocnik prezydenta Warszawy ds. Wisły. – Ostatnia zima była śnieżna, ale bardzo długo mroźna, więc śnieg nie topniał i ziemia nie nasiąkała wodą. Nie było więc małej retencji. Wiosną z kolei bardzo szybko śnieg stopniał, więc woda nie miała kiedy się w tej rzece pojawić.

14 sierpnia IMGW poinformował, że w całym kraju liczba stacji hydrologicznych z przepływem poniżej wartości średniego niskiego przepływu z wielolecia (SNQ) wynosi 392. W szczytowym momencie lata 2025 roku 314 stacji hydrologicznych w Polsce miało przepływ poniżej SNQ, co odpowiadało 30 proc. wszystkich stacji. Dla porównania w 2024 roku było ich maksymalnie 308, ale w 2023 roku – 200. W połowie sierpnia obowiązywało 89 ostrzeżeń przed suszą hydrologiczną.

Z raportu „Klimat Polski 2025” IMGW wynika, że w ubiegłym roku roczna suma opadów wyniosła 546 mm, czyli 89,31 proc. normy. IMGW sklasyfikował 2025 jako rok suchy. Dodatkowo średnia temperatura w Polsce wyniosła 9,5°C, czyli 0,8°C powyżej normy z lat 1991–2020. Od 1951 roku temperatura w Polsce wzrosła w skali roku o ok. 2,4°C.

We wrześniu 2025 roku Wisła na stacji Warszawa-Bulwary osiągnęła historyczne minimum. 2 września stan wody według ówczesnej skali wodowskazu wynosił 4 cm przy przepływie ok. 154 m³/s. Wartość ta odpowiada 104 cm w obecnej skali. 7 sierpnia 2026 roku IMGW poinformował o kolejnym rekordzie – na stacji Warszawa-Bulwary stan wody spadł do 102 cm.

– Poziom rzeki jest dla nas bardzo istotny, ale jeszcze istotniejsze są przepływy. To jest miara, która nas informuje, ile metrów sześciennych wody w danym momencie przepływa. Teraz jest to ok. 160 m³ i jeszcze trochę nam brakuje do najbardziej dramatycznych sytuacji w latach 20. i 40., kiedy mieliśmy ok. 80 i 120 m³/s. Natomiast przyroda informuje nas, że musimy wziąć pod uwagę takie ryzyko. Tak samo mogą się pojawić wezbrania – wyjaśnia Jan Piotrowski.

Ostatnie wielkie wezbranie Wisły miało miejsce w 2010 roku, kiedy poziom wody przekroczył stan alarmowy, osiągając 780 cm.

– W tej chwili na wodowskazie mamy 104 cm, a możemy mieć 704 i 804 cm, bo na to mniej więcej Warszawa jest przygotowana. Proszę sobie wyobrazić, jaka to jest rozpiętość skali wody. Tu, gdzie teraz stoimy – na wale, który ma chronić przeciwpowodziowo lewobrzeżną część Warszawy – ta woda z natury mogłaby podejść do tej wysokości – mówi pełnomocnik prezydenta Warszawy ds. Wisły. 

Jak podkreśla, infrastruktura hydrotechniczna jest przygotowana na obie skrajności, również na obecne niskie stany wody, które jednak długoterminowo mogą mieć wpływ choćby na działalność elektrociepłowni na Siekierkach. Woda pobierana z Wisły jest używana na potrzeby chłodzenia urządzeń technologicznych.

W Europejskiej strategii odporności gospodarki wodnej, przyjętej w połowie 2025 roku, Komisja Europejska wskazuje, że 17 proc. zasobów wodnych w UE zużywanych jest na cele energetyczne. Z tego powodu Unia Europejska zapowiada inicjatywy, które mają na celu szukanie dostępnych i wykonalnych metod chłodzenia suchego.

– Nie ma teraz sytuacji, w których zagrażają nam jakiekolwiek blackouty czy brak ciepła, natomiast musimy myśleć o przyszłości. Wisła powinna być naszym sygnałem. Musimy brać pod uwagę to, co się na niej dzieje, jeśli chcemy zabezpieczyć nie tylko rzekę przyrodniczo, ale również komfort życia w mieście – mówi Jan Piotrowski.

Niskie stany rzeki mają wpływ na rekreację w Warszawie. Żegluga rzeczna przez ostatnie lata stała się ważnym elementem oferty turystycznej stolicy. W ubiegłym roku na pokładach jednostek floty Krypa.pl blisko 40 tys. pasażerów wzięło udział w rejsach turystycznych i wydarzeniach tematycznych na Wiśle w stolicy.

– Z naszych badań wynika, że już ponad 30 proc. mieszkańców spędza czas w weekendy aktywnie. Nie tylko przychodzi nad rzekę posiedzieć, ale też chce wziąć udział w spływie kajakowym czy rejsie rekreacyjnym. Promy to bardzo charakterystyczny element warszawskiego odcinka Wisły. Niestety w tym roku funkcjonują w sposób incydentalny, m.in. dlatego, że to są jednostki dość stare, z bardzo dużym zanurzeniem. Jeśli na wodowskazie mamy 104 cm, to jest jasne, że taki statek nie będzie mógł popłynąć, bo zatrzyma się na którejś z mielizn lub rafie kamiennej. Widać, że tych rejsów jest trochę mniej, do tego odbywają się na krótszych odcinkach – wskazuje ekspert.

Miejskie Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji podkreśla, że Warszawa ma stabilną sytuację w kontekście dostępu do wody, ponieważ ma dwa źródła – Wisłę (70 proc.) oraz Jezioro Zegrzyńskie. Choć nie zagrażają nam zakłócenia dostaw wody spowodowane suszą, to notowane niskie poziomy wody w rzece, szczególnie w sezonie letnim, są powodem do niepokoju.

– To są informacje, które mówią nam wprost, że musimy się zastanowić nad tym, jak z tej wody korzystamy. Tych zasobów może nie być więcej, nie dolejemy wody do Wisły – wskazuje Jan Piotrowski. – MPWiK czerpie wodę z Wisły, która po przefiltrowaniu jest dostarczana do kranów. Jeśli będziemy ją używać w sposób zrównoważony, możemy mieć chociaż nadzieję, że mamy wpływ na to, co się dzieje.

Eksperci MPWiK wskazują na potrzebę racjonalnego korzystania z zasobów wodnych. Wymieniają m.in. zakręcanie wody podczas mycia zębów, zamianę kąpieli na szybki prysznic, montaż perlatorów, „łapanie” deszczówki i wykorzystywanie jej do podlewania, używanie wodooszczędnych pralek i zmywarek.

Jak wskazuje Jan Piotrowski, zrównoważone korzystanie z zasobów dotyczy także samego miasta, chociażby w zakresie opieki nad miejską zielenią: parkami, zieleńcami i zielenią przydrożną.

– Warszawa jest jednym z najbardziej zielonych miast Europy, ale wiąże się to też z ogromną pracą ekspertów dobierających nasadzenia, odpowiednie gatunki roślin, które będą potrzebowały stosunkowo mniej wody. Sam harmonogram podlewania zmienia się względem tego, kiedy jest mniej deszczu, a co za tym idzie także wody w Wiśle – mówi pełnomocnik prezydenta Warszawy ds. Wisły. – Także edukacja i działania na rzecz małej retencji, zielono-błękitnej infrastruktury są elementami naszej codziennej pracy. Wymieniamy się przy tym doświadczeniami z innymi miastami, Krakowem, Gdańskiem, Wrocławiem. Charakter rzeki i zasobów wodnych w tych miastach jest różny, ale pewne mechanizmy i stosowane rozwiązania mogą być inspiracją i możemy się nimi dzielić.

Na początku września w Warszawie odbędzie się międzynarodowa konferencja miast rzecznych United by Rivers, która będzie okazją do dyskusji, jak powinny się rozwijać miasta położone nad rzekami i jak pogodzić ochronę przyrody z potrzebami mieszkańców i rozwojem nowoczesnych metropolii.

Jak wskazuje Zarząd Zieleni m.st. Warszawy, zarówno w okresach suszy, jak i przy gwałtownych, nawalnych opadach kluczowa dla miasta jest umiejętność zatrzymywania wody. Tak zwana błękitna infrastruktura to rozwiązania, które pozwalają wodzie wsiąkać w miejscu opadu, krążyć i zasilać ekosystemy, zamiast spływać do kanalizacji lub rzeki. To m.in. ogrody deszczowe, zbiorniki retencyjne, zielone dachy i torowiska, niecki infiltracyjne, naturalne cieki i mokradła czy parki linearne. Miasto podkreśla, że te elementy stają się fundamentem odporności na zmiany klimatu.

W ramach programu Szuwar Warszawski miasto stawia na odtwarzanie naturalnych ekosystemów wodnych w przestrzeni miejskiej. Dzięki nim woda opadowa ma być zatrzymywana i powoli oddawana do środowiska, poprawiać ma się także jakość wód powierzchniowych. Istotnym elementem jest też rozbetonowywanie przestrzeni publicznych i nasadzenia drzew.

Prezenterka nie wyklucza kolejnego wyjazdu do Dubaju, bo ma tam dom wynajęty jeszcze do grudnia, ale teraz zdecydowanie bardziej docenia spokój, jaki daje jej pobyt w Polsce. Marcelina Zawadzka przyznaje, że najlepiej się czuje, łącząc różne światy. Przez jakiś czas może więc mieszkać w dużym mieście, gdzie ma dostęp do wszystkich udogodnień i atrakcji, by później odnaleźć równowagę w spokojniejszym otoczeniu, na przykład w rodzinnym Malborku czy w domu w lesie.

Marcelina Zawadzka wraz z partnerem i synkiem mieszkała w Dubaju pięć miesięcy. Powrót do Polski przyspieszyła napięta sytuacja polityczna i konflikty w rejonie Bliskiego Wschodu.

– Wróciliśmy dużo szybciej, nie pamiętam dokładnie, kiedy to było, kilka miesięcy temu. Myśleliśmy o tym, żeby wrócić dopiero na nagrania „Farmy”, ale  byliśmy już w Polsce chyba dwa miesiące wcześniej. Mamy tam dom wynajęty jeszcze do grudnia i zobaczymy, czy się tam wybierzemy, czy nie, jaka będzie sytuacja, bo na razie mało co możemy przewidzieć – mówi agencji Newseria Marcelina Zawadzka.

Prezenterka jest w stałym kontakcie z rodziną i znajomymi, którzy mimo niestabilnej sytuacji pozostali w Zjednoczonych Emiratach Arabskich.

– W Dubaju znalazłam bardzo fajnych ludzi wokół siebie, mamy tam też rodzinę, która przez cały czas, nawet kiedy latały rakiety, została na miejscu, bo mają swoje biznesy, dzieci i też nie każdy miał dokąd uciec. Ja miałam tę możliwość, że przyjechałam do swojego lasu, do swojej Polski i mam tu spokój – mówi.

Marcelina Zawadzka zaznacza, że wybierając się do Dubaju, dobrze znała ten kierunek i wiedziała, czego się spodziewać.

– Byłam w Dubaju 15 lat temu na pustyni na rajdach i znałam go właśnie od takiej śmiesznej strony: spod ciężarówki, spod motocykla, motocrossu – mówi.

Jednak szczególnie docenia rozwiązania, które ułatwiają funkcjonowanie rodzicom. W Dubaju bowiem wiele spraw można załatwić szybko i bez wychodzenia z domu.

 – To miejsce bardzo mnie zaskakuje, świat jest tam ułożony tak, żeby było wygodnie i żeby ludziom dobrze się żyło i poruszało. Jest tam bardzo dobra logistyka, to miejsce wychodzi do rodzin, jeśli masz dziecko, to wszystko możesz zamówić na ostatnią chwilę i jeśli potrzebujesz pieluch, to one do ciebie przyjeżdżają. Tutaj tego nie ma, tam jest całkiem inne życie, więc jako mama ja to doceniam – mówi.

Jednocześnie prezenterka zaznacza, że komfort i wygoda nie wystarczają, by uznała Dubaj za swoje wymarzone miejsce do życia. Mimo licznych udogodnień nie czuje, że właśnie tam jest jej prawdziwy dom.

– To nie jest moje miejsce, w którym czuję się najlepiej na świecie. Jest tam wygodnie, ale nie tylko wygodą człowiek żyje. Mając ten balans, żyjąc w swoim czy w Trójmieście, czy w Malborku, czy lesie, odnajduję się też dobrze, wyjeżdżając do dużego miasta i czuję, że dlatego jestem tak szczęśliwa, bo mam trochę tu i trochę tu, że nie muszę z niczego rezygnować i żyję pełnią życia – podkreśla.

Polacy mają coraz większą świadomość w kwestii zdrowego odżywiania, a jednocześnie stale poszukują nowej wiedzy, informacji o składnikach czy wartościach odżywczych. To perspektywiczny obszar do zagospodarowania przez producentów żywności, którzy mogą edukować zarówno przez etykiety, jak i swoje kanały w mediach społecznościowych. Tym bardziej że błędy mogą dotyczyć nawet diet powszechnie kojarzonych z korzystnym wpływem na zdrowie.

– Gdy myślę o rynku polskim, wydaje mi się, że konsumenci wiedzą coraz więcej, są coraz bardziej świadomi. Jest to ciekawa wskazówka dla branży spożywczej, żeby edukować konsumentów, zapewnić im dodatkowe informacje, nie tylko na opakowaniu, ale też poprzez strony czy media społecznościowe. Konsumenci chcą podejmować bardziej przemyślane decyzje, więc interesują się tym i wiedzą, że to, co ląduje na ich talerzu, przekłada się na to, jak się będą czuli – mówi agencji Newseria Honorata Jarocka, associate principal w firmie Mintel.

41 proc. Polek i Polaków ankietowanych w Narodowym Teście Żywienia 2025 (NTŻ), przeprowadzonym przez Medonet z merytorycznym wsparciem Rady Naukowej NTŻ, zazwyczaj kontroluje skład produktów podczas robienia zakupów. 28 proc. zawsze czyta skład, gdy sięga po nowy produkt. Tylko 8 proc. badanych zadeklarowało, że nigdy nie patrzy na etykietę.

– Czy firmy spożywcze nadążają za konsumentem? I tak, i nie. Starają się robić wszystko, żeby nie wypaść z gry o konsumenta, ale tak naprawdę nie wiedzą, w którą stronę zmierzać. Dodawanie różnych innowacyjnych składników lub odejmowanie tych, których konsumenci nie lubią, nie znają albo się obawiają, to jest jedyna innowacja, którą obecnie zauważam w koncernach spożywczych – uważa dr Adam M. Adamek, CEO i co-founder Food Edge i Impact Brussels ASBL. – Możemy pójść szerzej i przemawiać do konsumenta wszystkim, co mamy. Nie tylko składnikami w opakowaniu, ale również omawianymi na opakowaniu, czyli edukacja poprzez opakowanie.

Podkreśla, że wzrost świadomości konsumentów nie oznacza, że przestają podążać za trendami i wybierać rzeczy, które są np. polecone przez celebrytów, influencerów czy media.

– Konsumenci mało wchodzą w zrozumienie danego produktu, jaką rolę ma odgrywać w żywieniu, czy jest odpowiedni dla dzieci lub dorosłych. Cały czas zapominamy o hipokratesowskiej maksymie: jesteś tym, co jesz, czyli to, co spożywamy przekłada się na to, w jakim zdrowiu jesteśmy. Moja rada dla wszystkich: czytajcie etykiety. Po drugie, zrozumcie, co jest w tym produkcie i czy na pewno powinienem tyle go spożywać. Nie mówię tutaj tylko o słodkich czy słonych przekąskach, ale o wszystkich produktach – podkreśla dr Adam M. Adamek.

Nawet konsumenci, którzy na co dzień zwracają uwagę na to, czy jedzą zdrowo, mogą popełniać błędy wynikające z niewiedzy. Przykładem może być dieta roślinna, która jest kojarzona z pozytywnym wpływem na zdrowie. Narodowe Centrum Edukacji Żywieniowej podkreśla, że może ona m.in. zmniejszać ryzyko wystąpienia chorób układu krążenia, cukrzycy typu 2, niektórych nowotworów, a także poprawiać parametry lipidowe i obniżać ciśnienie tętnicze krwi. Korzyści te zależą jednak od prawidłowego zbilansowania diety i odpowiedniego doboru produktów. Jak podkreślają eksperci Narodowego Centrum Edukacji Żywieniowej (NCEŻ), nie każda dieta roślinna z założenia jest zdrowa.

– Jeżeli chodzi o błędy, które konsumenci mogą popełniać, podążając za dietą roślinną, jest to na przykład fokusowanie się na jednym składniku odżywczym, na przykład tylko na błonniku albo tylko na białku. Jakiekolwiek fokusowanie się na jednej części tego krajobrazu, myśląc o talerzu konsumenta, zawsze grozi ryzykiem niedoborów, tak że różnorodność jest kluczowa. Podobnie jak sięganie po gotowce, wtedy mamy ryzyko związane z dietą wysokoprzetworzoną – mówi Honorata Jarocka.

Jak podkreśla, marki z branży roślinnej mogłyby edukować konsumentów w zakresie odpowiedniego komponowania potraw, by zapewnić wszystkie potrzebne składniki odżywcze.

– Wielu konsumentów, którzy dopiero są na początku przejścia na dietę roślinną w całości lub częściowo, potrzebuje pomocnej dłoni, w związku z czym innowacje, które na przykład łączą w sobie żelazo z witaminą C, dokładają cegiełkę, żeby konsumentowi ułatwić te wybory – wskazuje ekspertka. 

Zgodnie z zaleceniami NCEŻ dieta roślinna wymaga odpowiedniej podaży żelaza, które w produktach roślinnych ma formę niehemową. Pod tą postacią jest ono dużo bardziej wrażliwe na czynniki ograniczające jego wchłanianie. Przyswajalność żelaza można zwiększyć m.in. poprzez dodatek do posiłków produktów bogatych w witaminę C, produktów fermentowanych oraz tych na zakwasie. Warto również łączyć roślinne źródła białka oraz żelaza (np. nasiona roślin strączkowych) z warzywami lub owocami (źródła witaminy C) oraz produktami zbożowymi.

– Na pewno łączenie składników odżywczych dla konsumentów, którzy są nowi na tej ścieżce, pomaga im się uwolnić od pewnego ryzyka niedoborów żywieniowych. To, co branża może robić, to oprócz edukacji oferować gotowe rozwiązania, które na półce sklepowej sprawią, że konsument nie będzie tak zagubiony i będzie mu łatwiej eksperymentować ze swoją dietą – wskazuje Honorata Jarocka.

Przyswajalność wapnia może zwiększyć z kolei odpowiednia podaż białka, witaminy D i K oraz potasu. W diecie roślinnej NCEŻ wskazuje także na konieczność wprowadzenia suplementacji witaminą B12.

Jak wynika z Narodowego Testu Żywienia 2025, 58 proc. ankietowanych jest pewnych lub prawie pewnych, że nie ograniczy spożycia mięsa, a 4 proc. jest zdeterminowanych, aby to zrobić. Wśród osób ograniczających lub eliminujących mięso najczęściej wskazywanym powodem są względy etyczne – deklaruje je 48 proc. badanych. 44 proc. mówi, że na diecie bezmięsnej czuje się lepiej, a 41 proc. nie lubi jeść mięsa.

– Konsumenci przede wszystkim chcą lżejszej diety, która będzie sprawiała, że będą czuli się lepiej, a dieta roślinna niesie ze sobą wiele korzyści prozdrowotnych. W związku z tym na pewno istnieje dalszy potencjał dla tego, aby przyciągać jeszcze więcej konsumentów do roślinnego stylu odżywiania – uważa przedstawicielka firmy Mintel.

Aktorzy Michał Podsiadło i Katarzyna Kołeczek wiedzą, że obecny system emerytalny nie zapewnia wystarczającego zabezpieczenia na przyszłość i nie daje poczucia stabilności nawet osobom aktywnym zawodowo przez wiele lat. Z tego też względu aktorka stara się regularnie odkładać środki na jesień życia, z kolei aktor uważa, że artystom, którzy nie mają stałych dochodów, państwo pomagało opłacać składki na ubezpieczenie.

W debacie publicznej często pojawiają się obawy dotyczące kosztów ewentualnego wsparcia artystów. Michał Podsiadło zwraca uwagę, że działalność artystyczna przynosi korzyści całemu społeczeństwu, a dodatek emerytalny miałby dotyczyć stosunkowo niewielkiej liczby twórców.

– W sprawie emerytur dla artystów jest troszkę za dużo dezinformacji, ponieważ koszty, które w zasadzie mamy wszyscy ponieść, będą dotyczyć niewielkiej liczby artystów. Natomiast uważam, że artyści są dobrem całego społeczeństwa, w związku z czym społeczeństwo też ten koszt może ponieść – mówi agencji Newseria Michał Podsiadło.

Katarzyna Kołeczek nie ukrywa, że z niepokojem patrzy w przyszłość. Ma świadomość tego, że niepewność związana z wysokością przyszłych emerytur spędza sen z powiek wielu grupom zawodowym, ale osoby pracujące w sektorze kultury ze względu na nieregularny charakter zatrudnienia i brak stałych dochodów są w dużo trudniejszej sytuacji.

– Emerytury są niskie, ale nie tylko u artystów. W wielu zawodach powinny być wyższe i szczerze mówiąc, gdy myślę o tym, co mnie czeka, to trochę mnie to przeraża, bo wiem, że nie jest różowo – mówi.

Dlatego też aktorka od jakiegoś czasu stara się systematycznie odkładać pieniądze na przyszłość. Jej zdaniem warto zacząć od budowania poduszki finansowej.

– Widzimy, że nie do końca można liczyć na emeryturę, nawet jeżeli pracuje się przez wiele lat w teatrze na etacie. I myślimy już trochę do przodu. Przynajmniej mogę powiedzieć z mojej perspektywy, że liczę na to, co uda mi się odłożyć teraz i tak sobie to wymyśliłam, ale czy to zadziała, czy to jest dobra droga, tego jeszcze nie wiem – dodaje Katarzyna Kołeczek.

74 proc. Polaków podczas podróży wybiera sprawdzone restauracje i marki, a tylko 15 proc. woli odkrywać nowe miejsca gastronomiczne – wynika z badania SW Research przeprowadzonego na zlecenie McDonald’s Polska. Niemal 70 proc. badanych przyznaje, że w trasie większą niż na co dzień wagę przywiązuje do jakości i bezpieczeństwa miejsca, w którym je. Krajowa Izba Gospodarcza wskazuje jednak, że obecne oznakowanie autostrad i dróg ekspresowych nie daje kierowcom wystarczających informacji o usługach dostępnych przy trasie i postuluje zmiany w tym zakresie.

Z badania SW Research na zlecenie McDonald’s Polska wynika, że 78 proc. podróżnych przynajmniej czasami wybiera miejsce postoju ze względu na obecność restauracji znanej sieci, a 23 proc. robi to często. Jednocześnie 55 proc. badanych przynajmniej część decyzji dotyczących postoju podejmuje już w trakcie podróży. 

Wśród osób, które w trasie wybierają sprawdzone restauracje i marki, 56 proc. wskazuje na przewidywalność, a 53 proc. na pewność jakości jedzenia. Dla 43 proc. znaczenie ma oszczędność czasu wynikająca ze znajomości oferty, 37 proc. ceni pewność szybkiej obsługi, a 35 proc. deklaruje, że wybór znanego miejsca daje im większe poczucie bezpieczeństwa. 84 proc. badanych uznaje z kolei wysoką jakość jedzenia za ważny element przy wyborze miejsca postoju. Znaczenie ma również lokalizacja – 87 proc. respondentów kieruje się dogodnym położeniem przy trasie. Dostęp do informacji o usługach może więc ułatwiać podjęcie decyzji jeszcze przed zjazdem.

– Z badań wynika, że podróżujący najczęściej chcą wybrać taki lokal, który znają, jeżeli chodzi o odpoczynek związany z posiłkiem, i wtedy lepiej byłoby, gdyby wcześniej mogli wiedzieć, jaka restauracja jest na trasie ich podróży i w którym miejscu – mówi agencji Newseria Agnieszka Durlik, członkini zarządu Krajowej Izby Gospodarczej. – W Europie Zachodniej najczęściej pojawiają się małe logotypy operatorów na miejscach obsługi pasażera czy parkingach, które z większym wyprzedzeniem mówią, jakiej marki stacja benzynowa lub jaka restauracja będzie na danym parkingu. Najczęściej są to oznaczenia dotyczące najbliższej stacji, do której się zbliżamy, ale także kolejnej. Takie rozwiązania istnieją np. w Austrii, Niemczech czy we Francji.

Polskie przepisy przewidują znaki informujące kierowców o rodzaju usług dostępnych przy drodze, m.in. o stacji paliw, restauracji, toalecie czy punkcie ładowania pojazdów. Zbiorcza tablica informacyjna D-34b może wskazywać kilka rodzajów usług lub obiektów. Na autostradach i drogach ekspresowych pod taką tablicą umieszcza się także informację o odległości do kolejnej stacji paliw lub punktu ładowania. Przepisy określają, jak informować o rodzaju dostępnej usługi, ale nie przewidują analogicznych oznaczeń wskazujących konkretną sieć restauracyjną czy operatora stacji paliw.

– Zdaniem Krajowej Izby Gospodarczej i przedsiębiorców wokół nas zgromadzonych informacja o oznaczeniach zbliżających się parkingów czy punktów obsługi pasażera dałaby podróżnym możliwość, aby wcześniej się przygotować na zatrzymanie się, ale też informacje, w którym miejscu będą chcieli stanąć i skorzystać np. z odpowiedniej sieci restauracyjnej. Nie musieliby podejmować tych decyzji w ostatniej chwili, co oczywiście zwiększa bezpieczeństwo ruchu – podkreśla członkini zarządu KIG. – Mamy wielu użytkowników, którzy posiadają różnego typu rozwiązania flotowe związane z możliwością korzystania ze stacji benzynowych określonej marki, i wtedy też mogliby zaplanować zatrzymanie się właśnie w tych miejscach.

– Im więcej informacji podróżni mają jeszcze przed zjazdem z drogi, tym łatwiej mogą zaplanować swoją podróż, tym łatwiej mogą znaleźć restaurację, do której chcą przyjechać, dzięki czemu ich podróż jest łatwiejsza i bardziej komfortowa – ocenia Bartosz Brusiło, dyrektor ds. planowania i strategii w McDonald’s Polska. – Temat ten wykracza poza pojedyncze marki i dotyczy całego zagadnienia komfortowego podróżowania w trakcie wakacji.

Informacja o dostępnych przy trasie usługach może być istotna również ze względu na kryteria, którymi kierują się podróżni przy wyborze miejsca postoju. 88 proc. badanych zwraca uwagę na czystość lokalu i toalet, a 86 proc. na przystępne ceny. Dla 81 proc. istotna jest również szybka obsługa.

– W trasie szukamy nie tyle nowości, ile pewności i bezpieczeństwa, dlatego że chcemy dojechać do miejsca docelowego, w którym już nieco bardziej jesteśmy skłonni do eksperymentowania kulinarnie. Polacy szukają miejsc, które znają, którym ufają i w których zawsze mogą liczyć na tę samą gwarantowaną jakość, ale także na lepszą obsługę i bezpieczeństwo podczas podróży – wskazuje Bartosz Brusiło.

40 proc. respondentów najczęściej podróżuje z dziećmi. Przy wyborze miejsca postoju trzech na czterech badanych zwraca uwagę na szeroki wybór produktów odpowiadających potrzebom różnych osób. Na udogodnienia dla najmłodszych zwraca uwagę blisko czterech na 10 podróżnych, a w grupie osób w wieku 25–49 lat odsetek ten zbliża się do połowy badanych.

– Rodziny patrzą na postój podczas podróży zupełnie inaczej niż pojedynczy podróżni – najczęściej trwa on dużo dłużej i musi spełniać podstawowy warunek: każdemu musi się podobać – podkreśla dyrektor ds. planowania i strategii w McDonald’s Polska. – McDonald’s ma 620 restauracji, z których wiele jest umieszczonych przy trasach szybkiego ruchu, w miejscowościach przejazdowych, na wylotach z dużych miast i wjazdach do nich, często także w miejscach docelowych, do których podróżują Polacy podczas wakacji. Obsługujemy codziennie ponad 1,2 mln gości. 

Aktor jest pod dużym wrażeniem najnowszego filmu Christophera Nolana. „Odyseję” postrzega jako ambitną reinterpretację jednego z najważniejszych dzieł światowej kultury, którą zdecydowanie warto zobaczyć. Mimo entuzjazmu wobec tej produkcji Antoni Królikowski zauważa również jej słabsze strony. Jego zdaniem momentami zabrakło oczekiwanej przez niego magii, szczególnie w finałowej scenie.

Królikowski zwraca uwagę przede wszystkim na twórcze podejście Christophera Nolana do oryginalnej „Odysei”. Reżyser co prawda czerpie z homeryckiego pierwowzoru, ale umiejętnie przekształca pewne jego elementy, by na nowo opowiedzieć tę dobrze już znaną historię.

– Film genialny, ale trzeba go po swojemu przeżyć. Widziałem go dopiero wczoraj wieczorem i jeszcze we mnie siedzi, cały czas o nim myślę. Oczywiście mocno odbiega od oryginału Homera, ale świadomie, dosyć sprytnie. Nie przeszkadza mi to akurat, bo na tym to polega, że musimy dzisiaj na nowo opowiadać źródła kultury i on, Nolan, jest w tym mistrzem. To jest po prostu „Odyseja” Nolana, zdecydowanie polecam obejrzeć. Ja miałem tak, że trzy godziny siedziałem, byłem po prostu wpatrzony w ekran i nagle się skończyło – mówi agencji Newseria Antoni Królikowski.

Jego zdaniem Matt Damon doskonale poradził sobie w roli Odyseusza. Królikowski podkreśla swoją sympatię do tego aktora, jednak w tej odsłonie punktuje jego niezbyt udaną charakteryzację, która rozpraszała go podczas seansu. Szczególnie oczekiwał mocniejszego wydźwięku finałowej sceny powrotu Odyseusza do Itaki.

–  Dla mnie te trzy godziny to nawet nie było zbyt długo, ale trochę zabrakło innych elementów, zabrakło magii w tym filmie. Kiedy na koniec Matt Damon dociera do Itaki, to powinniśmy wszyscy się popłakać. A ja widzę przede wszystkim te jego plastikowe zęby i trochę mnie to drażni, mimo że on super zagrał, w ogóle uwielbiam tego aktora – dodaje.

Stwardnienie zanikowe boczne (ALS/SLA) to rzadka i postępująca choroba neurodegeneracyjna, która uderza w neurony ruchowe odpowiedzialne za pracę mięśni. W Polsce każdego roku taką diagnozę słyszy 800 osób, a z chorobą zmagają się łącznie 3 tys. pacjentów. Choć medycyna przez lata miała ograniczone narzędzia pomocy, pojawienie się nowoczesnych terapii celowanych sprawiło, że diagnostyka genetyczna przestała być jedynie naukową ciekawostką, a stała się niezbędnym etapem walki o zdrowie chorych.

ALS bywa niezwykle trudne do rozpoznania w początkowej fazie, ponieważ jego pierwsze sygnały są często niespecyficzne. Pacjenci mogą zauważyć u siebie osłabienie siły mięśni w rękach lub stopach, narastające trudności z wykonywaniem precyzyjnych ruchów (jak pisanie czy zapinanie guzików), a także zaburzenia mowy lub połykania. Od momentu wystąpienia pierwszych symptomów do postawienia ostatecznego rozpoznania mija w Polsce średnio od 9,5 miesiąca do nawet 2,5 roku.

– W stwardnieniu zanikowym bocznym podstawowym badaniem diagnostycznym jest EMG, które ocenia odnerwienie mięśni, zarówno tzw. mięśni opuszkowych, czyli unerwianych przez pień mózgu, jak i mięśni szkieletowych – wyjaśnia w rozmowie z agencją Newseria dr hab. n. med. Magdalena Badura-Stronka, specjalistka genetyki klinicznej i neurologii z Uniwersytetu Medycznego im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu.

Sytuacja chorych zmieniła się diametralnie wraz z wprowadzeniem pierwszej terapii modyfikującej przebieg choroby u pacjentów z konkretną mutacją w genie SOD1. Tofersen, podawany dokanałowo, ogranicza produkcję wadliwego białka SOD1, co pozwala znacząco spowolnić, a nawet zatrzymać postęp choroby.

Ekspertka podkreśla, że choć dotychczas medycyna skupiała się głównie na łagodzeniu objawów, dziś mamy narzędzie uderzające w przyczynę.

– Sytuacja zmieniła się wraz z pojawieniem się tofersenu – zarówno neurolodzy znacznie częściej kierują pacjentów do poradni genetycznych, jak i sami chorzy częściej zgłaszają się na takie badania – podkreśla dr hab. n. med. Magdalena Badura-Stronka.

Współczesna nauka zidentyfikowała już ok. 40 genów związanych z rozwojem ALS, z których najczęstsze mutacje dotyczą genów C9orf72, TARDBP, FUS oraz SOD1. Ta ostatnia mutacja występuje u 2–3 proc. wszystkich chorych, ale – co niezwykle ważne – jej obecności nie da się stwierdzić bez przeprowadzenia badań genetycznych.

– Badania genetyczne są niezbędne, żeby wykryć pacjenta z patogennym wariantem genu SOD1. Taki chory nie różni się pod względem objawów od pacjentów z innymi postaciami ALS, dlatego bez badań genetycznych nie jesteśmy w stanie ustalić, kto kwalifikuje się do leczenia – wyjaśnia ekspertka.

Właśnie dlatego specjaliści apelują, by badania genetyczne wykonywać u każdego pacjenta z ALS, niezależnie od tego, czy w jego rodzinie zdarzały się wcześniej podobne zachorowania, czy jest to przypadek sporadyczny, występujący po raz pierwszy. Mimo że od października 2025 roku jest dostępne w Polsce przyczynowe leczenie w ramach programu lekowego B.176, wciąż mało osób korzysta z tej szansy.

– Zachęcamy neurologów, żeby szerzyli wiedzę o badaniach genetycznych w ALS, ale jednak tych pacjentów trafia do nas za mało – wskazuje dr Magdalena Badura-Stronka.

Jedną z największych przeszkód jest czas oczekiwania na wizytę u genetyka. W standardowych kolejkach pacjenci, nawet z pilnymi skierowaniami, czekają od kilku miesięcy do nawet trzech lat. W chorobie, w której średnia długość życia wynosi od trzech do pięciu lat od pojawienia się pierwszych objawów, takie opóźnienie jest dramatyczne.

– To zdecydowanie za długi czas, bo każdy miesiąc decyduje o obumieraniu neuronów rdzenia kręgowego. Temu pacjentowi trzeba jak najszybciej zrobić badania genetyczne i wdrożyć leczenie – alarmuje specjalistka genetyki klinicznej i neurologii z UM w Poznaniu.

Diagnostyka genetyczna to nie tylko szansa na leczenie, ale także ważna informacja dla rodziny. Choć może nieść trudne wiadomości – np. o ryzyku dziedziczenia mutacji przez dzieci – pozwala jednak na świadome planowanie i wczesną opiekę. Proces diagnostyczny w laboratoriach jest już dobrze przygotowany.

– Ten proces powinien być dosyć prosty, bo wiemy, co i jak badać, laboratoria genetyczne są do tego przygotowane – mówi dr Magdalena Badura-Stronka.

Ekspertka wskazuje jednocześnie, że głównym wyzwaniem pozostaje obecnie przepustowość poradni i świadomość konieczności szybkich badań. Dodaje, że edukacja pacjentów i środowiska medycznego to klucz do tego, by nikt z diagnozą ALS nie pozostał bez szansy na nowoczesną terapię. Każdy miesiąc ma znaczenie, a genetyka jest w tym wyścigu najważniejszym sojusznikiem chorych.

Prezenterka podkreśla, że dwa lata obecności w porannym paśmie „Halo tu Polsat” pozwoliły jej sprawdzić się w roli, która wymagała nie tylko telewizyjnego doświadczenia, ale również dużej elastyczności. Program śniadaniowy oznacza bowiem pracę od wczesnych godzin, szybkie tempo i konieczność odnalezienia się w bardzo różnorodnej tematyce. Teraz Ewa Wachowicz znika z tego formatu, a zamierza się skupić na swoich autorskich projektach. „Ewa gotuje” będzie już nie tylko programem o kuchni, lecz także zaproszeniem do podróży po Polsce.

– Moja misja w „Halo tu Polsat” się już zakończyła. Była to fantastyczna przygoda i jestem za nią niesamowicie wdzięczna stacji. Byłam od samego początku, współtworzyłam ten program, najpierw byłam w kuchni, później cudownie prowadziło mi się z Krzysiem Ibiszem. Każdą miłą chwilę w „Halo tu Polsat” wspominam cudownie i jestem wdzięczna za to, że przez te dwa lata mogłam współtworzyć ten program – mówi agencji Newseria Ewa Wachowicz.

Zdradza natomiast, że wczesne wstawanie na plan „Halo tu Polsat” było dla niej prawdziwą zmorą. I na pewno nie będzie za tym tęskniła.

– Uwielbiam wstawać, ale może nie o 4.00 rano. Jestem absolutnie rannym ptaszkiem, natomiast zdecydowanie wolę wstać koło 6.00 rano na medytację czy modlitwę. Natomiast za całą ekipę „Halo tu Polsat” trzymam kciuki, w końcu pracuje też tam mój mąż, który jest selektorem, głosem. Panuje tam fantastyczna energia, pracują fachowcy, to cudownie stworzony format. Z ekipą „Halo tu Polsat” bardzo się zżyłam, zaprzyjaźniłam, zresztą z wieloma osobami spotykamy się też na innych planach zdjęciowych – mówi.

Ewa Wachowicz znika z programu śniadaniowego, ale nie z telewizji. W zanadrzu ma pomysł na nowy program, ale szczegółów na razie nie zdradza.

– Teraz czas na nowe projekty, ale przede wszystkim całą uwagę skupiam na moim flagowym, autorskim programie, „Ewa gotuje”, bo już od września nowe odcinki – mówi.

Program od dawna jest jej wizytówką, ale jego kolejne odsłony coraz mocniej przesuwają akcent z samego gotowania na opowieść o urokliwych zakątkach naszego kraju. Na początku nowego sezonu gospodyni zabierze widzów na Lubelszczyznę.

– Zaczynam od pięknego Roztocza, pokazuję nasz kraj nie tylko od strony kuchni, ale też pokazuję jego urodę, chociażby fantastyczne wodospady na Tanwi, którymi jestem oszołomiona. Zobaczyłam też bardzo wiele cudnych miejsc na Lubelszczyźnie. Będzie pokazane w programie niezwykle czyste, krystaliczne jezioro Piaseczno, gdzie mój operator kamery Rafał zanurkował z kamerą, żeby pokazać, jakie cuda tam są pod wodą – mówi.

„Ewa gotuje” to więc nie tylko format kulinarny, ale też w pewnym sensie podróżniczy. Kuchnia pozostaje punktem wyjścia, jednak obok przepisów pojawiają się piękne krajobrazy, lokalne produkty, tradycje i miejsca warte odwiedzenia.

– Program pokazuje urodę nie tylko kulinarną, bo regiony Polski są cudnie różne pod tym względem. Cieszę się też, że mam szansę pokazać perełki turystyczne – dodaje.

Serwis Wirtualne Media z kolei ustalił, że nowy program Wachowicz będzie nosił tytuł „Ewa buduje”. Prezenterka chce bowiem w Beskidzie Niskim wybudować dom przystosowany specjalnie do realizacji swojego programu kulinarnego, a kolejnymi etapami prac zamierza się dzielić z widzami.

Aktor znany m.in. z roli Pawlaka w filmie „Sami swoi. Początek” zaznacza, że w wakacje raczej nie stawia na intensywne zwiedzanie czy realizowanie napiętego planu podróży. Luksusem jest dla niego po prostu możliwość zwolnienia tempa. Najlepiej odpoczywa więc wtedy, kiedy nie musi się niczym przejmować. W ubiegłym roku Adam Bobik za namową dziewczyny wybrał się do Turcji i bardzo mu się tam podobało.

Aktor nie ma jeszcze sprecyzowanych planów na wakacje. Zależy mu jednak na tym, by pogoda dopisała i miał czas, by choć na chwilę oderwać się od codzienności.

– W moim życiu tak to wygląda, że wakacje dla mnie są wtedy, kiedy jest ciepło i można wyjść w klapkach na zewnątrz. A jeżeli chodzi o konkret wyjazdowy, to jeszcze nie mam, może przełom sierpnia i września – mówi agencji Newseria Adam Bobik.

Jednocześnie zaznacza, że nie ma ulubionych kierunków. Miło wspomina jednak ubiegłoroczny wyjazd za granicę. Urlop w wersji all inclusive, do której wcześniej podchodził z dystansem, okazał się pozytywnym zaskoczeniem. Nie wyklucza więc, że teraz powtórzy taką opcję.

– Nie mam ulubionych miejsc, ponieważ rok temu pierwszy raz w życiu byłem na all inclusive, dałem się namówić dziewczynie. Wcześniej unikałem takich rzeczy. Nigdy nigdzie nie wyjeżdżałem, pierwszy raz rok temu byłem w Turcji, w hotelu i fajnie było. A teraz zobaczymy, bo to w sumie fajna sprawa, o niczym nie myśleć, leżeć i jeść – mówi.

Adam Bobik zamierza więc częściej stawiać na takie rozwiązania, które dają mu możliwość całkowitego wyłączenia się z obowiązków i skupienia wyłącznie na regeneracji.